Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Theo Lee Edelmen trong tác phẩm No Future, toàn bộ chính trị và xã hội loài người đều xoay quanh hình ảnh 'Đứa trẻ' (The Child). Mọi thứ chúng ta làm (tiết kiệm, bảo vệ môi trường, xây dựng luật pháp) đều được biện minh là 'vì thế hệ tương lai'. Theo Edelman, cộng đồng LGBTQ+ nên chấp nhận vị thế 'không có tương lai' để phá vỡ sự áp đặt của xã hội thay vì cố gắng chứng minh khả năng nuôi con tốt.

Truyện kể rằng Gyges - một kẻ chăn cừu - sau một cơn bão lớn làm mặt đất rung chuyển, đã tìm thấy một chiếc nhẫn từ một chiếc hố. Sau đó, Gyges phát hiện ra phép lạ từ chiếc nhẫn: mỗi khi hắn lật nhẫn vào trong lòng bàn tay, hắn trở nên tàng hình. Gyges xoay xở để được chọn là một trong số các sứ giả được gửi về kinh yết kiến nhà vua. Nhờ chiếc nhẫn huyền diệu, Gyges thành công trong việc quyến rũ hoàng hậu, rồi cả hai cùng giết vua Lydia và chiếm đoạt ngai vàng. Câu chuyện nêu ra một cách diễn giải về con người và nghĩa vụ đạo đức: nếu con người có thể sống sai trái mà không bị phát giác, họ sẽ không chọn sống chính nghĩa một cách tự nguyện.

Quan niệm “thầy dạy” và “thợ dạy” đề cập đến cách phân biệt giữa một bên là giáo viên được xem như người truyền cảm hứng, giáo dục nhân cách và thực hiện “sứ mệnh cao quý”, và một bên là người chỉ cung cấp dịch vụ giảng dạy như một nghề nghiệp thuần túy để kiếm sống.

Phương án chuyển giao bắt buộc là biện pháp can thiệp vĩ mô đặc biệt do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) áp dụng nhằm tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém, đang rơi vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu, qua đó ngăn chặn rủi ro đổ vỡ dây chuyền và bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính. Theo đó, NHNN sẽ yêu cầu chuyển giao toàn bộ cổ phần của ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt cho một ngân hàng thương mại lớn, có năng lực tài chính và quản trị vững mạnh tiếp nhận với mức giá danh nghĩa là 0 đồng. Một vài ví dụ có thể kể đến như Vietcombank tiếp nhận CBBank hay MBBank tiếp nhận OceanBank. Sau khi hoàn tất chuyển giao, các ngân hàng yếu kém này sẽ được chuyển đổi thành mô hình Ngân hàng TNHH MTV do bên tiếp nhận sở hữu 100% vốn, đi kèm với việc tái định vị thương hiệu để khẳng định sự bảo trợ từ ngân hàng mẹ (ví dụ: CBBank đổi tên thành VCBNeo, OceanBank đổi tên thành MBV). Dù vậy, các tổ chức này vẫn duy trì pháp nhân hoạt động độc lập đặt dưới sự quản lý và điều hành trực tiếp của đơn vị nhận chuyển giao. Đồng thời, toàn bộ tiền gửi của người dân và doanh nghiệp vào các ngân hàng này sẽ được cam kết bảo vệ 100% nhằm tránh tâm lý hoang mang dẫn đến rút tiền ồ ạt. Để bù đắp rủi ro cho bên nhận chuyển giao khi phải gánh vác một tổ chức đang mang lỗ lũy kế lớn, NHNN sẽ cung cấp các cơ chế hỗ trợ đặc thù như: cấp các khoản vay đặc biệt với lãi suất 0%, nới lỏng hạn mức tăng trưởng tín dụng, hoặc miễn giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc cho đến khi quá trình tái cơ cấu hoàn tất.

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

Việt Nam hiện duy trì cách tiếp cận “không cấm nhưng không công nhận” hôn nhân cùng giới theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, do đó các cặp đôi cùng giới không thể đăng ký kết hôn và không được hưởng các quyền pháp lý gắn với hôn nhân, bao gồm việc cùng đứng tên làm cha mẹ hợp pháp. Trong thực tế, một số gia đình đồng giới vẫn cùng nuôi dưỡng trẻ em, nhưng pháp luật hiện hành thường chỉ công nhận một người là phụ huynh hợp pháp. Điều này dẫn đến các tranh luận về quyền giám hộ, đại diện pháp lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ, bao gồm các vấn đề cụ thể như: quyền đại diện pháp lý trong các giao dịch hoặc tranh chấp liên quan đến trẻ; quyền thừa kế tài sản; cũng như quyền tiếp tục chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong trường hợp người phụ huynh hợp pháp qua đời hoặc mất khả năng chăm sóc. Tại phiên thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) tháng 4/2026, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh đã đề xuất xem xét việc công nhận đầy đủ cả hai người nuôi dưỡng trong gia đình đồng giới trên giấy tờ hộ tịch, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ quyền lợi của trẻ em, ngay cả khi chưa có sự thay đổi về công nhận hôn nhân. Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền liên quan đến con cái thường gắn chặt với chế định hôn nhân. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Hà Lan, Canada và Mỹ đã công nhận hôn nhân đồng giới trước khi mở rộng đầy đủ quyền làm cha mẹ. Mặc dù Luật Hộ tịch và Luật Hôn nhân & Gia đình là hai hệ thống pháp luật riêng biệt, thế nhưng Luật Hộ tịch chỉ chủ yếu đóng vai trò ghi nhận và quản lý các quan hệ nhân thân, trong khi nhiều quyền liên quan đến gia đình, con cái và cha mẹ trong thực tế vẫn gắn chặt với quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận. Hiện tồn tại hai hướng tiếp cận chính: một là ưu tiên giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến quyền lợi của trẻ em; hai là cho rằng việc thay đổi cần bắt đầu từ công nhận hôn nhân để làm nền tảng pháp lý cho các quyền liên quan.

Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) là bộ 17 mục tiêu toàn cầu do Liên Hợp Quốc đề ra vào năm 2015, nhằm giải quyết những thách thức lớn như nghèo đói, bất bình đẳng và biến đổi khí hậu vào năm 2030. Dựa trên 5 trụ cột (5P) gồm Con người, Hành tinh, Thịnh vượng, Hòa bình và Quan hệ đối tác, SDGs hướng tới một mô hình phát triển toàn diện; tuy nhiên, việc áp dụng một khuôn khổ chung cho mọi quốc gia cũng đặt ra tranh cãi về tính phù hợp, linh hoạt và các đánh đổi giữa các mục tiêu. Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về chỉ số SDGs năm 2025, với nhiều tiến bộ trong giảm nghèo, năng lượng sạch và khả năng chi trả. Tuy vậy, các lĩnh vực như môi trường biển, tài nguyên đất và đổi mới sáng tạo - hạ tầng vẫn ở mức thách thức, phản ánh áp lực phải cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

Trong loạt phim Toy Story, đồ chơi là những sinh vật có tri giác, mục đích của chúng là mang lại niềm vui và hạnh phúc cho trẻ em ở nhà trẻ Sunnyside. Tuy nhiên, những món đồ chơi này lại mong muốn có chủ nhân riêng. Lotso, người từng là đồ chơi quý nhất của chủ nhân cũ trước khi bị vứt bỏ và lãng quên, tin rằng "đồ chơi chắc chắn sẽ bị chủ nhân vứt bỏ dù sớm hay muộn" và "không có chủ nhân nghĩa là không có đau khổ". Hắn ta điều khiển và cai trị những món đồ chơi khác ở nhà trẻ Sunnyside với mục tiêu ngăn chặn đồ chơi trốn thoát khỏi nhà trẻ.

"Tại Trung Quốc, việc tham gia của trẻ vị thành niên vào các hoạt động tôn giáo có tổ chức nhìn chung bị kiểm soát và hạn chế ở nhiều mức độ khác nhau. Ở một số khu vực như Tân Cương, các quy định mang tính pháp lý đặt ra lệnh cấm rõ ràng, trong khi tại nhiều địa phương khác, các cơ quan quản lý áp dụng và diễn giải các quy định theo hướng hạn chế sự tham gia của trẻ em. Trong thực tế, các hạn chế này thường được thể hiện qua việc các cơ sở tôn giáo không tiếp nhận người dưới 18 tuổi, cũng như việc trẻ vị thành niên bị ngăn tham gia các hoạt động như lễ nghi tôn giáo, sinh hoạt thờ phượng, lớp học giáo lý hoặc các chương trình đào tạo tôn giáo."

"Đẩy thuyền" (shipping) là hành vi người hâm mộ tưởng tượng hoặc ủng hộ mối quan hệ tình cảm giữa hai cá nhân (người thật hoặc nhân vật hư cấu). Nó có xu hướng lãng mạn hóa các mối quan hệ, diễn giải các tương tác trong đời sống theo hướng tình cảm. Trong bối cảnh đó, văn hóa đẩy thuyền góp phần thúc đẩy việc người hâm mộ chủ động ghép đôi và lan truyền rộng rãi nhiều cặp đồng giới trong cộng đồng fan.

Chứng thù ghét đàn ông (misandry) là thái độ tiêu cực, khinh miệt, hoặc thành kiến sâu sắc đối với nam giới, bao gồm các hành vi định kiến cá nhân cho đến sự miệt thị có hệ thống — ngược lại với chứng thù ghét phụ nữ (misogyny).

Xu hướng thúc đẩy ở đây bao gồm nhưng không giới hạn ở các ví dụ như: Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông (khung nội dung yêu cầu học sinh nhận biết, sử dụng và sáng tạo bằng AI qua các cấp học), chính phủ tổ chức hàng loạt các buổi tập huấn sử dụng AI cho các giáo viên ở đô thị cũng như tích cực khuyến khích giáo viên tích hợp AI vào trong quá trình giảng dạy của mình, coi việc sử dụng AI trong giảng dạy và học sinh biết sử dụng AI từ sớm là những mục tiêu quan trọng để đảm bảo bắt kịp bước tiến phát triển của thế giới,...

Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc bồi thường thiệt hại tinh thần áp dụng khi tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm. Bồi thường thiệt hại tinh thần trước hết do các bên tự thỏa thuận; nếu không đạt được thì tòa án sẽ quyết định trong giới hạn luật định. Mức bồi thường có trần tối đa tùy loại thiệt hại, thường được tính theo số lần mức lương cơ sở (ví dụ: tối đa 50 lần với xâm phạm sức khỏe, 100 lần với xâm phạm tính mạng). Do đó, số tiền cụ thể không cố định mà phụ thuộc vào mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết và đánh giá của tòa án về mức độ tổn hại.

X là một nghệ sĩ độc lập hoạt động ở Việt Nam. X được giới chuyên môn và khán giả đánh giá là có một phong cách âm nhạc độc đáo và khác biệt so với âm nhạc đại chúng, và trong khoảng nửa năm trở lại đây, X đang dần khẳng định được tên tuổi của mình, được mời tham dự một vài lễ hội âm nhạc lớn. Y là một hãng đĩa giải trí lớn, chuyên nghiệp và nổi tiếng. Gần đây, Y liên hệ với X và đưa ra lời mời trở thành nghệ sĩ được quản lý bởi hãng đĩa.