Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Gần đây tại Việt Nam, Bộ Công an đã triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán gần 600 loại sữa bột giả. Trong khoảng bốn năm, các nghi phạm đã tuồn ra thị trường các loại sữa giả, gom về doanh thu tới gần 500 tỉ đồng. Dù đường dây này đã bị triệt phá nhưng quảng cáo bán hàng các loại sữa giả vẫn ngập tràn trên mạng, đặc biệt có sự liên quan tới hình ảnh của những người nổi tiếng. Hiện nay, trách nhiệm của các Bộ liên quan (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương) trong việc kiểm soát an toàn thực phẩm và việc công bố sản phẩm vẫn chưa rõ ràng.

Abraham – tổ phụ của đức tin, được Thiên Chúa ban cho một đứa con là Isaac khi ông đã rất già. Sau đó, Thiên Chúa thử thách lòng tin của Abraham bằng cách yêu cầu ông hiến tế chính con trai mình như một lễ vật thiêu. Khi Abraham chuẩn bị làm theo, Thiên Chúa ngăn lại vào phút chót, cho thấy rằng Abraham đã chứng minh được lòng tin tuyệt đối. Con cừu thay thế được dùng để tế lễ thay cho Isaac. Câu chuyện này thường được xem là minh chứng cho đức tin tuyệt đối và lòng vâng phục Thiên Chúa. Theo các tôn giáo (vd: Hồi giáo, Do Thái giáo, Công giáo...), Abraham không chỉ là tổ phụ của dân tộc Israel, mà là tổ phụ của tất cả những ai tin Thiên Chúa, dù họ là người Do Thái hay không.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

(1) Trong xã hội Mỹ thập niên 1960, việc chăm sóc và nuôi dưỡng con cái chủ yếu được mặc định là trách nhiệm của phụ nữ. Nam giới được xã hội kỳ vọng và cho phép dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động chính trị hay lý tưởng cá nhân, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc họ bỏ bê trách nhiệm gia đình. (2) Năm 1965, Norman Morrison, một nhà hoạt động phản chiến người Mỹ, đã tự thiêu trước Lầu Năm Góc năm để phản đối việc Mỹ xâm lược Việt Nam. Ông ra đi đột ngột, không báo trước, để lại vợ cùng ba con nhỏ. Anne - vợ ông - vốn cũng là người yêu chuộng hòa bình và từng tham gia biểu tình, vận động nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, cái chết của Morrison đã để lại cú sốc tâm lý nặng nề cho bà và các con, một vết thương họ chưa bao giờ thực sự vượt qua được. (3) Trong khoảng thời gian Mỹ xâm lược Việt Nam, phụ nữ Việt Nam gánh chịu thiệt hại rất lớn, cả từ bạo lực trực tiếp lẫn gánh nặng xã hội ở hậu phương.

Vingroup là công ty tư nhân và là tập đoàn đa ngành lớn nhất tại Việt Nam. Tập đoàn Vingroup hoạt động trong nhiều lĩnh vực, bao gồm y tế, công nghệ và bất động sản. Vingroup hiện đang thống lĩnh thị trường tiêu dùng trong nước và xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, Vingroup cũng chịu nhiều cáo buộc như: thâu tóm đất đai, thao túng truyền thông trong nước cũng như nước ngoài, ép buộc các cán bộ nhân viên phải mua sản phẩm, hối lộ tham nhũng...

Cộng đồng underground có thể hiểu là cộng đồng bao gồm những người chơi nhạc Rap hoạt động âm thầm, chưa có ý định hoặc không muốn phủ sóng tên tuổi đến với khán giả đại chúng và những người hâm mộ hưởng ứng xu hướng đó. Cộng đồng Underground có số lượng không lớn, nhưng thường là điểm xuất phát cho sự phát triển của nhiều rapper sau này.

Tiêu chí 'đạo đức của nhóm tác giả' có thể bao gồm nhưng không giới hạn ở: các đánh giá của đồng nghiệp về cách làm việc, đạo đức nghề nghiệp, đạo đức sống, hoặc các quan điểm chính trị liên quan,...

Trung tâm Kennedy, tên đầy đủ là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy, là một tổ chức văn hóa hàng đầu tọa lạc tại Washington, D.C. Khai trương vào năm 1971, nơi đây là trung tâm quốc gia cho các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức nhiều sự kiện như kịch, múa, ba lê, hòa nhạc giao hưởng, nhạc jazz và nhạc đại chúng. Trung tâm là nơi hoạt động của các tổ chức danh tiếng như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia và Nhà hát Opera Quốc gia Washington. Được đặt theo tên Tổng thống John F. Kennedy, trung tâm còn thúc đẩy giáo dục và các chương trình tiếp cận nghệ thuật trên toàn nước Mỹ. Đội ngũ sáng tạo đứng sau vở opera Fellow Travelers, một vở opera nói về cuộc khủng hoảng Lavender ("Lavender Scare") nhằm chống lại cộng đồng LGBTQ+ vào những năm 1950s, đã hủy bỏ một buổi biểu diễn đã lên kế hoạch tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C., để phản đối việc chính quyền Trump gần đây tiếp quản trung tâm biểu diễn nghệ thuật này mặc dù vẫn chưa có thông báo chính thức từ chính quyền Trump về việc họ có được phép trình diễn hay không. Trong lá thư của nhóm Fellow Travelers có đoạn viết: “Fellow Travelers là một câu chuyện tình yêu lấy bối cảnh là cuộc thanh trừng tàn nhẫn những người LGBTQ+ khỏi Bộ Ngoại giao vào những năm 1950. [...] Việc mở rộng quyền tự do cho tất cả mọi người là những giá trị cốt lõi của vở opera và cuốn sách mà vở kịch dựa trên. Việc chính quyền hiện tại tiếp quản Trung tâm Kennedy và nhiều chính sách của chính quyền này mâu thuẫn với những giá trị đó”. Họ nói thêm rằng Trung tâm không còn là “nơi mà nhóm cảm thấy thoải mái khi trình bày tác phẩm nữa”.

Từ năm 2024 trở lại đây, từ khóa "Brain rot" (tạm dịch: thối não) được định nghĩa là: (1) Các nội dung bị cho là vô bổ hoặc chất lượng thấp trên mạng xã hội (2) Sự sa sút về tinh thần hoặc trí tuệ của một người biểu hiện qua việc tiêu thụ quá mức cần thiết các nội dung nêu trên (chưa có căn cứ khoa học). Cụm từ này nổi lên trong thời đại kĩ thuật số, đặc biệt trên ứng dụng Tiktok bởi những cộng đồng được cho là GenZ và Gen Alpha.

Trên mạng xã hội tồn tại các nhà tạo nội dung cho trẻ em nhằm thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ. Cụ thể có những đơn vị sản xuất nội dung hàng loạt (nguyên văn: content farm) sử dụng thuật toán tự động hóa để tạo ra video và bài đăng với mục tiêu tối đa hóa lượt xem và doanh thu. Ví dụ các nhà tạo nội dung và nội dung được tạo ra bao gồm: kênh Cocomelon, các video nhạc trẻ em như Babyshark.

Trong những năm gần đây, xuất hiện xu hướng phân tích các nhân vật hư cấu, đặc biệt là nhân vật nữ, dưới góc nhìn tâm lý học, dù tác phẩm không trực tiếp đề cập. Ví dụ, Belle trong Người đẹp và Quái vật được cho là phản ánh hội chứng Stockholm khi yêu người từng giam giữ mình; Ariel trong Nàng tiên cá thể hiện đặc điểm của rối loạn hình ảnh cơ thể khi đánh đổi giọng nói để phù hợp với kỳ vọng tình yêu; Cinderella được liên hệ với rối loạn thích nghi do cam chịu lạm dụng mà không phản kháng; và Anna trong Frozen bị phân tích là có dấu hiệu của ADHD qua hành vi bốc đồng và tin người quá nhanh. Các diễn giải này thường xuất hiện trên mạng xã hội và truyền thông đại chúng như TikTok, YouTube, hoặc trong các bài viết phê bình văn hóa.

Giáo hoàng là người kế vị Thánh Phêrô và là người đại diện Thiên Chúa ở trần gian, Giáo hoàng có quyền tối thượng đối với Giáo hội Công giáo Rôma của mình trên khắp thế giới; là vị chủ chăn, người Cha tinh thần của toàn bộ hơn 1,3 tỉ người Công giáo Rôma. Giáo hoàng buộc phải là đàn ông và độc thân trong suốt phần đời. Trong bối cảnh của trận tranh biện này, Vị Giáo hoàng đương nhiệm vừa qua đời và Mật nghị hồng y được tiến hành để bầu ra vị Giáo hoàng mới. Do điều kiện thắng cử khó khăn (2/3 tổng phiếu bầu) và xảy ra nhiều mâu thuẫn giữa các hồng y do mỗi người đều mắc một vấn đề liên quan đến đạo đức (tham quyền lực, có con riêng...), Mật nghị bị kéo dài và ảnh hưởng đến niềm tin của các giáo dân. Cuối cùng, Hồng y H, người đạo đức nhất, được bầu làm Giáo hoàng. Tuy nhiên, H là một người liên giới tính (có cả bộ phận sinh dục nam và tử cung), và thông tin này có khả năng bị truyền ra ngoài