Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Diễn ngôn "Im lặng là đồng lõa" (Silence is complicity) cho rằng khi đứng trước một hành vi sai trái, bất công hoặc vấn đề xã hội, việc một cá nhân lựa chọn không lên tiếng, không thể hiện quan điểm hay không hành động cũng đồng nghĩa với việc gián tiếp ủng hộ, dung túng hoặc tiếp tay cho cái sai đó.

“Nhân chi sơ, tính bản thiện” là quan niệm thường gắn với tư tưởng của Mạnh Tử, cho rằng con người khi sinh ra vốn có những mầm mống của lòng trắc ẩn, công bằng và đạo đức. Những hành vi xấu chủ yếu hình thành do môi trường, hoàn cảnh và quá trình giáo dục không phù hợp. Ngược lại, “Nhân chi sơ, tính bản ác” gắn với tư tưởng của Tuân Tử, cho rằng con người tự nhiên có xu hướng theo đuổi lợi ích, ham muốn và cạnh tranh cho bản thân. Vì vậy, đạo đức và trật tự xã hội cần được hình thành thông qua giáo dục, quy tắc, kỷ luật và các chuẩn mực xã hội.

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Quy tắc kinh nghiệm (heuristic) là mô tả về cách thức con người sử dụng để đưa ra quyết định một cách nhanh chóng và hiệu quả trong điều kiện hạn chế về thời gian, thông tin và năng lực nhận thức (bounded rationality). Thay vì tiến hành phân tích đầy đủ theo tính toán lý trí, quy tắc kinh nghiệm cho phép chúng ta đơn giản hóa vấn đề bằng cách dựa vào kinh nghiệm, trực giác hoặc những khuôn mẫu quen thuộc. Ví dụ, khi một người chọn ăn ở một nhà hàng đông khách vì cho rằng “đông khách thì chắc ngon”, họ đang sử dụng quy tắc kinh nghiệm để đưa ra quyết định mà không thực sự tính toán lý trí các yếu tố khác như chất lượng món ăn, quy trình vệ sinh, tay nghề bếp trưởng… để đưa ra một quyết định lý trí nhất. Quy tắc kinh nghiệm hiệu quả bởi vì nó phù hợp với bản chất thực tế của nhận thức con người khi chúng ta không có khả năng xử lý tất cả thông tin một cách hoàn hảo, nên cần những chiến lược giúp giảm quá tải nhận thức.

Dựa trên học thuyết của Thánh Augustine, Giáo hội Công giáo Rôma tin rằng tất cả con người sinh ra đều kế thừa Tội Nguyên Tổ (peccatum originale). Do Adam và Eva chọn làm trái lời Thiên Chúa, con cháu của họ, tức nhân loại, chịu hệ quả (reatus) là mất đi sự bất tử. Nhưng bên cạnh đó, nhân loại còn chịu cả phần tội khiên (culpa) của Adam. Từ đó, mọi đứa trẻ sinh ra đã mắc tội lỗi, bị vấy bẩn, mất Ân sủng của Chúa (charis), và có khuynh hướng tha hóa hướng về Dục vọng (concupiscence). Từ giây phút chào đời, hành trình tôn giáo của con người là sự Chuộc Tội và kiếm tìm sự Cứu rỗi (apolutrosis). Trong Chính thống Ki-tô giáo Đông Phương hay Do Thái Giáo, con người vẫn mất đi sự bất tử tại Vườn Địa đàng như hình phạt chung (reatus) cho hành động của Adam và Eva. Tuy nhiên, từng con người sau hai Nguyên Tổ được sinh ra vẫn là một bản thể hoàn hảo, thuần khiết của Chúa, không bị ảnh hưởng bởi tội khiên (culpa) của tổ tiên mình. Đặc biệt trong Do Thái Giáo, con người có cả khuynh hướng Thiện (yetzer hara) và Ác (yetzer hatov). Và vì vậy, hành trình tôn giáo của con người là hướng tới cái Thiện và tái hợp với Chúa (Teshuva - Do Thái Giáo) hay để gìn giữ và trở thành hình ảnh phản chiếu chân thực của Chúa (Theosis - Chính thống Đông Phương Giáo).

Trong các thảo luận về người nhập cư không có giấy tờ tại Hoa Kỳ, Sanctuary City (Thành phố Bảo hộ) chỉ các thành phố đã thông qua các chính sách hạn chế sự hợp tác của các cơ quan thực thi pháp luật địa phương với các cơ quan nhập cư liên bang, chẳng hạn như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Một số Thành phố Bảo hộ bao gồm San Francisco, New York, Boston. Các chính sách bảo hộ phổ biến thường cấm hoặc hạn chế cảnh sát địa phương: - Hỏi về tình trạng nhập cư của một người. - Giữ một cá nhân trong tù quá thời gian giam giữ bình thường theo yêu cầu của ICE (thường được gọi là "ICE detainer" hoặc "yêu cầu giam giữ"), trừ khi có lệnh của tòa án. - Chia sẻ thông tin cá nhân về tình trạng nhập cư của cư dân với ICE.

Filial piety is a virtue of love and respect for one's parents, elders, and ancestors, particularly within the context of Confucianism and East Asian cultures. It emphasizes the importance of honoring, obeying, and caring for one's parents and elders. Acts of filial piety include obeying one's parent's wishes, taking care of them when they are old, and working hard to provide them with material comforts, such as food, money, or pampering.

Vô thường (impermanence) là một khái niệm triết học cốt lõi trong Phật giáo, chỉ bản chất luôn biến đổi, không cố định của mọi sự vật và hiện tượng trong đời sống. Theo triết lý này, không có điều gì tồn tại vĩnh viễn: cảm xúc, mối quan hệ, quyền lực, tài sản, thậm chí cả bản ngã con người đều chịu sự chi phối của thay đổi theo thời gian. Nhận thức về vô thường không nhằm phủ nhận giá trị của cuộc sống, mà giúp con người hiểu rằng bám chấp vào những gì tạm thời là nguồn gốc của khổ đau.

"Năm 2025, quan hệ giữa Hoa Kỳ với EU và Canada trở nên căng thẳng. Tổng thống Trump áp thuế 20% với hàng EU và 25% với hàng Canada, gây ra các biện pháp trả đũa từ cả hai bên. EU đề xuất thỏa thuận “zero-for-zero” để loại bỏ thuế hàng công nghiệp, trong khi Canada kêu gọi tẩy chay hàng Mỹ. Những bình luận từ phía Mỹ rằng EU ""ăn bám"" và Canada ""nên trở thành một bang của Mỹ"" càng làm gia tăng phản ứng tiêu cực. Trong bối cảnh đó, Canada và EU đẩy mạnh hợp tác. Ngoại trưởng Canada bày tỏ mong muốn thắt chặt quan hệ với châu Âu, và một khảo sát cho thấy 46% người Canada ủng hộ ý tưởng gia nhập EU. Tuy nhiên, nhiều rào cản pháp lý và chính trị vẫn tồn tại, và một bộ phận người dân Canada vẫn coi trọng mối quan hệ với Hoa Kỳ."