Moji Motions

Trong những năm gần đây, một làn sóng phản kháng nhắm vào tầng lớp giàu có và giới tinh hoa đã lan rộng trong đời sống chính trị và văn hóa đại chúng. Các diễn ngôn này thường phơi bày sự bất công trong phân phối của cải, thách thức quyền lực kinh tế - chính trị, và thúc đẩy thảo luận về công bằng xã hội. Tuy nhiên, chúng cũng mang theo sắc thái quá khích khi biến giới tinh hoa thành đối tượng tập thể của sự phẫn nộ và thù ghét, khiến ranh giới giữa phê phán chính sách và công kích con người trở nên không rõ ràng.

(1) Trong xã hội Mỹ thập niên 1960, việc chăm sóc và nuôi dưỡng con cái chủ yếu được mặc định là trách nhiệm của phụ nữ. Nam giới được xã hội kỳ vọng và cho phép dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động chính trị hay lý tưởng cá nhân, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc họ bỏ bê trách nhiệm gia đình. (2) Năm 1965, Norman Morrison, một nhà hoạt động phản chiến người Mỹ, đã tự thiêu trước Lầu Năm Góc năm để phản đối việc Mỹ xâm lược Việt Nam. Ông ra đi đột ngột, không báo trước, để lại vợ cùng ba con nhỏ. Anne - vợ ông - vốn cũng là người yêu chuộng hòa bình và từng tham gia biểu tình, vận động nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, cái chết của Morrison đã để lại cú sốc tâm lý nặng nề cho bà và các con, một vết thương họ chưa bao giờ thực sự vượt qua được. (3) Trong khoảng thời gian Mỹ xâm lược Việt Nam, phụ nữ Việt Nam gánh chịu thiệt hại rất lớn, cả từ bạo lực trực tiếp lẫn gánh nặng xã hội ở hậu phương.

Các phong trào quyền nam giới bao gồm các nhóm và cá nhân tập trung vào vấn đề do xã hội hoặc chính phủ gây bất lợi, phân biệt đối xử với nam giới và trẻ em trai. Các mối quan tâm của phong trào quyền nam giới bao gồm nhưng không giới hạn đến sự ưu ái dành cho phụ nữ trong luật gia đình (quyền nuôi con, tiền cấp dưỡng và phân phối tài sản hôn nhân,..), sinh sản, bạo lực gia đình đối với nam giới, quân dịch bắt buộc, mạng lưới an sinh xã hội và các chính sách y tế,..v.v . Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng phong trào quyền nam giới là một phần của việc kỳ thị nữ giới và chống đối nữ quyền.

Mùa đầu tiên của bộ phim THE BRIDGERTON mô tả quá trình của cô gái Daphne để trở thành "viên ngọc sáng nhất của mùa lễ hội" và cuộc sống hôn nhân của cô ấy sau này. Trong suốt bộ phim, "mùa lễ hội" ở đây được hiểu là mùa cưới ở xã hội Anh thời phong kiến, nơi các cô gái thể hiện bản thân như một quý cô tại các buổi tiệc của Hoàng gia để có thể kiếm được một người chồng có địa vị cao, sống một cuộc sống sung túc sau này. Chính nữ hoàng Charlotte, người có quyền lực cao nhất nước Anh cũng công khai tạo ra hệ thống này. Trong khi các cô gái theo đuổi việc trở thành viên ngọc được nhiều người săn đón nhất, các chàng trai cũng phải "đi săn" để chinh phục được một cô gái về làm vợ, nhất là các cô gái là ứng cử viên cho danh hiệu viên ngọc.

“I can fix him” (“Tôi có thể sửa được anh ấy”) là một cụm từ lóng phổ biến trên mạng xã hội, nhằm chỉ việc những người phụ nữ cố gắng thay đổi một người đàn ông để họ trở nên tốt và phù hợp với mình hơn.

Trong Phật giáo, Bồ Tát (Bodhisattva) là người trên con đường giác ngộ, phát nguyện cứu giúp chúng sinh thoát khỏi đau khổ với tinh thần vô ngã, vượt lên khỏi mọi phân biệt, kể cả giới tính. Trong kinh điển nguyên thủy, Quán Thế Âm Bồ Tát thường mang hình tướng trung tính. Khi truyền sang Đông Á (như Trung Quốc, Việt Nam), hình tượng này dần được nữ tính hóa, gắn liền với những phẩm chất như lòng từ bi vô hạn, sự hy sinh lớn lao, và đức hạnh thanh khiết. Trong bối cảnh trận tranh biện này, “nữ tính hóa” được hiểu là quá trình trong đó hình tượng Quán Thế Âm được thể hiện với dáng vẻ nữ giới, được tôn vinh qua các phẩm chất mẫu tính nói trên, và được các tín đồ nữ tiếp nhận như một khuôn mẫu đạo hạnh trong đời sống tinh thần và xã hội.

Trong quá trình thúc đẩy bình đẳng giới trong xã hội (ví dụ: nghề nghiệp, ngành nghiên cứu, tỉ lệ giới trong các trường đại học), hiện tượng "Di cư Nam giới" (male flight) mô tả tình trạng số lượng nam giới rời bỏ một lĩnh vực kinh tế nào đó cao hơn số lượng phụ nữ gia nhập vào. Điều này thường phản ánh việc ngành nghề đó dần bị coi nhẹ và nhận được ít đầu tư hơn. Tuy vậy, hiện tượng “di cư nam giới” cũng được xem là biểu hiện của sự tái cấu trúc không gian giới, trong đó phụ nữ dần chiếm lĩnh vị trí trung tâm ở những lĩnh vực từng bị nam giới thống trị. Một số ví dụ tiêu biểu cho hiện tượng "Di cư Nam giới" bao gồm: các ngành kế toán, y tá, bác sĩ thú y tại Mỹ; ngành sư phạm tại Việt Nam; hay hoạt động cổ vũ (cheerleading) tại các trường đại học Mỹ, v.v.

Pê đê (Pédéraste) là một từ gốc Pháp, chỉ những người đàn ông có hành vi tình dục với trẻ em nam. Tại Việt Nam, từ "pê đê" thường được sử dụng để chỉ những người thuộc cộng đồng LGBTQAI+ (phần lớn để chỉ người đồng tính). Ngày nay, từ "pê đê" được sử dụng thường xuyên hơn trong các cuộc trò chuyện, thảo luận hay nội dung trên mạng xã hội có liên quan đến chủ đề xu hướng tính dục.

Thể loại phim kinh dị về hình tượng người mẹ mô tả người mẹ trong các tình huống giả tưởng khác nhau mà khiến người mẹ có những hành vi kinh dị, bạo lực, gây sốc. Qua hoàn cảnh mà người mẹ chịu đựng và hành động kinh dị tương ứng, thể loại này bình luận về hoàn cảnh xã hội và đức tính của người mẹ nói riêng và người phụ nữ nói chung, Ví dụ: - Đối mặt với áp lực và sự trầm cảm, người mẹ đơn thân bị ma nhập, trở nên bạo lực với con mình. Sau cùng, bà thoát khỏi nó nhờ con trai (The Babadook, Kent). - Khi bà ngoại nhà Graham mất, người mẹ nghệ sĩ và gia đình cô ấy phát hiện dòng máu mang quyền năng, sự hắc ám, và nỗi đau chảy trong huyết mạch người phụ nữ. Kết phim, cái xác không đầu của người bà và mẹ tôn thờ cái đầu của người con gái trên một mannequin nam, cho rằng đó là Ác Quỷ và “sửa lại cơ thể nữ” cho hắn. (Hereditary, Aster) - Đối mặt với cái chết của con, người mẹ già trong Mother (Bong) báo thù kẻ giết con mình một cách tàn nhẫn. Khi con nuôi bà chết, người mẹ nuôi, vốn lớn lên mồ côi, thấy những hồn ma trẻ mồ côi và cuối cùng rời bỏ cuộc sống (The Orphanage, Bayona). - Những bộ phim khác: Psycho (Hitchcock), Coraline (Selick), A Tale of Two Sisters (Kim), Get Out (Peele), 28 Weeks Later (Fresnadillo), Goodnight Mommy (Franz, Fiala).