Moji Motions

Infoslide 1: Các lý thuyết quan hệ quốc tế phương Tây là các khái niệm, quan điểm và khung lý thuyết chi phối Quan hệ quốc tế, chủ yếu bắt nguồn từ các nước phương Tây như Hoa Kỳ và các quốc gia châu Âu. Các lý thuyết chủ đạo bao gồm chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự do, khế ước xã hội và nguyên tắc chủ quyền, v.v. cũng như các phương pháp và hướng tiếp cận con của các lý thuyết này. Infoslide 2: Các lý thuyết QHQT không xuất phát từ phương Tây có thể kể đến như như lý thuyết QHQT của Hồi giáo (bao gồm công lý (adl), tham vấn (shura), và hợp tác (ta'awun)), lý thuyết của Đế chế Ottoman về Hệ thống Millet (một hệ thống cho phép sự tồn tại chung của các nhóm dân cư đa dạng chủng tộc, sắc tộc trong một vùng lãnh thổ vì mỗi Millet (cộng đồng) được phép quản lý các công việc nội bộ của mình theo luật pháp và phong tục riêng), lý thuyết quan hệ của các quốc gia châu Phi tiền thực dân, v.v.

Ngoại giao Kênh I là hình thức ngoại giao liên quan đến các quy trình chính thức của chính phủ và các tương tác giữa các nhà ngoại giao, đại sứ và bộ ngoại giao của các quốc gia khác nhau. Đây được coi là công cụ chính cho các vấn đề hòa bình và an ninh vì nó ảnh hưởng đến các cấu trúc quyền lực chính trị. Ngoại giao kênh I cũng có thể mang lại nhiều công nhận hơn cho các mục tiêu chính trị, tăng tính phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguồn lực ủng hộ. Hậu phương chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các nguồn lực, động viên, cổ vũ tinh thần các lực lượng vũ trang tác chiến trên một hướng chiến lược hoặc chiến trường nhằm đạt mục tiêu chiến lược nhất định; là nơi xây dựng và dự trữ tiềm lực chủ yếu cả về chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa, khoa học kỹ thuật được huy động cho các lực lượng vũ trang theo kế hoạch tác chiến chiến lược. Trong xung đột, tỉ lệ phụ nữ tham gia ít hơn vào vai trò đàm phán, ngoại giao trực tiếp thường thấp hơn nhiều so với nam giới. Phụ nữ thường được khắc họa như những người đóng góp "sau hậu trường", đóng góp cho sự thành công trong các chiến dịch.

Thời kỳ hậu xung đột là thời kỳ mà xã hội đã đạt được trạng thái hòa bình sau các xung đột nội chiến kéo dài. Khi này, các tổ chức chính phủ, tổ chức phi chính phủ, và tổ chức quốc tế nỗ lực để ổn định chính trị, kinh tế, quân sự, và cấu trúc xã hội thông qua các dự án tái thiết.

Tiền tệ dự trữ (hoặc tiền tệ neo) là một loại ngoại tệ được các ngân hàng trung ương hoặc các cơ quan quản lý tiền tệ khác nắm giữ giữ với định lượng đáng kể. Tiền tệ dự trữ có thể được sử dụng trong các giao dịch quốc tế, đầu tư quốc tế và tất cả các khía cạnh của nền kinh tế toàn cầu, và có thể được sử dụng trong trường hợp khẩn cấp khi đồng tiền của quốc gia bị mất giá trị. Đồng tiền dự trữ toàn cầu hiện tại là đô la Mỹ. Đơn vị tiền tệ tổng hợp là đơn vị tiền tệ toàn cầu có giá trị được tính từ nhiều loại tiền tệ hàng đầu tổng hợp.

Myanmar là quốc gia Đông Nam Á với lịch sử dài của xung đột sắc tộc và vai trò chính trị mạnh của quân đội. Năm 2021, quân đội do Min Aung Hlaing lãnh đạo tiến hành đảo chính, lật đổ chính phủ dân chủ của Aung San Suu Kyi, chấm dứt giai đoạn dân chủ ngắn ngủi. Kể từ đó, đất nước rơi vào nội chiến trên quy mô toàn quốc giữa chính quyền quân sự, lực lượng kháng chiến dân chủ và nhiều nhóm vũ trang sắc tộc, gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng với hàng triệu người di tản và hệ thống kinh tế - xã hội suy sụp. Chính quyền quân sự hiện tại bị chỉ trích rộng rãi bởi người dân vì sự thiếu dân chủ, tập trung quyền lực, giới hạn các quyền tự do cơ bản của con người và sử dụng bạo lực đối với dân thường. Trên bình diện quốc tế, các nước phương Tây áp dụng trừng phạt và cô lập ngoại giao với Myanmar như một cách để làm suy yếu chính quyền quân sự, trong khi ASEAN duy trì lập trường không can thiệp nhưng hạn chế hợp tác cấp cao với Myanmar.

Trong nhiều thập kỷ sau khi giành độc lập, nhiều quốc gia châu Phi vẫn duy trì liên kết về ngôn ngữ, hệ thống pháp lý, mô hình giáo dục và quan hệ an ninh - kinh tế với các quốc gia từng đô hộ mình (chẳng hạn như Pháp, Anh, Bỉ hay Bồ Đào Nha). Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột và bất ổn vẫn đang tiếp diễn, ngày càng có nhiều diễn ngôn phê phán kết quả của chủ nghĩa thực dân tại các quốc gia Châu Phi hậu thuộc địa. Những diễn ngôn này cho rằng chủ nghĩa thực dân đã để lại áp bức kéo dài tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu "phi thực dân hóa" các hệ thống kế thừa từ thời thuộc địa (VD: loại bỏ hệ thống tòa án, tiêu chuẩn quản trị dân chủ)

Chủ nghĩa Môi trường Tân tự do (Neoliberal Environmentalism) được đặc trưng bởi việc nhìn và tiếp cận các vấn đề về môi trường như những vấn đề kinh tế. Các nghiên cứu liên quan đề cập nhiều cách hiểu và mô tả khác nhau về đặc trưng của CNMTTTD. Ví dụ như trên phương diện giải pháp, các phương hướng tiếp cận theo chủ nghĩa này ủng hộ việc tư nhân hoá các tài nguyên môi trường, việc tập trung giải quyết hành vi tiêu thụ của cá nhân, hay việc "mua bán phát thải" giữa các quốc gia, v.v. Một sắc thái khác của CNMTTD là nhấn mạnh sự song hành của bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

ICC - Tòa án Hình sự Quốc tế là tòa án quốc tế thường trực đầu tiên và duy nhất có thẩm quyền truy tố các cá nhân về tội ác diệt chủng quốc tế, tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược. ICC có quyền bắt giữ các cá nhân là tội phạm thuộc các quốc gia trong ICC. Tuy nhiên, ICC không được phép bắt giữ người tại các quốc gia không thuộc ICC (Nga, Mỹ, etc). ICJ - Tòa Án công lý quốc tế (trực thuộc LHQ) có hai vai trò: giải quyết các tranh chấp pháp lý giữa các quốc gia đệ trình lên theo luật pháp quốc tế; tham vấn các vấn đề pháp lý liên quan các cơ quan của Liên hợp quốc, các phán quyết của tòa mang tính ràng buộc pháp lý. Tuy nhiên, ICJ không có công cụ thực thi các phán quyết của mình.

Việt Nam hiện đang theo đuổi một chiến lược tăng trưởng rất tham vọng, đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng GDP tối thiểu 2 chữ số (>10%) mỗi năm giai đoạn 2026–2030 thông qua một loạt chính sách đồng thời như mở rộng tín dụng, đẩy mạnh đầu tư công quy mô lớn, thúc đẩy công nghiệp chế biến - chế tạo và dịch vụ, cũng như chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Bên cạnh đó, chính phủ còn tập trung cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tăng năng suất lao động và nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, chiến lược này đi kèm nhiều rủi ro đáng kể. Việc dựa nhiều vào tín dụng và đầu tư công làm tăng nguy cơ nợ và bất ổn tài chính trong tương lai. Bên cạnh đó, khi vừa kích thích tăng trưởng vừa phải kiểm soát nền kinh tế, áp lực lạm phát và tỷ giá có thể gia tăng, ảnh hưởng đến chi phí sống và ổn định kinh tế. Cuối cùng, nếu Việt Nam chưa chuyển đổi kịp sang mô hình dựa trên công nghệ và năng suất mà vẫn phụ thuộc vào lao động giá rẻ và xuất khẩu, thì tăng trưởng nhanh hiện tại có thể không những không bền vững trong dài hạn, mà còn tăng nguy cơ phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài. Bên cạnh những rủi ro, Việt Nam hiện cũng đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng cho tăng trưởng. Nền kinh duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao so với khu vực, cho thấy sức phục hồi và khả năng thích ứng tốt. Xuất khẩu tiếp tục là động lực trọng với sự tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn ổn định nhờ môi trường kinh doanh cải thiện. Đồng thời, chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và cải cách thể chế, giúp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh .

Liên minh Trung Á (CAU) là một thỏa thuận dự kiến ​​nhằm thiết lập sự hợp tác khu vực được Tổng thống Kazakhstan - Nursultan Nazarbayev đề xuất vào ngày 26/07/2007, nhằm tạo ra một liên minh kinh tế và chính trị tương tự như Liên minh Châu Âu bao gồm 5 nước cộng hòa Trung Á thuộc Liên Xô cũ là Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan. Liên minh này bao gồm một lực lượng gìn giữ hòa bình tập thể, hội nhập kinh tế chặt chẽ (ví dụ như đàm phán với tư cách một khối trong các hiệp định thương mại quốc tế hay đề xuất một loại tiền tệ chung) và phối hợp về chính sách đối ngoại. Vì nhiều lý do khác nhau mà cho đến nay CAU chưa bao giờ trở thành hiện thực. Nga luôn cố gắng duy trì tầm ảnh hưởng rất lớn đối với các quốc gia này bằng cách cung cấp hàng hóa cơ bản quan trọng như khí đốt, nông nghiệp,... Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng lên Trung Á có thể kể đến như: gia tăng đầu tư kinh tế, hợp tác thương mại hay thậm chí là thử nghiệm các công cụ an ninh.

Bài kiểm tra tính cách có công dụng là xác định và đánh giá các kiểu hình tính cách của con người. Một số bài kiểm tra tính cách phổ biến là MBTI, Big Five Personality Test, v.v. Trên thực tế, hầu hết các công cụ kiểm tra tính cách sử dụng chủ yếu thang đánh giá là bảng câu hỏi tự trả lời liên quan tới nội tâm hoặc cuộc sống của người thực hiện, và từ đó đưa ra những gợi ý về điểm mạnh, điểm yếu cá nhân; và gợi ý nghề nghiệp tương lai, cách cải thiện bản thân, v.v.

"Hiệu ứng Brussels” nói đến tác động của các quy định và tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu (EU) đến thị trường và chính sách toàn cầu, ngay cả ở những quốc gia không thuộc EU. Nó liên quan đến khả năng của EU thiết lập tiêu chuẩn và quy định toàn cầu thông qua sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng điều tiết của nó. Ví dụ, khi EU quy định các công ty sản xuất điện thoại cần phải sử dụng quy định tiêu chuẩn Type C cho các ổ sạc và chuyển đổi thông tin, Apple đã phải thay đổi thiết kế iPhone và sử dụng Type C từ iPhone 15 trở đi cho toàn cầu.

Hiện nay, các vận động viên quần vợt chuyên nghiệp chỉ nhận được khoảng 17,5% tổng doanh thu hằng năm từ các giải đấu dưới dạng tiền thưởng. Con số này thấp hơn đáng kể so với nhiều môn thể thao khác: các vận động viên golf chuyên nghiệp nhận khoảng 25% doanh thu giải đấu, các võ sĩ quyền anh nhận từ 60–70% doanh thu sự kiện, còn các cầu thủ bóng đá và bóng rổ nhận khoảng 47–50%. Trên thực tế, chỉ khoảng 150–200 tay vợt nam và 150–200 tay vợt nữ hàng đầu thế giới có khả năng hòa vốn hoặc kiếm được lợi nhuận từ sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp. Dù vậy, cho đến nay, các tay vợt hàng đầu mới chỉ bày tỏ sự bất mãn thông qua truyền thông và các cuộc phỏng vấn, thay vì tiến hành những hành động tập thể mạnh mẽ hơn như tẩy chay (bao gồm nhưng không giới hạn: đình công, không tham dự giải đấu, ...)

Xứ sở CON CAT là xứ sở song song với thế giới con người. Tại đây, các quốc gia con mèo và các quốc gia con cat áp dụng chương trình "Golden Visa." Chương trình trao quyền cư trú cho các con mèo và con cat nước ngoài nếu họ thực hiện một khoản đầu tư tài chính lớn vào nền kinh tế của xứ sở đó. Khoản đầu tư này có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức, bao gồm nhưng không giới hạn ở: đầu tư vào bất động sản, mua trái phiếu chính phủ meo, quyên góp một lần cho cơ quan nhà nước meo, hoặc đầu tư vào các quỹ meo dài hạn không sinh lãi, v.v.

Tư tưởng Juche, hay còn gọi là tư tưởng "Chủ thể", là hệ tư tưởng chính trị chính thức của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, được khởi xướng bởi Kim Nhật Thành vào năm 1955 và sau đó được hệ thống hóa bởi Kim Jong Il trong tác phẩm "On the Juche Idea". Cốt lõi của Juche nhấn mạnh rằng "con người là chủ thể của cách mạng và sự phát triển xã hội", với ba trụ cột chính: độc lập về chính trị (chaju), tự chủ về kinh tế (charip) và tự lực trong quốc phòng (chawi). Tư tưởng này ra đời trong bối cảnh Triều Tiên cần khẳng định bản sắc và chủ quyền độc lập trước ảnh hưởng từ Trung Quốc và Liên Xô, và đã trở thành nền tảng tư tưởng chi phối toàn bộ hệ thống chính trị, giáo dục, quân sự và truyền thông của quốc gia này.

Bang Alaska (Hoa Kỳ) là một vùng lãnh thổ giàu tài nguyên thiên nhiên (than, khí đốt, dầu, v.v.) với hệ sinh thái đa dạng. Người dân bản địa Alaska, gồm nhiều nhóm người định cư ở các khu vực khác nhau, đã luôn gìn giữ văn hoá truyền thống và sống dựa vào thiên nhiên qua các hoạt động săn bắn, đánh cá, nhưng gặp nhiều khó khăn do nền kinh tế không thực sự phát triển, thiếu cơ hội giáo dục, và giá năng lượng cao. "Willow Project" là một dự án khoan dầu ở Sườn Bắc (North Slope) của bang Alaska triển khai bởi Tập đoàn ConocoPhillips, gần đây đã được phê duyệt bởi chính quyền Tổng thống Mỹ Biden. Dự án khổng lồ trị giá 8 tỷ Đô-la, ước tính sẽ cung cấp đến 180,000 thùng dầu mỗi ngày cùng với đó là 263 triệu tấn khí thải nhà kính vào môi trường trong 30 năm hoạt động.

"Tẩy xanh" là một hình thức truyền thông và quảng cáo mà trong đó, các công ty sử dụng những thông điệp liên quan tới môi trường và thiên nhiên để thuyết phục người tiêu dùng và công chúng rằng sản phẩm/dịch vụ của họ thân thiện với môi trường hơn thực tế.

Quy tắc kinh nghiệm (heuristic) là mô tả về cách thức con người sử dụng để đưa ra quyết định một cách nhanh chóng và hiệu quả trong điều kiện hạn chế về thời gian, thông tin và năng lực nhận thức (bounded rationality). Thay vì tiến hành phân tích đầy đủ theo tính toán lý trí, quy tắc kinh nghiệm cho phép chúng ta đơn giản hóa vấn đề bằng cách dựa vào kinh nghiệm, trực giác hoặc những khuôn mẫu quen thuộc. Ví dụ, khi một người chọn ăn ở một nhà hàng đông khách vì cho rằng “đông khách thì chắc ngon”, họ đang sử dụng quy tắc kinh nghiệm để đưa ra quyết định mà không thực sự tính toán lý trí các yếu tố khác như chất lượng món ăn, quy trình vệ sinh, tay nghề bếp trưởng… để đưa ra một quyết định lý trí nhất. Quy tắc kinh nghiệm hiệu quả bởi vì nó phù hợp với bản chất thực tế của nhận thức con người khi chúng ta không có khả năng xử lý tất cả thông tin một cách hoàn hảo, nên cần những chiến lược giúp giảm quá tải nhận thức.