Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

A Cordon Sanitaire policy is an informal commitment to exclude extremist political parties from forming coalitions. Examples include the exclusion of the Front National in France, True Finns (The Finnish Far Right) from Finland, or the call to ban far-right Alternative for Germany (AfD).

Người ngoài chính trị là một người chưa từng đảm nhận vị trí quan trọng trong lĩnh vực chính trị. Họ có thể xuất thân từ các lĩnh vực như kinh doanh, hoạt động xã hội, giải trí, hoặc các lĩnh vực khác ngoài chính trị.

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Myanmar là quốc gia Đông Nam Á với lịch sử dài của xung đột sắc tộc và vai trò chính trị mạnh của quân đội. Năm 2021, quân đội do Min Aung Hlaing lãnh đạo tiến hành đảo chính, lật đổ chính phủ dân chủ của Aung San Suu Kyi, chấm dứt giai đoạn dân chủ ngắn ngủi. Kể từ đó, đất nước rơi vào nội chiến trên quy mô toàn quốc giữa chính quyền quân sự, lực lượng kháng chiến dân chủ và nhiều nhóm vũ trang sắc tộc, gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng với hàng triệu người di tản và hệ thống kinh tế - xã hội suy sụp. Chính quyền quân sự hiện tại bị chỉ trích rộng rãi bởi người dân vì sự thiếu dân chủ, tập trung quyền lực, giới hạn các quyền tự do cơ bản của con người và sử dụng bạo lực đối với dân thường. Trên bình diện quốc tế, các nước phương Tây áp dụng trừng phạt và cô lập ngoại giao với Myanmar như một cách để làm suy yếu chính quyền quân sự, trong khi ASEAN duy trì lập trường không can thiệp nhưng hạn chế hợp tác cấp cao với Myanmar.

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.

"Bắc Ireland, hiện thuộc Vương quốc Anh, được điều hành thông qua một chính quyền tự trị theo mô hình chia sẻ quyền lực bắt buộc (power-sharing), hậu lịch sử xung đột chính trị - cộng đồng. Mô hình này yêu cầu Thủ tướng và Phó Thủ tướng phải có 1 người đến từ phe đảng Liên hiệp (mong muốn Bắc Ireland thuộc Vương Quốc Anh) và 1 người đến từ phe đảng Chủ nghĩa Dân tộc (mong muốn Ireland thống nhất), hai người này có quyền lực ngang bằng nhau và mọi quyết định đều phải được cả hai người thông qua. Tháng 2/2022, Đảng Liên hiệp Dân chủ rút khỏi chính quyền hành pháp, đóng băng chính quyền để phản đối các sắp xếp mà Vương Quốc Anh dành cho Bắc Ireland, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc Bắc Ireland tiếp tục áp dụng một phần quy định của EU về hàng hoá nhằm tránh phải dựng “biên giới cứng” giữa Bắc Ireland và Cộng hoà Ireland thuộc EU,..."

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là khoảng thời gian mà người có hành vi vi phạm pháp luật hình sự sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đó. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày hành vi phạm tội được thực hiện. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự quy định rằng khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Giả sử các nhà khoa học mới phát triển được một chất gọi là Tus. Đây là một loại thực phẩm nhân tạo dạng bột rất rẻ. Khi hoà tan vào nước và truyền vào người, Tus chứa tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể người, qua đó cung cấp một chế độ ăn uống hoàn chỉnh mà không cần phải ăn thức ăn.

A jury is a group of citizens selected to listen to the evidence in a trial and deliver a verdict of guilty or not guilty. Defendant is a person who is being accused of a crime in a court of law.

AfD là đảng cực hữu ở Đức, được thành lập với gốc rễ là chủ nghĩa hoài nghi châu Âu (Euroskepticism) với những chính sách cực đoan về chủ nghĩa dân tuý, bài hồi giáo (Islamophobia), tích cực chống nhập cư và tị nạn,... Đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo Đức (CDU), cùng với đối tác khu vực ở Bavaria là CSU là liên minh lớn nhất (phổ biến nhất) ở Đức, cùng với nắm 28.5% ghế ở hạ viện, và có đường lối chính trị trung-hữu. Từ năm 2018, CDU thực hiện chính sách không thành lập liên minh và từ chối hợp tác chính thức với đảng cực hữu (AfD) và đảng cực tả (Die Linke) ở Đức. Gần đây, AfD đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt ở vùng Đông nước Đức, giành được khoảng 20% số phiếu (đứng thứ 3) vào năm 2025.

Cộng đồng bản địa (Indigenous communities/people) là các nhóm dân tộc có mối liên hệ lịch sử, văn hóa và lãnh thổ với một vùng đất trước khi bị chiếm đóng hoặc thuộc địa hóa, duy trì bản sắc văn hóa riêng biệt và hiện là thiểu số trong quốc gia của họ. Ví dụ: Aboriginal và Torres Strait Islander (Úc), Native Americans (Mỹ), Māori (New Zealand), First Nations (Canada), Sámi (Scandinavia).

"Năm 2025, quan hệ giữa Hoa Kỳ với EU và Canada trở nên căng thẳng. Tổng thống Trump áp thuế 20% với hàng EU và 25% với hàng Canada, gây ra các biện pháp trả đũa từ cả hai bên. EU đề xuất thỏa thuận “zero-for-zero” để loại bỏ thuế hàng công nghiệp, trong khi Canada kêu gọi tẩy chay hàng Mỹ. Những bình luận từ phía Mỹ rằng EU ""ăn bám"" và Canada ""nên trở thành một bang của Mỹ"" càng làm gia tăng phản ứng tiêu cực. Trong bối cảnh đó, Canada và EU đẩy mạnh hợp tác. Ngoại trưởng Canada bày tỏ mong muốn thắt chặt quan hệ với châu Âu, và một khảo sát cho thấy 46% người Canada ủng hộ ý tưởng gia nhập EU. Tuy nhiên, nhiều rào cản pháp lý và chính trị vẫn tồn tại, và một bộ phận người dân Canada vẫn coi trọng mối quan hệ với Hoa Kỳ."

Mai-Mai (hay còn gọi là Mayi Mayi) dùng để chỉ các nhóm dân quân có vũ trang, hoạt động chủ yếu ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Các nhóm này vẫn tiếp tục tồn tại do các nỗ lực giải giáp, giải ngũ và tái hòa nhập (DDR) nhiều lần thất bại. Do lịch sử xung đột tại khu vực này, mà lực lượng chính phủ gần như vắng bóng, an sinh xã hội không ổn định, và các mối đe doạ an ninh thường trực khiến một số nhóm được cộng đồng địa phương coi là lực lượng tự vệ duy nhất. Một số nhóm cũng hình thành từ các cộng đồng từng bị áp bức. Họ duy trì hoạt động nhờ buôn bán khoáng sản bất hợp pháp, thu thuế hoặc nhận quyên góp tại địa phương. Khu vực này thường xuyên xảy ra các cuộc giao tranh cục bộ do tranh chấp tài nguyên, đất đai giữa các nhóm Mai-Mai và xung đột với lực lượng chính phủ.