Moji Motions

Ở nhiều quốc gia, giáo dục về bình đẳng xã hội tập trung vào lịch sử áp bức mà các nhóm dễ bị tổn thương đã phải đối mặt, ví dụ như: "Chủ nghĩa thực dân đã phá hủy nền văn hóa bản địa như thế nào, các nhóm thiểu số bị phân biệt đối xử trông ra sao,..." Vì mục đích của trận tranh biện này, kết quả xã hội được dựa trên dữ liệu điều tra dân số hiện tại để xác định nhóm nào đang bị áp bức. Và các nguyên tắc bình đẳng dựa trên lý thuyết thông qua các nghiên cứu chuyên sâu về xã hội.

Trong trận tranh biện này, sự bình thường hóa có thể trông như là không coi những trải nghiệm khó khăn về sức khỏe tâm thần là khác biệt so với những trạng thái tâm lý và trạng thái sức khỏe thể chất khác. Sự bình thường hóa chấp nhận mọi cảm xúc tiêu cực như trầm cảm, và lo lắng, như một trải nghiệm sức khỏe bình thường. Các phương pháp chữa lành có thể trông như là sự hỗ trợ từ bên ngoài, bao gồm nhưng không giới hạn việc tìm đến những môi trường tích cực để cảm thấy bớt tiêu cực hơn, và dịu đi vết thương tinh thần.

Tháp nhu cầu Maslow là một khung lý thuyết dùng để lý giải nhu cầu và động lực của con người thông qua 8 nhóm nhu cầu được sắp xếp theo mức độ ưu tiên tăng dần, bao gồm: nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn, nhu cầu yêu thương và thuộc về, nhu cầu được tôn trọng, nhu cầu nhận thức, nhu cầu thẩm mỹ, nhu cầu tự hiện thực hóa bản thân (self-actualization), và nhu cầu siêu việt (transcendence). Một cách diễn giải phổ biến của lý thuyết này cho rằng con người cần ưu tiên đáp ứng các nhu cầu nền tảng hơn trước khi có thể hướng tới những nhu cầu ở bậc cao hơn. Trong bối cảnh hiện đại, lý thuyết này được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục đại học, đào tạo kinh doanh và quản trị, nghiên cứu xã hội học, chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý và công tác xã hội.

Trong những năm gần đây, các chương trình giải trí xoay quanh các chủ đề xã hội gây tranh cãi đã xuất hiện ngày càng nhiều. Một ví dụ tiêu biểu là kênh YouTube "Jubilee", nổi tiếng với các series như Middle Ground và Surrounded. Các video trên kênh này thường đạt hàng triệu lượt xem với nội dung là các cu ộc tranh luận giữa hai phe có quan điểm trái ngược, chẳng hạn như: "Trump vs Harris 2024", "Nhà vận động Nữ quyền vs Nhà vận động Nam quyền", "Israel vs Palestine", "Hindu vs Muslim", v.v. Những cuộc tranh luận tại các chương trình này thường bị giới hạn về mặt thời gian và lượt nói. Người tham gia chương trình có xuất thân đa dạng và không cần phải nghiên cứu hay có chuyên môn về chủ đề họ tranh luận.

Quan niệm “thầy dạy” và “thợ dạy” đề cập đến cách phân biệt giữa một bên là giáo viên được xem như người truyền cảm hứng, giáo dục nhân cách và thực hiện “sứ mệnh cao quý”, và một bên là người chỉ cung cấp dịch vụ giảng dạy như một nghề nghiệp thuần túy để kiếm sống.

SKY là tên viết tắt của 3 ngôi trường danh giá nhất Hàn Quốc (Seoul National University - Korea University - Yonsei University). Trong xã hội cạnh tranh cao của Hàn Quốc, việc được nhận vào một trường SKY thường được xem như một bảo chứng lớn cho cơ hội nghề nghiệp, địa vị xã hội và khả năng thăng tiến trong tương lai. Vì vậy, giữa sinh viên SKY và sinh viên ngoài SKY có một khoảng cách đáng kể về uy tín và cách xã hội nhìn nhận họ. Ở Hàn Quốc, có hai phương thức chính để xét tuyển vào đại học là Susi (수시) và Suneung (수능). Susi là hình thức tuyển sinh sớm, trong đó các trường xét tuyển dựa trên học bạ trung học, bài luận, phỏng vấn và hoạt động ngoại khóa của học sinh, và hiện nay khoảng 70-75% chỉ tiêu đại học được tuyển theo cách này. Ngược lại, Suneung là kỳ thi chuẩn hóa quốc gia được tổ chức mỗi năm một lần, trong đó học sinh làm bài thi các môn như tiếng Hàn, Toán và tiếng Anh.

Nền tảng của các học thuyết lịch sử phần lớn đều dựa trên hai trường phái triết học lớn: Chủ nghĩa Duy vật Lịch sử và Chủ nghĩa Duy tâm Lịch sử. Hai trường phái này đại diện cho hai cách tiếp cận đối lập nhau trong việc giải thích bản chất và quy luật phát triển của xã hội loài người. Trong đó: - Chủ nghĩa Duy vật Lịch sử (Historical Materialism) là quan điểm triết học khẳng định rằng các yếu tố kinh tế và vật chất, đặc biệt là phương thức sản xuất, là nhân tố cơ bản quyết định sự thay đổi của xã hội và lịch sử loài người. - Chủ nghĩa Duy tâm Lịch sử (Historical Idealism) là quan điểm triết học khẳng định rằng các yếu tố tinh thần, ý thức, tư tưởng, ý chí, và các giá trị đạo đức là nhân tố cơ bản quyết định sự thay đổi của xã hội và lịch sử loài người.

Trong bối cảnh của trận tranh biện, xu hướng "thượng đẳng của tranh biện viên” có thể hiểu là sự tự hào lớn về danh tính tranh biện viên của người đó vì những giá trị tích cực mà tranh biện mang lại như tư duy phản biện, sự tự tin trước đám đông, cái nhìn cấp tiến hay sự cập nhật kiến thức xã hội…Sự tự hào lớn này thường dẫn đến một số tranh biện viên có xu hướng chỉ muốn kết bạn với những người bạn tranh biện viên khác và không muốn tham gia thảo luận về vấn đề xã hội với những người không tham gia tranh biện.

Vào cuối thập niên 1960, tại Mỹ phá thai bị coi là tội phạm hình sự. Những phụ nữ mang thai ngoài ý muốn thường phải tìm đến các cơ sở y tế "chui" do giới xã hội đen điều hành, dẫn đến hàng ngàn ca nhiễm trùng và tử vong. Trước tình cảnh này, một nhóm sinh viên nữ lấy bí danh là "Jane" (The Jane Collective) đã quyết định tự hành động. Ban đầu, họ chỉ là người môi giới tìm bác sĩ an toàn. Nhưng sau đó, để giảm chi phí, những người phụ nữ không hề có bằng cấp y khoa này đã tự học cách thực hiện các thủ thuật y tế như nạo hút thai và tự tay thực hiện thành công cho hơn 11.000 phụ nữ trong các căn hộ bí mật, trước khi phá thai được hợp pháp hóa vào năm 1973.

Vào năm 2022, các cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu những người sáng tạo nội dung trực tuyến (streamers, influencers) phải sở hữu và xuất trình chứng chỉ chuyên môn hợp pháp cho các nền tảng mạng xã hội trước khi phát sóng hoặc đăng tải nội dung thuộc các lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao (ví dụ như y tế, tài chính, luật pháp và giáo dục). Các nền tảng có trách nhiệm xác thực bằng cấp và kiểm duyệt nội dung của những nhà sáng tạo không đủ tiêu chuẩn.

Bạn là một sinh viên đại học đã đạt được những thành tích nhất định trong các giải đấu tranh biện. Sắp tới, trường đại học của bạn sẽ tổ chức một buổi tọa đàm với sự góp mặt của một nhân vật tầm cỡ trong giới chính trị. Người này dự định sẽ có một cuộc tranh luận trực tiếp với sinh viên về chủ đề mà bạn vô cùng tâm huyết. Tuy nhiên, bạn tin rằng những quan điểm của họ là sai lệch và gây hại. Sự kiện này sẽ được phát trực tiếp, và gần như chắc chắn, những đoạn cắt từ cuộc tranh luận sẽ được họ sử dụng để làm truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội. Hiện tại, bạn đã nhận được lời mời tham gia tranh biện tại sự kiện này.

Mô hình trọng nhân tài tập trung vào việc công nhận, nuôi dưỡng và thưởng cho những cá nhân có năng lực vượt trội thông qua các chương trình học nâng cao, trường chuyên/lớp chọn, học bổng thành tích và kỳ thi tuyển cạnh tranh. Quan điểm trung tâm của mô hình này là năng lực cá nhân (tài năng, sự chăm chỉ, thành tích) nên là yếu tố quyết định ai có thể tiếp cận cơ hội giáo dục chất lượng cao nhất. Mô hình ưu tiên tính tiếp cận hướng đến việc đảm bảo mọi cá nhân, bất kể nền tảng kinh tế, xã hội hay khả năng học tập, đều có cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng. Điều này có thể bao gồm giáo dục miễn phí hoặc giá rẻ, ưu tiên trao học bổng cho các ứng viên có hoàn cảnh khó khăn, hệ thống hỗ trợ cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, loại bỏ các rào cản tuyển chọn gắt gao và thiết kế chương trình học linh hoạt. Quan điểm trung tâm của mô hình này là giáo dục nên là một quyền lợi phổ quát, không bị hạn chế bởi năng lực cá nhân hay sự cạnh tranh.

Cơ chế tuyển sinh của nhiều trường đại học Hoa Kỳ sử dụng đánh giá toàn diện (holistic review). Theo cách thức này, các trường đại học sẽ đánh giá hồ sơ tuyển sinh dựa trên nhiều thang đo khác nhau. Ngoài thành tích học thuật, những yếu tố được đánh giá khác có thể kể đến như hoạt động ngoại khóa, hoàn cảnh gia đình, chủng tộc. Tại Hoa Kỳ, chính sách nâng đỡ (Affirmative Action) đang được áp dụng với mục đích chấm dứt và khắc phục hậu quả của phân biệt đối xử. Chính sách có xu hướng tập trung vào khả năng tiếp cận giáo dục và việc làm của các nhóm thiểu số chịu bất công trong lịch sử, như người Mỹ gốc Phi. Những người chỉ trích chính sách nâng đỡ cho rằng chính sách này vẫn đưa quyết định dựa trên chủng tộc, vốn có thể vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ. Hiện tại, hai vụ kiện bởi Edward Blum và tổ chức Sinh viên vì Tuyển sinh Công bằng (Students for Fair Admission) nhằm vào yếu tố chủng tộc trong cơ chế tuyển sinh của trường đại học Harvard và Bắc Carolina đang được xem xét bởi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Nếu Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết cho bên bị đơn, rất có thể yếu tố chủng tộc sẽ không được xem xét trong cơ chế tuyển sinh của hầu hết trường đại học ở Hoa Kỳ. Thay vào đó, đã có đề xuất thay thế cơ chế tuyển sinh đặt nặng chủng tộc bằng cơ chế đặt nặng địa vị kinh tế - xã hội của học sinh.

"Theo nhà tâm lý học Lawrence Kohlberg, hậu quy ước (post convention) là giai đoạn cao nhất của quá trình trưởng thành đạo đức của con người khi ý thức đạo đức của trẻ được xác định theo các nguyên tắc và giá trị trừu tượng hơn. Trẻ được giáo dục để tin rằng luật lệ và quy định là cần thiết, song cần bị loại bỏ nếu đi ngược với quan điểm của chung về tự do và công lý. Trong tinh thần của kiến nghị này, hệ thống hậu quy ước là hệ thống giáo dục cho trẻ thách thức các chuẩn mực và quy tắc xã hội để tự hình thành đạo đức riêng. "

Năm 1942, Ba Lan nằm dưới sự kiểm soát của Đức Quốc Xã. Janusz Korczak là một bác sĩ nhi khoa, nhà văn và là nhà giáo dục lỗi lạc, người đã dành cả đời mình để điều hành một trại trẻ mồ côi Do Thái. Ông là người tiên phong thiết lập lý thuyết về quyền trẻ em và phương pháp giáo dục tôn trọng tâm lý thực chất của đứa trẻ. Khi Đức Quốc Xã ra lệnh trục xuất toàn bộ 200 đứa trẻ trong trại mồ côi của ông đến trại tập trung Treblinka để sát hại, lực lượng kháng chiến Ba Lan đã chuẩn bị sẵn một hộ chiếu giả và một con đường trốn thoát an toàn dành riêng cho Korczak vì họ tin rằng trí tuệ và các tác phẩm giáo dục trong tương lai của ông có giá trị khổng lồ đối với nhân loại sau chiến tranh. Lúc này, Korczak đứng trước hai lựa chọn: 1. Chấp nhận trốn thoát: Sống sót để tiếp tục nghiên cứu, viết các cuốn sách nền tảng về giáo dục nhi khoa và cứu giúp hàng triệu đứa trẻ khác trong tương lai dài hạn của nhân loại. Tuy nhiên, 200 đứa trẻ mồ côi sẽ phải lên đoàn tàu đến Treblinka một mình trong sự hoảng loạn tột độ. 2. Từ chối trốn thoát: Chấp nhận bước lên đoàn tàu tử thần cùng bọn trẻ. Sự có mặt của ông giúp 200 đứa trẻ không sợ hãi, ông sẽ nắm tay và hát cho chúng nghe cho đến những giây phút cuối cùng trong phòng hơi độc. Tuy nhiên, toàn bộ các công trình giáo dục chưa hoàn thiện của ông sẽ vĩnh viễn mất đi.