Moji Motions

Năm 2240, Liên minh Thiên Hà (Galactic Alliance) đang bước vào năm thứ 10 của cuộc chiến chống lại Đế chế Aethon – một cường quốc hiếu chiến đã tàn phá hàng trăm hành tinh. Một nhóm tình báo vừa xác định được vị trí căn cứ trung tâm của Aethon – nơi đặt bộ điều khiển chiến lược có thể chấm dứt toàn bộ hệ thống chiến tranh tự động của họ. Nếu căn cứ bị phá huỷ, chiến tranh sẽ kết thúc ngay lập tức. Cơ hội này có thể sẽ chỉ tới 1 lần, nếu thất bại theo phân tích sẽ có thể mất tới hàng chục năm chiến tranh tiếp tục. Tuy nhiên, căn cứ này được ngụy trang bên dưới một thành phố dân sự mà Aethon đã chiếm đóng từ lâu. Hàng nghìn dân thường vô tội hiện đang sinh sống bên trên mà không hề biết gì. Một cuộc tấn công sẽ tiêu diệt toàn bộ căn cứ – nhưng cũng giết chết phần lớn người dân.

- Ám sát ngoài tư pháp (extrajudicial killings) là việc nhà nước cố ý giết một cá nhân mà không qua xét xử hợp pháp. Khi hành động này nhắm vào một cá nhân cụ thể được cho là đe dọa an ninh đặc biệt nghiêm trọng, cách tiếp cận này còn gọi là ám sát mục tiêu (targeted killing). - Theo luật quốc tế, việc sử dụng vũ lực phải tuân theo hai khung pháp lý chính: + Luật Nhân quyền Quốc tế (IHRL): Bảo đảm quyền sống và xét xử công bằng. Ám sát ngoài tư pháp thường bị xem là vi phạm IHRL. + Luật Nhân đạo Quốc tế (IHL): Áp dụng trong xung đột vũ trang. Cho phép tiêu diệt lực lượng đối địch nhưng phải tuân thủ nguyên tắc phân biệt và cân xứng. - Tuy nhiên, khi các quốc gia như Mỹ hoặc Israel thực hiện ám sát mục tiêu bên ngoài vùng chiến sự, tính pháp lý trở nên gây tranh cãi. Ví dụ: + Mỹ tiêu diệt Anwar al-Awlaki (công dân Mỹ, bị cáo buộc là thủ lĩnh al-Qaeda) bằng drone tại Yemen (2011). + Israel ám sát Sheikh Ahmed Yassin, lãnh đạo Hamas, tại Gaza (2004). - Các học giả cho rằng những hành động này có tạo tiền lệ nguy hiểm. Tuy nhiên cũng có những ý kiến cho rằng đây là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa khủng bố trong thế kỷ 21 khi mà các cuộc tấn công đe dọa an ninh ngày càng trở nên căng thẳng và khó đoán

Hệ thống vũ khí tấn công tự động (Lethal autonomous weapon systems - LAWS) là hệ thống vũ khí có khả năng nhắm mục tiêu và khởi xướng việc sử dụng vũ lực có khả năng gây chết người mà không cần sự giám sát trực tiếp của con người hay sự tham gia trực tiếp của con người vào việc ra quyết định gây chết người. Theo định nghĩa ở trên, các hệ thống vũ khí bán tự động có thể hiểu là có sự giám sát trực tiếp/tham gia trực tiếp của con người trong việc đưa ra quyết định gây chết người. Mức độ can thiệp của con người trong những cỗ máy (cả tự động và bán tự động) này có thể chia ra như sau: - Bán tự động (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực – nhưng chỉ khi có sự cho phép của con người. - Tự động có giám sát (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép của con người nhưng được giám sát bởi một con người có thể can thiệp để ghi đè lên hệ thống. - Hoàn toàn tự động (con người ngoài vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép, giám sát hoặc can thiệp của con người. Ví dụ thực tế của các hệ thống vũ khí tấn công tự động/bán tự động đang được sử dụng bao gồm nhưng không giới hạn: - Hệ thống vũ khí Phalanx (Raytheon – Hoa Kỳ) áp dụng trên biển và trên bộ. Trên biển, nó “tự động phát hiện, đánh giá, theo dõi, tham gia và thực hiện đánh giá tiêu diệt đối với tên lửa chống hạm và các mối đe dọa từ máy bay tốc độ cao”. Trên bộ, Phalanx đánh chặn “tên lửa, pháo và đạn cối trên không trước khi va chạm”. - HARPY (Israel Aerospace Industries – Israel) là một loại vũ khí chống bức xạ tự động hoàn toàn “được trang bị để săn lùng—tìm kiếm mục tiêu trong một khu vực được chỉ định, định vị và nhận dạng tần số của chúng, và tự động theo đuổi một cuộc tấn công từ mọi hướng, ở các cấu hình lặn nông hoặc dốc”. Nói một cách dễ hiểu, đây là một máy bay không người lái (UAV) tự động “bắn và quên” và là một tên lửa được thiết kế để phá hủy các cơ sở radar của đối phương. Nó không cần thông tin tình báo trước về vị trí của mục tiêu trước khi được phóng.

Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (viết tắt là DOGE) được thành lập bởi tổng thống Donald Trump thông qua một sắc lệnh hành pháp vào ngày đầu tiên ông trở lại nhậm chức. Trump đã bổ nhiệm tỷ phú công nghệ kiêm cố vấn Elon Musk làm người đứng đầu và cam kết sử dụng đơn vị này để cắt giảm lãng phí trong chính phủ và loại bỏ các quy định dư thừa.

VSL (Value of Statistical life) là một phương thức quy đổi giá trị mạng sống ra tiền để sử dụng trong các đánh giá lợi ích - chi phí cho các dự án/chính sách công. VSL được đo lường bằng cách thống kê trung bình mọi người sẵn sàng chi bao nhiêu tiền để giảm xác suất tử vong của bản thân, e.g mọi người sẵn sàng chi 100k để giảm 0.01% xác suất tử vong do tai nạn (vd mua mũ bảo hiểm tốt hơn) -> VSL = 100k/0.01%. Nếu chi phí thực hiện dự án cao hơn lợi ích (bao gồm VSL), hệ thống này sẽ gợi ý với chính phủ rằng dự án không nên được thông qua.

Bavet là khu vực ven biên giới giữa Campuchia và Việt Nam, nổi bật với vị trí chiến lược trong giao thương và du lịch. Tuy nhiên, Bavet cũng nổi lên như một điểm nóng của các hoạt động bất hợp pháp, đặc biệt là lừa đảo xuyên quốc gia và tình trạng lao động bị lừa vào làm việc trong các sòng bạc. Một số nạn nhân đã bị giam giữ và cưỡng bức lao động dưới hình thức làm việc trong các sòng bạc hoặc các cơ sở giải trí, nơi họ bị ép làm việc với điều kiện khắc nghiệt và không được trả lương xứng đáng. Chính phủ Campuchia đã từng có một số nỗ lực trong việc giải cứu các nạn nhân người nước ngoài, nhưng tính đến hiện tại, tình hình vẫn chưa được cải thiện.

Kỹ trị là một hình thức chính phủ được đề xuất trong đó những người đứng đầu được lựa chọn trên cơ sở chuyên môn của họ trong một lĩnh vực nhất định, đặc biệt liên quan đến những kiến thức khoa học hoặc kỹ thuật. Hệ thống này trái ngược hoàn toàn với quan niệm rằng các đại diện được bầu nên là người đưa ra các quyết định chính trong chính phủ.

Batman là một chiến binh chống tội phạm lấy cảm hứng từ cái chết của cha mẹ mình, chủ yếu là chiến đấu với những siêu tội phạm. Trong phần lớn các mô tả về Batman, anh ta tuân thủ theo quy tắc 'Không giết người' nghiêm ngặt. Đối với mục đích của cuộc tranh luận này, Batman chưa bao giờ giết bất kỳ ai.

Hệ thống Tín dụng Xã hội là một hệ thống xếp hạng do chính phủ vận hành nhằm khen thưởng những công dân có hành vi tốt và trừng phạt khi họ thực hiện hành vi xấu. 1. Nó đánh giá một tập hợp các hành động được xác định bao gồm (nhưng không giới hạn): các hành vi bất hợp pháp hoặc các nghĩa vụ pháp lý (ví dụ: quyên góp từ thiện, tái chế, làm tình nguyện; hoặc đi bộ không đúng phần đường quy định, và xả rác). 2. Các hành vi của công dân sẽ được theo dõi và phân tích qua hệ thống camera tích hợp AI, hoặc hệ thống AI nhận biết và đánh giá các hành vi khi sử dụng Internet. AI sẽ đánh giá và chấm điểm của mỗi công dân dựa trên các dữ liệu được thu thập. 3. Dựa trên những điểm số này, công dân có thể nhận những phần thưởng và hình phạt khác nhau (ví dụ: được đi cửa ưu tiên tại sân bay, thế chấp được chính phủ trợ cấp, giao thông công cộng miễn phí; hoặc thuế cao hơn, thời gian chờ xử lý các thủ tục hành chính chậm hơn và tăng rào cản đối với việc làm trong khu vực công).

"Tẩy xanh" là một chiến thuật tiếp thị được các công ty thực hiện để thuyết phục khách hàng rằng sản phẩm họ đang bán thân thiện với môi trường, trong khi thực tế thì không phải vậy.

Thẩm quyền của Tòa án Hình sự Quốc tế là truy tố các cá nhân phạm tội diệt chủng, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh và tội xâm lược. "Thẩm quyền bổ sung" thể hiện nguyên tắc rằng các quốc gia, thay vì Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), sẽ được ưu tiên tiến hành xử lý các vụ án trong phạm vi thẩm quyền của quốc gia đó. Nguyên tắc này có nghĩa là Tòa án Hình sự Quốc tế sẽ đóng vai trò bổ sung, nhưng không thay thế quyền tài phán quốc gia. ICC chỉ tiến hành truy tố một cá nhân nếu các quốc gia không sẵn sàng (unwilling) hoặc không có khả năng (unable) truy tố. Do đó, nếu các cuộc điều tra hoặc tố tụng hợp pháp tại quốc gia của tội phạm đó đã diễn ra hoặc đang diễn ra, ICC sẽ không khởi tố. Nguyên tắc này được áp dụng bất kể kết quả của các tố tụng quốc gia ra sao. Ngay cả khi một cuộc điều tra khép lại mà không có cáo buộc hình sự nào được đưa ra hoặc nếu một người bị cáo buộc được tuyên trắng án tại tòa án quốc gia, ICC cũng sẽ không truy tố cá nhân đó về tội danh liên quan, miễn là các thủ tục tố tụng quốc gia là hợp pháp.

Trong khi "Malum In Se" (tội ác tự nhiên) là những hành vi vốn sai trái theo chuẩn mực đạo đức phổ quát (ví dụ: giết người, hiếp dâm,v.v.), thì "Malum Prohibitum" chỉ trở thành tội vì bị cấm bởi luật pháp (ví dụ: trốn thuế, vi phạm Đạo luật Chứng khoán và Giao dịch, v.v.).

Nhà nước thế tục là nơi quyền lực của Nhà nước là chính thức trung lập về các vấn đề tôn giáo, không hỗ trợ cũng không phản đối bất kỳ tôn giáo nào. Chính quyền trong mô hình nhà nước này hoạt động độc lập với các tổ chức tôn giáo và không dựa trên bất kỳ hệ tư tưởng tôn giáo nào trong việc hoạch định chính sách, luật pháp hay điều hành xã hội.