Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

1: Một đoạn trích trong truyện ngắn “Những vùng trời khác nhau" của nhà văn Nguyễn Minh Châu đã được sử dụng làm ngữ liệu cho bài thi môn Ngữ Văn kỳ thi THPTQG năm 2025. Từ đó, những mô tả về mối quan hệ giữa hai nhân vật chính đã trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi của cộng đồng mạng dạo gần đây. 2: “Tóm tắt bối cảnh: Lê và Sơn là pháo thủ trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Lần đầu gặp gỡ, Lê không có thiện cảm với Sơn – một công tử Hà Nội trắng trẻo. Sau ba năm, những ấn tượng đầu tiên về Sơn đã thay đổi. Lê và Sơn trở thành đôi bạn thân. Họ cùng về Nghệ An đóng quân cạnh làng của Lê. Trong một trận chiến đấu, Sơn bị thương nặng phải vào Quân y viện. Khi Sơn trở lại đơn vị, anh được phân công tiếp tục ở lại Nghệ An, còn Lê được điều động ra Hà Nội. Phần văn bản sau kể về cảnh hai người bạn chia tay để chuyển đến chiến đấu ở những vùng trời khác nhau. 3: Một đêm, Lê và Sơn đứng bên nhau rất lâu trên cái gò đất xung quanh ì ầm tiếng sấm và tiếng nước lũ đổ về.... Đại đội của Lê đã dàn xe pháo sẵn sàng trên mặt đê theo đội hình hành quân. Lê ngừng lên ngắm một lần cuối vùng trời quê hương mình, nói với Sơn: – Mấy hôm nay ngày nào chúng cũng cho máy bay trinh sát... -Cậu cứ yên tâm. Chúng mình sẽ bảo vệ cái đập nước và vùng trời quê hương của cậu bằng mọi giá... – Tớ rất tin... Tớ rất tin cậu! ...Họ chia nhau tấm giát nằm, vài tấm do sặc mùi thuốc đạn và chia nhau bầu trời Tổ quốc trên đầu. Tận trong những ý nghĩ sâu kín nhất của Lê, anh đã coi Sơn như một đồng chí thân thiết nhất trong đời lính – "Đi nhá!”. Họ bắt tay nhau, từ biệt nhau chỉ có hai tiếng ấy. [...] Thế là hôm nay Lê đã đứng dưới bầu trời Hà Nội, cạnh những người đồng đội mới và cũ... Lê tựa lưng vào vách ụ pháo và nhớ lại giấc mơ vừa quả: Phải rồi, Sơn có ra ngoài này đâu? Sơn đang chiến đấu trong vùng trời quê hương của Lê. Ngày nào hai người mới từ biệt nhau trên gò đất trận địa của đại đội Sơn,.... Đất phù sa sông Hồng truyền sang người Lê một cảm giác mát lạnh “Như thế là mình đã đứng ở đây – Lê chợt nghĩ một cách thú vị – bên cạnh Hà Nội, cái thành phố Thủ đô mà Sơn từng thân thuộc từng gốc cây, từng mảnh tường và cả từng sắc mây trên nóc phổ".”

Thỏa thuận thương mại EU-Mercosur là một thỏa thuận thương mại tự do nhằm mục đích xóa bỏ hầu hết các loại thuế đối với các sản phẩm được giao dịch giữa Liên minh châu Âu và Mercosur (một khối thương mại bao gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay). Thỏa thuận này, nếu được phê chuẩn, sẽ thiết lập một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới (khoảng một phần năm nền kinh tế toàn cầu).

NBA (National Basketball Association) là liên đoàn bóng rổ chuyên nghiệp lớn nhất tại Hoa Kỳ và đóng vai trò tổ chức giải đấu bóng rổ chuyên nghiệp ở Bắc Mỹ. Tính đến thời điểm hiện tại, NBA là liên đoàn bóng rổ mạnh nhất thế giới, khi chiến thắng đa số các giải đấu có quy mô quốc tế và thu hút được nhiều cầu thủ quốc tế thi đấu ở giải đấu quốc nội. Tuy vậy, hiện nay trong giải đấu quốc nội của NBA, đã xuất hiện một số cầu thủ trẻ quốc tế đang vươn lên trở thành những cá nhân xuất sắc nhất trong giải đấu, vượt qua cả những cầu thủ đến từ Hoa Kỳ (như Giannis Antetokounmpo đến từ Hy Lạp, Luka Doncic đến từ Slovenia, Nikola Jokic đến từ Serbia,...). Cùng với đó, ở giải đấu quốc tế gần nhất của Olympic là Paris 2024, những cầu thủ xuất sắc nhất đến từ Hoa Kỳ mặc dù đạt được chức vô địch nhưng mức độ chênh lệch của họ so với các đội thi đến từ quốc gia khác là không quá đáng kể (Chỉ chênh 10.2 điểm mỗi trận, trung bình mỗi đội thường ghi được 80 đến hơn 100 điểm trong 1 trận đấu)

Luigi Mangione là nghi phạm trong vụ sát hại Brian Thompson, Giám đốc điều hành của UnitedHealthcare. UnitedHealthcare là nhà cung cấp bảo hiểm y tế lớn nhất tại Hoa Kỳ và đã gây tranh cãi vì nhiều lần từ chối điều trị và chi trả cho bệnh nhân cũng như đẩy mạnh giá cả của các loại thuốc và hệ thống điều trị. Sau khi Luigi Mangione bị bắt, một làn sóng ủng hộ trên mạng xã hội đã nổi lên và tôn vinh Luigi Mangione như một người anh hùng đại diện cho tầng lớp trung lưu và người nghèo. Vào ngày 1 tháng 4 năm 2025, Bộ trưởng bộ tư pháp Hoa Kỳ Pam Bondi bày tỏ mong muốn đặt mức án tử hình cho Luigi Mangione. Hành động này là một phần trong nỗ lực khôi phục việc sử dụng rộng rãi án tử hình trong các vụ án liên bang - vốn là mục tiêu của tổng thống Donald Trump

Hiệp ước phòng thủ tập thể là một thỏa thuận giữa các quốc gia, trong đó quy định rằng một cuộc tấn công vũ trang vào một quốc gia thành viên sẽ được coi là một cuộc tấn công vào tất cả các quốc gia thành viên, và các quốc gia này sẽ cùng nhau đáp trả.

"Ví trả sau (hay còn gọi là dịch vụ ""Mua trước, trả sau"") là một hình thức thanh toán được phát triển bởi những công ty cung cấp dịch vụ tài chính công nghệ. Hình thức trả sau này cho phép người tiêu dùng nhận hàng hóa hoặc dịch vụ ngay lập tức và thanh toán theo hai cách khác nhau như sau: 1. Thanh toán 1 lần: Trả 1 lần sau 1 thời hạn ngắn (VD: 15 ngày, 30 ngày, v.v.). Nếu người dùng trễ thời hạn trả tiền, ví trả sau sẽ thu thêm 1 khoản phí trễ. 2. Trả góp tín dụng: Trả nhiều lần trong 1 thời Các công ty cung cấp dịch vụ ví trả sau thường đặt thông tin về dịch vụ (ví dụ: giá trả hàng tháng) này tại các bước như xem giá sản phẩm hoặc khi khách hàng bấm thanh toán

Triết lý "Di chuyển nhanh và phá vỡ mọi thứ" của Thung lũng Silicon ưu tiên đổi mới nhanh chóng, thử nghiệm và phá vỡ thị trường hơn là sự thận trọng, thiết lập quy đinh hoặc cân nhắc các hậu quả lâu dài. Được phổ biến bởi Meta, phương châm này thể hiện văn hóa khởi nghiệp coi trọng sự linh hoạt, chấp nhận rủi ro và khả năng mở rộng trong các công ty/tổ chức trên nhiều lĩnh vực. Ví dụ về các tổ chức thể hiện phương châm này bao gồm: Ủy ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của Elon Musk, Dịch vụ AI (Bard) của Google, v.v.

Chứng minh tài chính cá nhân là việc thể hiện khả năng tài chính của mỗi người thông qua các giấy tờ như sổ tiết kiệm ngân hàng, bất động sản, thu nhập cá nhân, hoạt động đầu tư. Thủ tục chứng minh tài chính thường được dùng để kiểm tra tổng tài sản và khả năng cam kết tài chính dài hạn cho các mục đích kiểm tra (ví dụ: chứng minh tài chính khi xin thị thực)

"Công thức 1 (hoặc F1) là một thể thức đua xe nơi mà các chặng đua được tổ chức tại nhiều thành phố trên toàn thế giới. Trong mùa giải 2025, các chặng đua được tổ chức tại 24 địa điểm khác nhau - trong đó, các chặng đua nổi bật bao gồm: Singapore; Monaco; Ả Rập Xê Út, v.v. Để trở thành một trong các địa điểm đăng cai chặng đua, quốc gia/thành phố đó phải sở hữu một đường đua đạt chuẩn F1 - các tiêu chuẩn bao gồm nhưng không giới hạn: đường đua dài tối thiểu 3.5km được lót nhựa đường chất lượng cao; các cơ sở vật chất như tháp kiểm soát, bãi trực thăng, gara cho tối thiểu 26 đội thi, v.v. - và trả phí đăng cai cho Ban Tổ chức Công thức 1 (Formula One Management - FOM). Đường đua đạt tiêu chuẩn F1 được xây dựng gần đây nhất - Vietnam Grand Prix; khánh thành vào năm 2020 có chi phí hoàn thành ước tính là 600 triệu USD. Đây là môn thể thao có tỉ suất người xem cao thứ 3 thế giới (với 1.8 tỉ lượt xem, chỉ sau giải Vô địch Bóng đá Thế giới - World Cup và các kỳ Thế Vận Hội - Olympics) và thu hút sự tham dự trực tiếp lớn trong 3 ngày thi đấu (Trung bình 200.000-450.000 người tham dự mỗi chặng đua). Thống kê từ các thành phố/quốc gia đăng cai tổ chức các chặng đua cho thấy sự gia tăng mạnh về tỉ suất đặt vé máy bay tới địa điểm chặng đua và lợi nhuận cho các doanh nghiệp du lịch địa phương."

Khu thương mại tự do (FTZ): là một khu vực địa lý được chính phủ quy định, nơi hàng hóa có thể được nhập khẩu, sản xuất, chế biến, lưu kho, hoặc xuất khẩu mà không chịu các loại thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu hoặc các ràng buộc thương mại thông thường. Hơn nữa, trong khu vực này các doanh nghiệp sẽ được hưởng rất nhiều ưu đãi về thuế quan, bao gồm nhưng không giới hạn ở thuế doanh nghiệp, thuế thuê đất đai và các chính sách hỗ trợ khác. Một số chính sách còn có thể tạo thuận lợi cho việc cấp thị thực cho nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay Việt Nam hiện đang có hai khu thương mại tự do nằm ở Hải Phòng và Đà Nẵng. FTZ ở Hải Phòng được định hướng tập trung mạnh vào sản xuất và logistics, phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp nặng và xuất khẩu. Còn FTZ ở Đà Nẵng hướng tới mô hình đa chức năng, kết hợp logistics, dịch vụ, công nghệ cao, nhằm khai thác tiềm năng kinh tế đặc thù của miền Trung. Dù trải dài trên nhiều lĩnh vực, FTZ Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển logistics và các ngành công nghiệp trong khu vực, nhờ vị trí chiến lược và hạ tầng kết nối cảng biển và sân bay. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chỉ trích đang cho rằng khu thương mại tự do ở Hải Phòng đang có nhiều ưu đãi về thuế hơn, thủ tục hành chính cũng đơn giản hơn so với những chính sách ở Đà Nẵng. Điều này theo các nhà hoạch định kế hoạch cho rằng sẽ gây ra sự bất lợi cho Đà Nẵng trong việc thu hút nhà đầu tư.

Nhật lên kế hoạch triển khai tên lửa phòng không tới đảo Yonaguni, cách Đài Loan khoảng 110 km, trong lúc gia tăng căng thẳng với Trung Quốc. "Quyết định triển khai tên lửa này có thể giúp giảm nguy cơ xảy ra tấn công vũ trang vào đất nước chúng ta. Quan điểm cho rằng động thái này sẽ làm gia tăng căng thẳng khu vực là không chính xác", Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nói ngày 23/11 khi kết thúc chuyến thăm đảo tiền tiêu Yonaguni

Disclaimer: Nhân vật này không có thật ngoài đời: Bố mẹ của Si chia tay từ năm Si 5 tuổi, từ đó Si chỉ sống với bố mà thôi. Năm Si lên lớp 6, mẹ Si qua Hàn Quốc định cư và giờ đã sống ổn định với gia đình mới ở bên Hàn Quốc. Si đang có ý định đi du học Hàn Quốc. Việc du học Hàn Quốc gần như là cách duy nhất để Si có thể dành ra 4 năm sống với mẹ của mình. Ngoài ra sau khoảng thời gian ý, Si sẽ không thể sống ở bên Hàn Quốc do còn trách nhiệm với gia đình bên nội ở Việt Nam. Tuy nhiên visa của Si đang có nhiều vấn đề, Si từng quá cảnh ở Hàn Quốc và bởi vì có mẹ định cư bên Hàn Quốc, nên gặp nhiều sự nghi ngờ của đại sứ quán trong thủ tục visa. Hiện tại Si đã gap year trong vòng 1 năm do trượt visa vào năm ngoái và nếu trượt visa kì này Si sẽ phải bỏ lỡ 2 năm học đại học của mình. Đồng thời cuộc sống ở Việt Nam đang phần nào ổn định với Si, khi Si đang có một công việc đang ở một công ty giáo dục với mức lương hàng tháng là 10 triệu và một lộ trình thăng tiến cụ

Tại nhiều khu vực xung đột hiện nay (như miền Bắc Syria, miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo, Dải Gaza hoặc một số vùng ở Somalia), các tổ chức nhân đạo, chẳng hạn như Médecins Sans Frontières (Bác sĩ Không Biên giới), Hội Chữ Thập Đỏ và các cơ quan của Liên Hợp Quốc, hoạt động với mục tiêu cung cấp viện trợ thiết yếu (ví dụ: lương thực, thuốc men, chăm sóc y tế, nơi ở tạm thời) cho các cộng đồng dân thường dễ tổn thương. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc tiếp cận các cộng đồng này có thể bị kiểm soát bởi các lực lượng vũ trang phi chính phủ hoặc không được pháp luật công nhận (như lực lượng nổi dậy, phong trào ly khai, hoặc các tổ chức bị liệt kê là khủng bố). Các nhóm này có thể yêu cầu trả phí, cung cấp tài nguyên hoặc hợp tác dưới một số hình thức để cho phép các tổ chức nhân đạo đi vào vùng lãnh thổ mà họ kiểm soát. Mặc dù Luật Nhân đạo Quốc tế (International Humanitarian Law) cho phép các tổ chức nhân đạo tiếp cận và liên hệ với mọi bên trong xung đột để bảo vệ người dân, nhiều quốc gia (ví dụ: Hoa Kỳ, Anh, Úc) và tổ chức quốc tế (ví dụ: Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính, Liên minh Châu Âu) lại có những quy định nghiêm ngặt cấm cung cấp bất kỳ hình thức hỗ trợ vật chất nào (như tiền, nhiên liệu, phương tiện hoặc dịch vụ) cho các nhóm bị coi là bất hợp pháp, kể cả khi hành động đó có mục đích nhân đạo. Điều này khiến các nỗ lực cứu trợ phải đối mặt với nguy cơ bị hình sự hóa kể cả trong tình huống khẩn cấp.

“Gia đình do lựa chọn” (chosen family) là một nhóm người không có quan hệ huyết thống nhưng cung cấp sự hỗ trợ về mặt tinh thần, xã hội, và đôi khi cả vật chất. Mối quan hệ này được hình thành dựa trên sự gắn kết tự nguyện, thay vì dựa trên huyết thống, và thường đảm nhận vai trò của một gia đình truyền thống. “Gia đình do lựa chọn” rất phổ biến trong cộng đồng LGBTQ+, đặc biệt là với những người có ít hoặc không còn liên hệ với gia đình ruột thịt – thường do bị từ chối hoặc chịu tổn thương trong quá khứ.