Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Tại nhiều giải bóng đá vô địch quốc gia ở Đông Nam Á như Thai League 1 (Thái Lan), Malaysia Super League, và Liga 1 (Indonesia), các liên đoàn đang có xu hướng nới lỏng quy định về số lượng cầu thủ ngoại, cho phép các CLB sử dụng nhiều ngoại binh hơn trong thi đấu và đăng ký đội hình. Một vài ví dụ như: + Thai League 1 (Thái Lan): Mỗi CLB có thể đăng ký 7 cầu thủ ngoại, bao gồm 3 cầu thủ quốc tế, 1 cầu thủ châu Á, 1 cầu thủ ASEAN và 2 suất tự do. 5 cầu thủ ngoại có thể ra sân cùng lúc theo hệ thống 3+1+1. + Malaysia Super League: Từ năm 2023, mỗi CLB được phép đăng ký 9 cầu thủ ngoại, với tối đa 5 người ra sân cùng lúc. Các đội hàng đầu thường sử dụng 6–7 ngoại binh trong đội hình chính. + Liga 1 (Indonesia): Từ mùa giải 2023–2024, các đội bóng được đăng ký 6 cầu thủ ngoại, bao gồm 5 cầu thủ quốc tế và 1 cầu thủ từ khu vực ASEAN. Cả 6 cầu thủ này đều có thể ra sân cùng lúc, giúp nhiều CLB sử dụng đội hình nặng ngoại binh.

Gần đây tại Việt Nam, Bộ Công an đã triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán gần 600 loại sữa bột giả. Trong khoảng bốn năm, các nghi phạm đã tuồn ra thị trường các loại sữa giả, gom về doanh thu tới gần 500 tỉ đồng. Dù đường dây này đã bị triệt phá nhưng quảng cáo bán hàng các loại sữa giả vẫn ngập tràn trên mạng, đặc biệt có sự liên quan tới hình ảnh của những người nổi tiếng. Hiện nay, trách nhiệm của các Bộ liên quan (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương) trong việc kiểm soát an toàn thực phẩm và việc công bố sản phẩm vẫn chưa rõ ràng.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Trong tác phẩm Godfather, Vito Corleone và Michael Corleone là 2 người đứng đầu nổi bật của gia đình Corleone, 1 trong 5 gia đình tội phạm lớn nhất ở thành phố New York những năm 1940. Phong cách lãnh đạo của Vito Corleone nhấn mạnh vào niềm tin và các mối quan hệ: Ông tin tưởng cấp dưới của mình, đặc biệt là người thân và những người mang ơn ông; phân chia vai trò, quyền lực rõ ràng trong băng đảng; không can thiệp vào công việc của đàn em; ưu tiên giải quyết mâu thuẫn bằng cách đàm phán, thương lượng; v.v. Ngược lại, phong cách lãnh đạo của Michael Corleone lại đề cao sự quyết đoán và kiểm soát: Ông hạn chế tối đa quyền lực của đàn em, kể cả là người nhà (VD: Chuyển Tom Hagen từ vai trò cố vấn cấp cao xuống thành luật sư của gia đình); mọi quyết định trong hoạt động của băng đảng đều phải thông qua ông; sẵn sàng thay thế hoặc loại bỏ bất kỳ ai không còn phù hợp, kể cả thân tín của mình; v.v.

Trong xã hội Nhật Bản, người “bốc hơi” phổ biến đến mức quốc gia này đã sử dụng một thuật ngữ dành riêng cho hiện tượng này – đó là “johatsu”. Các johatsu không biến mất khỏi thế giới này mà chỉ đổi tên họ, nơi sinh sống và công việc. Họ gần như xoá bỏ toàn bộ những gì đã tạo ra trước đó.

Các nước châu Phi nhận được khoản vay từ nhiều nguồn khác nhau, mỗi nguồn có những đặc điểm và điều kiện riêng. Các khoản vay từ Trung Quốc chủ yếu tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như đường bộ, đường sắt và cảng, những dự án không thể thiếu trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Các khoản vay này thường đi kèm với ít điều kiện liên quan đến quản trị, nhân quyền và cải cách kinh tế hơn so với các khoản vay từ các tổ chức châu Âu và phương Tây. Chúng thường liên quan đến các công ty và lao động Trung Quốc, điều này có thể hạn chế việc tạo việc làm tại địa phương. Các điều khoản trả nợ cho các khoản vay của Trung Quốc có thể bao gồm các thỏa thuận dựa vào tài nguyên, sử dụng tài nguyên thiên nhiên như dầu mỏ và khoáng sản làm tài sản thế chấp và thường đưa ra lãi suất thấp hơn và thời gian trả nợ dài hơn. Ngược lại, các khoản vay của châu Âu và phương Tây bao trùm nhiều lĩnh vực hơn bao gồm y tế, giáo dục, quản trị và cải cách kinh tế, nhằm mục đích phát triển toàn diện. Các khoản vay này thường đi kèm với các yêu cầu nghiêm ngặt về quản trị, tính minh bạch và cải cách chính sách, thường là một phần của Chương trình điều chỉnh cơ cấu (SAP). Họ cũng khuyến khích việc sử dụng các nhà thầu và lao động địa phương để thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Các điều khoản trả nợ đối với các khoản vay của Châu Âu và phương Tây bao gồm sự kết hợp giữa các khoản vay thông thường, khoản trợ cấp và khoản vay ưu đãi, có lãi suất thấp và thời gian ân hạn dài.

Trong phạm vi trận tranh biện này, thế giới Pa Kaio vận hành theo cách sau: xã hội được chia thành các nhóm khác nhau dựa trên những đặc điểm tính cách chủ đạo như dũng cảm, thông minh, nhân hậu, trung thực, v.v. Mỗi nhóm có một vai trò cụ thể trong xã hội. Những người thuộc nhóm Dũng cảm sẽ đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ và duy trì an ninh, trong khi nhóm Thông minh tập trung vào giáo dục và nghiên cứu khoa học. Những cá nhân có tính cách Nhân hậu sẽ phụ trách các lĩnh vực liên quan đến chăm sóc sức khỏe và phúc lợi cộng đồng, còn những người thuộc nhóm Trung thực sẽ đảm nhận các công việc liên quan đến luật pháp và công lý. Khi thanh thiếu niên đến độ tuổi trưởng thành, họ sẽ làm bài kiểm tra để xác định đặc điểm nổi trội nhất của mình. Dựa trên kết quả, họ sẽ được phân vào nhóm tương ứng với tính cách của mình. Một khi đã được phân vào nhóm, họ không thể thay đổi và phải cam kết gắn bó với vai trò của mình suốt đời.

Việt Nam đang gấp rút chuẩn bị các bước để thực hiện chủ trương sáp nhập tỉnh thành, hướng tới giảm số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống còn 34. Đây không chỉ là một cuộc cải cách hành chính thông thường, mà là bước đi chiến lược nhằm tinh gọn bộ máy quản lý, tối ưu hóa nguồn lực và tạo đà cho phát triển bền vững trong bối cảnh mới. Theo dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo, cả nước sẽ có 11 đơn vị hành chính cấp tỉnh được giữ nguyên trạng là Hà Nội, Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh. 52 địa phương còn lại, bao gồm 4 thành phố trực thuộc Trung ương là TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ thuộc diện phải sắp xếp.

Một tổ chức phi chính phủ (NGO) nhỏ tại một quốc gia đang phát triển đang đứng trước hai lựa chọn tài trợ: một nhà tài trợ nước ngoài lớn cung cấp hỗ trợ tài chính đáng kể nhưng kèm theo các điều kiện nghiêm ngặt, hoặc một quỹ địa phương cung cấp khoản viện trợ nhỏ hơn nhưng không bị ràng buộc. Khoản viện trợ từ nước ngoài đi kèm với lời hứa mở rộng quy mô hoạt động, nhưng yêu cầu tổ chức phải thực hiện các chương trình có thể không hoàn toàn phù hợp với nhu cầu văn hóa của cộng đồng địa phương, do nhà tài trợ đã đặt ra các mục tiêu cụ thể và quy trình giám sát. Mặc dù khoản tài trợ này sẽ giúp tổ chức tiếp cận được nhiều người hơn, nhưng nó sẽ làm suy giảm khả năng tự thiết kế các chương trình phù hợp với bối cảnh địa phương. Ngược lại, khoản viện trợ từ quỹ địa phương không đi kèm điều kiện nào, giúp tổ chức có toàn quyền điều chỉnh các chương trình theo nhu cầu của cộng đồng. Tuy nhiên, nguồn tài trợ này bị hạn chế, đồng nghĩa với việc tổ chức không thể mở rộng phạm vi hoạt động một cách đáng kể.

- Keshi: ca sĩ R&B người Mỹ gốc Việt, được mệnh danh là hoàng tử nhạc Lofi - Chimamanda Ngozi Adichie: nữ nhà văn Nigeria thành danh ở Mỹ - Ocean Vuong (Vương Quốc Vinh): nhà thơ gốc Việt nổi tiếng trên văn đàn Mỹ