Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

ICC (Tòa án Hình sự Quốc tế) là tòa án có nhiệm vụ truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân (không phải quốc gia) đối với các tội nghiêm trọng nhất. Thẩm quyền ICC hiện chủ yếu dựa trên Quy chế Rome; chỉ áp dụng với quốc gia là thành viên hoặc khi tội phạm xảy ra trên lãnh thổ / do công dân của nước thành viên thực hiện, hoặc khi có cơ chế chuyển vụ việc đặc biệt.

"Toà án kiểu mới" - là mô hình xét xử trực tiếp và công khai bằng hình thức livestream qua thiết bị điện thoại và tại nơi công cộng, cho phép mọi công dân theo dõi toàn bộ quá trình xét xử. Hội đồng xét xử sau khi đưa ra bản án sẽ đọc công khai và chiếu lên màn hình chiếu. Mỗi công dân trên 18 tuổi sẽ có một phiếu vote "tán thành" hoặc "không tán thành" Nếu tỷ lệ tán thành chiếm hơn 50% so với số lượng phiếu vote thì bản án đó sẽ được thi hành. Nếu tỷ lệ tán thành bằng hoặc dưới 50% thì hội đồng xét xử sẽ phải tiến hành xem xét hoặc điều tra lại cho đến khi ra "bản án mới" đạt mức tán thành trên 50%. "Bản án mới" bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng/giảm hình phạt, tuyên vô tội,...

Một bồi thẩm đoàn bàn thảo về tội trạng của một bị cáo trên cơ sở nghi ngờ hợp lý. Toàn bộ các bồi thẩm viên phải đồng thuận với phán quyết cuối cùng. Bị cáo sẽ lãnh án tử hình nếu bị tuyên có tội. Không có nghi phạm nào khác. Ban đầu, 11 trên 12 bồi thẩm viên cho rằng bị cáo có tội, trên cơ sở toàn bộ các bằng chứng được đưa ra tại toà. Bồi thẩm viên số 8 là người duy nhất phản đối. Bằng cách lần lượt chỉ ra nghi ngờ hợp lý đối với từng bằng chứng, người này thuyết phục được toàn bộ bồi thẩm đoàn đồng thuận phán quyết vô tội. Những lý do mà bồi thẩm viên số 8 đưa ra không mang tính phủ định tuyệt đối, chủ yếu dựa vào giả thuyết, phân tích và lập luận. Mỗi lý do chỉ chứng minh nghi ngờ hợp lý đối với duy nhất một bằng chứng tương ứng.

Giết phụ nữ là hành vi giết một người phụ nữ với động cơ về giới tính của họ. Tại nhiều quốc gia Mỹ Latinh, hành vi "giết phụ nữ" được quy định là một loại tội phạm riêng biệt. Ví dụ như tại tiểu bang Nuevo León, Mexico, hình phạt tối đa cho hành vi "giết phụ nữ" là 70 năm tù, nhiều hơn 30 năm so với mức tối đa cho các loại tội phạm giết người khác.

- Ám sát ngoài tư pháp (extrajudicial killings) là việc nhà nước cố ý giết một cá nhân mà không qua xét xử hợp pháp. Khi hành động này nhắm vào một cá nhân cụ thể được cho là đe dọa an ninh đặc biệt nghiêm trọng, cách tiếp cận này còn gọi là ám sát mục tiêu (targeted killing). - Theo luật quốc tế, việc sử dụng vũ lực phải tuân theo hai khung pháp lý chính: + Luật Nhân quyền Quốc tế (IHRL): Bảo đảm quyền sống và xét xử công bằng. Ám sát ngoài tư pháp thường bị xem là vi phạm IHRL. + Luật Nhân đạo Quốc tế (IHL): Áp dụng trong xung đột vũ trang. Cho phép tiêu diệt lực lượng đối địch nhưng phải tuân thủ nguyên tắc phân biệt và cân xứng. - Tuy nhiên, khi các quốc gia như Mỹ hoặc Israel thực hiện ám sát mục tiêu bên ngoài vùng chiến sự, tính pháp lý trở nên gây tranh cãi. Ví dụ: + Mỹ tiêu diệt Anwar al-Awlaki (công dân Mỹ, bị cáo buộc là thủ lĩnh al-Qaeda) bằng drone tại Yemen (2011). + Israel ám sát Sheikh Ahmed Yassin, lãnh đạo Hamas, tại Gaza (2004). - Các học giả cho rằng những hành động này có tạo tiền lệ nguy hiểm. Tuy nhiên cũng có những ý kiến cho rằng đây là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa khủng bố trong thế kỷ 21 khi mà các cuộc tấn công đe dọa an ninh ngày càng trở nên căng thẳng và khó đoán

Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (viết tắt là DOGE) được thành lập bởi tổng thống Donald Trump thông qua một sắc lệnh hành pháp vào ngày đầu tiên ông trở lại nhậm chức. Trump đã bổ nhiệm tỷ phú công nghệ kiêm cố vấn Elon Musk làm người đứng đầu và cam kết sử dụng đơn vị này để cắt giảm lãng phí trong chính phủ và loại bỏ các quy định dư thừa.

VSL (Value of Statistical life) là một phương thức quy đổi giá trị mạng sống ra tiền để sử dụng trong các đánh giá lợi ích - chi phí cho các dự án/chính sách công. VSL được đo lường bằng cách thống kê trung bình mọi người sẵn sàng chi bao nhiêu tiền để giảm xác suất tử vong của bản thân, e.g mọi người sẵn sàng chi 100k để giảm 0.01% xác suất tử vong do tai nạn (vd mua mũ bảo hiểm tốt hơn) -> VSL = 100k/0.01%. Nếu chi phí thực hiện dự án cao hơn lợi ích (bao gồm VSL), hệ thống này sẽ gợi ý với chính phủ rằng dự án không nên được thông qua.

Kỹ trị là một hình thức chính phủ được đề xuất trong đó những người đứng đầu được lựa chọn trên cơ sở chuyên môn của họ trong một lĩnh vực nhất định, đặc biệt liên quan đến những kiến thức khoa học hoặc kỹ thuật. Hệ thống này trái ngược hoàn toàn với quan niệm rằng các đại diện được bầu nên là người đưa ra các quyết định chính trong chính phủ.

Batman là một chiến binh chống tội phạm lấy cảm hứng từ cái chết của cha mẹ mình, chủ yếu là chiến đấu với những siêu tội phạm. Trong phần lớn các mô tả về Batman, anh ta tuân thủ theo quy tắc 'Không giết người' nghiêm ngặt. Đối với mục đích của cuộc tranh luận này, Batman chưa bao giờ giết bất kỳ ai.

Hệ thống Tín dụng Xã hội là một hệ thống xếp hạng do chính phủ vận hành nhằm khen thưởng những công dân có hành vi tốt và trừng phạt khi họ thực hiện hành vi xấu. 1. Nó đánh giá một tập hợp các hành động được xác định bao gồm (nhưng không giới hạn): các hành vi bất hợp pháp hoặc các nghĩa vụ pháp lý (ví dụ: quyên góp từ thiện, tái chế, làm tình nguyện; hoặc đi bộ không đúng phần đường quy định, và xả rác). 2. Các hành vi của công dân sẽ được theo dõi và phân tích qua hệ thống camera tích hợp AI, hoặc hệ thống AI nhận biết và đánh giá các hành vi khi sử dụng Internet. AI sẽ đánh giá và chấm điểm của mỗi công dân dựa trên các dữ liệu được thu thập. 3. Dựa trên những điểm số này, công dân có thể nhận những phần thưởng và hình phạt khác nhau (ví dụ: được đi cửa ưu tiên tại sân bay, thế chấp được chính phủ trợ cấp, giao thông công cộng miễn phí; hoặc thuế cao hơn, thời gian chờ xử lý các thủ tục hành chính chậm hơn và tăng rào cản đối với việc làm trong khu vực công).

"Tẩy xanh" là một chiến thuật tiếp thị được các công ty thực hiện để thuyết phục khách hàng rằng sản phẩm họ đang bán thân thiện với môi trường, trong khi thực tế thì không phải vậy.

Thẩm quyền của Tòa án Hình sự Quốc tế là truy tố các cá nhân phạm tội diệt chủng, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh và tội xâm lược. "Thẩm quyền bổ sung" thể hiện nguyên tắc rằng các quốc gia, thay vì Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), sẽ được ưu tiên tiến hành xử lý các vụ án trong phạm vi thẩm quyền của quốc gia đó. Nguyên tắc này có nghĩa là Tòa án Hình sự Quốc tế sẽ đóng vai trò bổ sung, nhưng không thay thế quyền tài phán quốc gia. ICC chỉ tiến hành truy tố một cá nhân nếu các quốc gia không sẵn sàng (unwilling) hoặc không có khả năng (unable) truy tố. Do đó, nếu các cuộc điều tra hoặc tố tụng hợp pháp tại quốc gia của tội phạm đó đã diễn ra hoặc đang diễn ra, ICC sẽ không khởi tố. Nguyên tắc này được áp dụng bất kể kết quả của các tố tụng quốc gia ra sao. Ngay cả khi một cuộc điều tra khép lại mà không có cáo buộc hình sự nào được đưa ra hoặc nếu một người bị cáo buộc được tuyên trắng án tại tòa án quốc gia, ICC cũng sẽ không truy tố cá nhân đó về tội danh liên quan, miễn là các thủ tục tố tụng quốc gia là hợp pháp.

Trong khi "Malum In Se" (tội ác tự nhiên) là những hành vi vốn sai trái theo chuẩn mực đạo đức phổ quát (ví dụ: giết người, hiếp dâm,v.v.), thì "Malum Prohibitum" chỉ trở thành tội vì bị cấm bởi luật pháp (ví dụ: trốn thuế, vi phạm Đạo luật Chứng khoán và Giao dịch, v.v.).