Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Đồng euro kỹ thuật số là một đồng tiền số được phát hành bởi Ngân hàng Trung Ương châu Âu, có giá trị pháp định như tiền mặt, được sử dụng như một phương tiện thanh toán miễn phí cho tất cả mọi người và được chấp nhận trên tất cả vùng lãnh thổ của Châu Âu. Những đồng tiền này sẽ được giữ trong ví điện tử, và có thể sử dụng cho tất cả các thanh toán điện tử thông thường – tại cửa hàng địa phương, trực tuyến, cho bạn bè – bằng điện thoại hoặc thẻ, cả khi có hoặc không có kết nối mạng.

Gần đây tại Việt Nam, Bộ Công an đã triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán gần 600 loại sữa bột giả. Trong khoảng bốn năm, các nghi phạm đã tuồn ra thị trường các loại sữa giả, gom về doanh thu tới gần 500 tỉ đồng. Dù đường dây này đã bị triệt phá nhưng quảng cáo bán hàng các loại sữa giả vẫn ngập tràn trên mạng, đặc biệt có sự liên quan tới hình ảnh của những người nổi tiếng. Hiện nay, trách nhiệm của các Bộ liên quan (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương) trong việc kiểm soát an toàn thực phẩm và việc công bố sản phẩm vẫn chưa rõ ràng.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Vingroup là công ty tư nhân và là tập đoàn đa ngành lớn nhất tại Việt Nam. Tập đoàn Vingroup hoạt động trong nhiều lĩnh vực, bao gồm y tế, công nghệ và bất động sản. Vingroup hiện đang thống lĩnh thị trường tiêu dùng trong nước và xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, Vingroup cũng chịu nhiều cáo buộc như: thâu tóm đất đai, thao túng truyền thông trong nước cũng như nước ngoài, ép buộc các cán bộ nhân viên phải mua sản phẩm, hối lộ tham nhũng...

Cộng đồng underground có thể hiểu là cộng đồng bao gồm những người chơi nhạc Rap hoạt động âm thầm, chưa có ý định hoặc không muốn phủ sóng tên tuổi đến với khán giả đại chúng và những người hâm mộ hưởng ứng xu hướng đó. Cộng đồng Underground có số lượng không lớn, nhưng thường là điểm xuất phát cho sự phát triển của nhiều rapper sau này.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Trung tâm Kennedy, tên đầy đủ là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy, là một tổ chức văn hóa hàng đầu tọa lạc tại Washington, D.C. Khai trương vào năm 1971, nơi đây là trung tâm quốc gia cho các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức nhiều sự kiện như kịch, múa, ba lê, hòa nhạc giao hưởng, nhạc jazz và nhạc đại chúng. Trung tâm là nơi hoạt động của các tổ chức danh tiếng như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia và Nhà hát Opera Quốc gia Washington. Được đặt theo tên Tổng thống John F. Kennedy, trung tâm còn thúc đẩy giáo dục và các chương trình tiếp cận nghệ thuật trên toàn nước Mỹ. Đội ngũ sáng tạo đứng sau vở opera Fellow Travelers, một vở opera nói về cuộc khủng hoảng Lavender ("Lavender Scare") nhằm chống lại cộng đồng LGBTQ+ vào những năm 1950s, đã hủy bỏ một buổi biểu diễn đã lên kế hoạch tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C., để phản đối việc chính quyền Trump gần đây tiếp quản trung tâm biểu diễn nghệ thuật này mặc dù vẫn chưa có thông báo chính thức từ chính quyền Trump về việc họ có được phép trình diễn hay không. Trong lá thư của nhóm Fellow Travelers có đoạn viết: “Fellow Travelers là một câu chuyện tình yêu lấy bối cảnh là cuộc thanh trừng tàn nhẫn những người LGBTQ+ khỏi Bộ Ngoại giao vào những năm 1950. [...] Việc mở rộng quyền tự do cho tất cả mọi người là những giá trị cốt lõi của vở opera và cuốn sách mà vở kịch dựa trên. Việc chính quyền hiện tại tiếp quản Trung tâm Kennedy và nhiều chính sách của chính quyền này mâu thuẫn với những giá trị đó”. Họ nói thêm rằng Trung tâm không còn là “nơi mà nhóm cảm thấy thoải mái khi trình bày tác phẩm nữa”.

Từ năm 2024 trở lại đây, từ khóa "Brain rot" (tạm dịch: thối não) được định nghĩa là: (1) Các nội dung bị cho là vô bổ hoặc chất lượng thấp trên mạng xã hội (2) Sự sa sút về tinh thần hoặc trí tuệ của một người biểu hiện qua việc tiêu thụ quá mức cần thiết các nội dung nêu trên (chưa có căn cứ khoa học). Cụm từ này nổi lên trong thời đại kĩ thuật số, đặc biệt trên ứng dụng Tiktok bởi những cộng đồng được cho là GenZ và Gen Alpha.

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Trên mạng xã hội tồn tại các nhà tạo nội dung cho trẻ em nhằm thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ. Cụ thể có những đơn vị sản xuất nội dung hàng loạt (nguyên văn: content farm) sử dụng thuật toán tự động hóa để tạo ra video và bài đăng với mục tiêu tối đa hóa lượt xem và doanh thu. Ví dụ các nhà tạo nội dung và nội dung được tạo ra bao gồm: kênh Cocomelon, các video nhạc trẻ em như Babyshark.

Trong những năm gần đây, xuất hiện xu hướng phân tích các nhân vật hư cấu, đặc biệt là nhân vật nữ, dưới góc nhìn tâm lý học, dù tác phẩm không trực tiếp đề cập. Ví dụ, Belle trong Người đẹp và Quái vật được cho là phản ánh hội chứng Stockholm khi yêu người từng giam giữ mình; Ariel trong Nàng tiên cá thể hiện đặc điểm của rối loạn hình ảnh cơ thể khi đánh đổi giọng nói để phù hợp với kỳ vọng tình yêu; Cinderella được liên hệ với rối loạn thích nghi do cam chịu lạm dụng mà không phản kháng; và Anna trong Frozen bị phân tích là có dấu hiệu của ADHD qua hành vi bốc đồng và tin người quá nhanh. Các diễn giải này thường xuất hiện trên mạng xã hội và truyền thông đại chúng như TikTok, YouTube, hoặc trong các bài viết phê bình văn hóa.

Trong xã hội Nhật Bản, người “bốc hơi” phổ biến đến mức quốc gia này đã sử dụng một thuật ngữ dành riêng cho hiện tượng này – đó là “johatsu”. Các johatsu không biến mất khỏi thế giới này mà chỉ đổi tên họ, nơi sinh sống và công việc. Họ gần như xoá bỏ toàn bộ những gì đã tạo ra trước đó.