Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

NVIDIA là nhà phát triển bộ xử lý đồ hoạ (GPU) và công nghệ chipset lớn nhất thế giới, hiện kiểm soát khoảng 80% thị phần GPU được sử dụng để phát triển và vận hành các mô hình AI. Trong 2 năm trở lại đây, tập đoàn này đã đầu tư mạnh mẽ vào các công ty AI như OpenAI và Anthropic, qua đó hưởng lợi trực tiếp từ nền kinh tế AI mở rộng và nhu cầu GPU tăng mạnh.

Quỹ tài sản quốc gia (Sovereign Wealth Fund - SWF) là một quỹ đầu tư thuộc sở hữu nhà nước, được thành lập và quản lý bởi chính phủ liên bang, nhằm đầu tư nguồn tiền công - như thặng dư ngân sách, doanh thu từ tài nguyên thiên nhiên, hoặc các khoản thu nhập quốc gia khác - vào một danh mục tài sản đa dạng (ví dụ: cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và cơ sở hạ tầng) để tạo ra lợi nhuận tài chính lâu dài và hỗ trợ sự ổn định kinh tế quốc gia cũng như các ưu tiên chiến lược của đất nước.

Donald Trump, cùng với OpenAI, đã khởi động một sáng kiến đầy tham vọng – Dự án Stargate. Với thời gian thực hiện kéo dài bốn năm và ngân sách lên đến 500 tỷ đô la, OpenAI đặt mục tiêu xây dựng một hạ tầng AI hoàn toàn mới tại Hoa Kỳ. Cơ sở hạ tầng này sẽ củng cố vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho người dân Mỹ và mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho toàn thế giới. Dự án này không chỉ hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa của Hoa Kỳ mà còn cung cấp nền tảng chiến lược cho việc bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ và các đồng minh.

Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (viết tắt là DOGE) được thành lập bởi tổng thống Donald Trump thông qua một sắc lệnh hành pháp vào ngày đầu tiên ông trở lại nhậm chức. Trump đã bổ nhiệm tỷ phú công nghệ kiêm cố vấn Elon Musk làm người đứng đầu và cam kết sử dụng đơn vị này để cắt giảm lãng phí trong chính phủ và loại bỏ các quy định dư thừa.

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM, Carbon Border Adjustment Mechanism) là một loại thuế carbon áp dụng đối với các sản phẩm có cường độ phát thải carbon cao, chẳng hạn như thép, xi măng và một số loại điện năng, được nhập khẩu vào Liên minh châu Âu. Đây là một chính sách nhằm giải quyết vấn đề rò rỉ carbon và đảm bảo cạnh tranh công bằng trong thương mại quốc tế bằng cách điều chỉnh chi phí carbon đối với hàng nhập khẩu. Cơ chế này hoạt động bằng cách áp thuế carbon (tarrif) lên các sản phẩm nhập khẩu dựa trên lượng khí thải carbon phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này có nghĩa là nếu một quốc gia áp dụng các quy định nghiêm ngặt về phát thải carbon, họ có thể áp mức chi phí carbon tương đương lên các sản phẩm nhập khẩu từ những quốc gia có quy định lỏng lẻo hơn. Mục tiêu của CBAM là khuyến khích áp dụng các biện pháp giảm phát thải carbon trên toàn cầu và bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước khỏi cạnh tranh không lành mạnh do sự khác biệt về tiêu chuẩn môi trường. Liên minh châu Âu (EU) đang triển khai CBAM, với giai đoạn chính thức áp dụng từ năm 2026, trong khi giai đoạn chuyển tiếp hiện tại kéo dài từ năm 2023 đến 2025. Tuy nhiên, các quốc gia BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc) và nhiều nước đang phát triển khác đã bày tỏ sự phản đối đối với CBAM.

Quỹ Đầu tư Châu Âu (EIF) là một bộ phận của Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB). Quỹ Đầu tư Châu Âu được thành lập với sứ mệnh hỗ trợ giải quyết các rủi ro về tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) trên khắp Châu Âu. Quỹ Đầu tư này đã góp phần thúc đẩy các mục tiêu của EU trong lĩnh vực khởi nghiệp, tăng trưởng, đổi mới, nghiên cứu và phát triển khu vực,...

Nhà nước thế tục là nơi quyền lực của Nhà nước là chính thức trung lập về các vấn đề tôn giáo, không hỗ trợ cũng không phản đối bất kỳ tôn giáo nào. Chính quyền trong mô hình nhà nước này hoạt động độc lập với các tổ chức tôn giáo và không dựa trên bất kỳ hệ tư tưởng tôn giáo nào trong việc hoạch định chính sách, luật pháp hay điều hành xã hội.

Thẻ xác định danh tính (hay Thẻ chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước, v.v.) là một chính sách quản lí nhà nước phổ biến tại Đông Nam Á. Thẻ này thường xác định tôn giáo của người sở hữu ngoài các thông tin như tên, ngày tháng năm sinh, và địa chỉ thường trú. Việc xác định tôn giáo thường hiếm khi cho phép việc ghi nhận nhiều tôn giáo cùng một lúc.

(Info-slide: Giáo dục phi tôn giáo là giáo dục kiến thức và giáo dục đạo đức không sử dụng các yếu tố tôn giáo và tín người. Ví dụ: Thay vì dạy con rằng làm điều xấu khi chết sẽ xuống địa ngục thì giáo dục phi tôn giáo tập trung vào việc giải thích cho con bằng những lý lẽ thực tiễn.)

Vào ngày 2/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã có cuộc điện đàm nhằm thảo luận về Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen, cho phép Nga xuất khẩu Ngũ cốc và lương thực qua eo biển Đen - nơi nối lục địa Á Âu (Đông Nam châu Âu và vùng Tiểu Á). Theo đó Nga mong muốn các quốc gia biển Đen có thể dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu thực phẩm và phân bón của Nga. Nga cũng chào đón sự điều phối của các bên trung gian như Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đối với các thỏa thuận lương thực tại khu vực. Hiện tại thỏa thuận này thu hút được sự chú ý của nhiều quốc gia, trong đó Qatar chuẩn bị tham gia vào thỏa thuận.Theo kỳ vọng, thỏa thuận này sẽ cho phép ngũ cốc Nga được vận chuyển tới nhiều quốc gia, trong đó có các quốc gia phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, chủ yếu tại châu Phi.

BRICS là một khối các nền kinh tế mới nổi lớn bao gồm Brasil (Brazil), Nga (Russia), Ấn Độ (India), Trung Quốc (China) và Nam Phi (South Africa). Các lãnh đạo của Nhóm BRICS họp thượng đỉnh ở Johannesburg (Nam Phi) từ ngày 22 – 24/8, đã nhất trí mở rộng khối với 6 thành viên mới: Argentina, Ethiopia, Ai Cập, Iran, Ả rập Xê út và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE). Bên cạnh đó, BRICS tuyên bố mục tiêu mới của khối là soán ngôi đồng đô la Mỹ - một biểu tượng của chủ nghĩa bá quyền phương Tây.

Ngày 29/6/2023, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết cấm xét các yếu tố chủng tộc và sắc tộc trong tuyển sinh đại học tại nước này, chấm dứt thông lệ ưu tiên nhóm yếu thế đã kéo dài nhiều thập kỷ qua. Các trường đại học vẫn được tự quyết định cân nhắc hoàn cảnh của học sinh để ưu tiên khi xét hồ sơ tuyển sinh. Tuy nhiên, theo các thẩm phán, việc dựa vào các yếu tố màu da hay sắc tộc thực chất là phân biệt chủng tộc và do đó vi phạm hiến pháp Mỹ.

Sự mở rộng lớn nhất của Liên minh châu Âu, xét về số lượng quốc gia và dân số, diễn ra vào ngày 1 tháng 5 năm 2004. Có những quốc gia sau đã gia nhập: Síp, Cộng hòa Séc, Estonia, Hungary, Latvia, Litva, Malta, Ba Lan, Slovakia và Slovenia. Bảy trong số này là một phần của Khối Đông Âu trước đây.

Trong vài năm qua đã xảy ra kiện tụng xung quanh quyền của một doanh nghiệp tư nhân được từ chối dịch vụ dựa trên niềm tin tôn giáo của chủ sở hữu. Trong một trường hợp cụ thể, một tiệm bánh đã từ chối cung cấp bánh cưới cho một cặp đôi đồng tính nam.