Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Việt Nam hiện duy trì cách tiếp cận “không cấm nhưng không công nhận” hôn nhân cùng giới theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, do đó các cặp đôi cùng giới không thể đăng ký kết hôn và không được hưởng các quyền pháp lý gắn với hôn nhân, bao gồm việc cùng đứng tên làm cha mẹ hợp pháp. Trong thực tế, một số gia đình đồng giới vẫn cùng nuôi dưỡng trẻ em, nhưng pháp luật hiện hành thường chỉ công nhận một người là phụ huynh hợp pháp. Điều này dẫn đến các tranh luận về quyền giám hộ, đại diện pháp lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ, bao gồm các vấn đề cụ thể như: quyền đại diện pháp lý trong các giao dịch hoặc tranh chấp liên quan đến trẻ; quyền thừa kế tài sản; cũng như quyền tiếp tục chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong trường hợp người phụ huynh hợp pháp qua đời hoặc mất khả năng chăm sóc. Tại phiên thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) tháng 4/2026, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh đã đề xuất xem xét việc công nhận đầy đủ cả hai người nuôi dưỡng trong gia đình đồng giới trên giấy tờ hộ tịch, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ quyền lợi của trẻ em, ngay cả khi chưa có sự thay đổi về công nhận hôn nhân. Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền liên quan đến con cái thường gắn chặt với chế định hôn nhân. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Hà Lan, Canada và Mỹ đã công nhận hôn nhân đồng giới trước khi mở rộng đầy đủ quyền làm cha mẹ. Mặc dù Luật Hộ tịch và Luật Hôn nhân & Gia đình là hai hệ thống pháp luật riêng biệt, thế nhưng Luật Hộ tịch chỉ chủ yếu đóng vai trò ghi nhận và quản lý các quan hệ nhân thân, trong khi nhiều quyền liên quan đến gia đình, con cái và cha mẹ trong thực tế vẫn gắn chặt với quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận. Hiện tồn tại hai hướng tiếp cận chính: một là ưu tiên giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến quyền lợi của trẻ em; hai là cho rằng việc thay đổi cần bắt đầu từ công nhận hôn nhân để làm nền tảng pháp lý cho các quyền liên quan.

Nguyên tắc quyền nơi sinh ("jus soli") là một nguyên tắc xác định quốc tịch của một người dựa trên nơi sinh của họ: bạn có quyền có quốc tịch của một quốc gia nếu bạn sinh ra trên lãnh thổ quốc gia đó. Các quốc gia áp dụng jus soli bao gồm Mỹ, Canada, Mexico, v.v. Nguyên tắc quyền huyết thống ("jus sanguinis") là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Quốc tịch nhiều nước trên thế giới. Nội dung của nguyên tắc này có nghĩa là trẻ em sinh ra có quyền được mang quốc tịch của cha và/hoặc mẹ. Các quốc gia áp dụng jus saguinis bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, v.v.

Dưới thời vua Trần Dụ Tông, triều chính rối ren. Vua ham mê tửu sắc, trong triều nhóm quyền gian liên kết hoành hành, bên ngoài giặc giã dấy lên cướp bóc, người dân đói khổ. Nhìn chính sự bê bối, nhà Nho Chu Văn An phẫn nộ. Ông viết Thất trảm sớ dâng vua đề xuất chém 7 tên quyền thần gian nịnh. Tấu sớ của Chu Văn An bị vua Trần Dụ Tông phớt lờ.

Hormone là các chất hóa học do cơ thể sản xuất để gửi “tín hiệu” đến các cơ quan và mô, giúp điều chỉnh nhiều hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phát triển đặc điểm giới tính. Trong chuyển giới, hormone được dùng để điều chỉnh các đặc điểm sinh dục thứ cấp nhằm giúp cơ thể phù hợp với giới tính mà người đó xác định. Ví dụ, người nam → nữ (MTF) dùng estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone để giảm râu, giảm cơ bắp, phát triển ngực, phân bố mỡ kiểu nữ và làm da mềm hơn. Người nữ → nam (FTM) dùng testosterone để giọng trầm, mọc râu, tăng cơ, giảm mỡ ở hông, ngừng kinh nguyệt và thay đổi phân bố mỡ kiểu nam. Ngay cả khi dùng đúng liều, hormone chuyển giới vẫn có thể gây những tác động tiêu cực nhẹ nhưng quan trọng cần theo dõi. Ở người nam → nữ (MTF), estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone có thể làm giảm cơ bắp, giảm hồng cầu, thay đổi lipid máu, tăng nhẹ nguy cơ huyết khối và ảnh hưởng nhẹ đến tâm trạng. Ở người nữ → nam (FTM), testosterone có thể làm tăng hồng cầu, thay đổi lipid máu, gây mụn, rậm lông, giọng trầm không đều và tác động nhẹ đến gan cũng như tâm trạng. Vì vậy, dù sử dụng liều chuẩn, hormone vẫn thay đổi sinh lý toàn thân, nên người chuyển giới cần theo dõi y tế định kỳ để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) là cơ quan quản lý, phát triển bóng đá trên phạm vi cả nước, chịu trách nhiệm phát triển và điều hành các đội tuyển quốc gia (nam, nữ, tuyển trẻ). Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) được thành lập năm 2011 do các ông chủ sở hữu CLB có mâu thuẫn với cách vận hành của VFF, để tổ chức và quản lý các giải bóng đá chuyên nghiệp như V-League 1, V-League 2 và Cúp Quốc gia, nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp và tăng cường khả năng thương mại hóa. Tuy nhiên, VPF bộc lộ nhiều thiếu sót như công tác tổ chức yếu kém, chất lượng sân bãi chưa đảm bảo, vận hành VAR gây tranh cãi, mâu thuẫn với CLB và khai thác tài trợ chưa hiệu quả.

Botgymdam, một trend tiktok được khởi xướng bởi một tiktoker Việt Nam thuộc cộng đồng LGBTQI+, thể hiện các video về những người đàn ông có cơ thể cường tráng, mạnh mẽ nhưng thể hiện các hành động nữ tính. Trend này được hưởng ứng mạnh mẽ vì sự hài hước cũng như thay đổi góc nhìn về đặc điểm của bộ phận các bạn bottom trong cộng đồng, tuy nhiên cũng có nhiều sự nghi ngại vì sử dụng các hình ảnh cơ thể nhạy cảm hay queerbaiting

"Tự chẩn đoán bệnh tâm lý là việc cá nhân tự dựa vào các biểu hiện hoặc những ví dụ trên mạng xã hội để gán cho mình một rối loạn tâm lý, mà không thông qua các dịch vụ khám chữa bệnh chính thống có chuyên môn. Tại Việt Nam, tự chuẩn đoán bệnh tâm lý đang trở thành một xu hướng phổ biến. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ sự thiếu niềm tin vào hệ thống chăm sóc sức khỏe tinh thần chính thống, khi nhiều người cho rằng các cơ sở khám chữa hiện nay chưa đem lại cảm giác an toàn hoặc có đủ tính chuyên môn. Hơn nữa, định kiến xã hội về bệnh tâm lý cũng là rào cản cho việc mọi người có khả năng hoặc đủ tự tin để tiếp cận những có sở khám chữa bệnh chính thống. Tuy nhiên, xu hướng này đang vấp phải nhiều chỉ trích, bởi nó có thể dẫn tới việc gắn nhãn bệnh tâm lý một cách tùy tiện, thiếu cơ sở khoa học và gây hiểu lầm về sức khỏe tinh thần."

A pawnshop (tiệm cầm đồ in Vietnamese) is a business where individuals can obtain loans by leaving valuable items as collateral (valuable property owned by someone who wants to borrow money) If the borrower repays the loan and the associated interest, they can retrieve their valuable item. However, if the borrower fails to repay within the agreed-upon time, the pawnbroker may sell the item to recover the loan amount.

P là một cầu thủ bóng đá trẻ giàu tiềm năng, đang thi đấu tại một giải đấu hàng đầu châu Âu với tiêu chuyển chuyên môn và tính cạnh tranh cao, và được thi đấu tương đối thường xuyên. Saudi Arabia mời P tới thi đấu cho một câu lạc bộ tại nước này. Họ hứa hẹn mức lương cao gấp nhiều lần những gì anh có thể nhận được tại châu Âu, tạo điều kiện thi đấu mọi trận đấu, và cung cấp tiêu chuẩn cơ sở vật chất top đầu thế giới.

Đạo hiếu là lòng tôn kính và thực hiện một số bổn phận nhất định dù bất kể ra sao của một người dành cho người được coi là cha mẹ mình và những người đẻ ra cha mẹ mình.

DRAG (Dress Resembling A Girl - Ăn diện giống con gái) là một nét văn hóa trong cộng đồng LGBT, chủ yếu bao gồm những người đồng tính nam (không phải người chuyển giới) ăn mặc hoán giới thành nữ, trang điểm đậm và thể hiện những đặc điểm nữ tính thường được cường điệu hóa

Chính sách Nông nghiệp Châu Âu (Common Agricultural Policy - CAP) là các chính sách được đưa ra bởi Liên minh châu Âu (Eropean Union - EU), tiền thân là Cộng đồng Kinh tế châu Âu (European Economic Community - EEC), sau Chiến tranh Thế giới thứ 2 nhằm đảm bảo nguồn cung lương thực, mang lại cho các gia đình nông dân thu nhập ổn định và kích thích nền kinh tế nông thôn vì lợi ích chung của châu Âu, một lục địa già thiếu tài nguyên và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nông nghiệp. CAP đã trở thành hệ thống phúc lợi riêng được xác định bằng trợ cấp và bảo vệ ngành nông nghiệp châu Âu khỏi sự cạnh tranh từ nước ngoài. Các khoản thanh toán chủ yếu dựa trên quy mô trang trại. Chính vì vậy, các trang trại lớn nhất sẽ nhận được phần lớn quỹ tiền trợ cấp. Trong nhiều thập kỷ, CAP là một trong những nguồn ngân sách lớn nhất của EU. Hơn 70% số tiền này được phân phối dưới dạng thanh toán trực tiếp cho nông dân. Tuy nhiên, nông nghiệp là một ngành rất nhỏ trong nền kinh tế của EU, chiếm khoảng 1,4% GDP của EU và không quá 5% GDP của bất kỳ quốc gia nào trong số 27 quốc gia của Liên minh. Trong khi đó, tác động lên môi trường của ngành nông nghiệp châu Âu lại không tương xứng với đóng góp kinh tế của nó.

Cộng đồng đồng tính là nơi sinh sống của nhiều nhóm đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính, chuyển giới và người đồng tính (LGBT). Các cộng đồng đồng tính thường có các cơ sở và dịch vụ, chẳng hạn như quán bar, câu lạc bộ đêm, nhà hàng, cửa hàng... dành cho người thuộc nhóm LGBT+

Màn trình diễn ca khúc "Unholy" của Sam Smith và Kim Petras được coi là cột mốc lịch sử của cộng đồng LGBTQIA+ khi đây là sân khấu của nghệ sĩ chuyển giới đầu tiên chiến thắng ở hạng mục lớn của giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới. Sân khấu đã gây ấn tượng mạnh với khán giả và đặc biệt là các nhà phê bình âm nhạc với hiệu ứng lửa và lồng sắt mô phỏng địa ngục, cũng như màn hóa thân thành quỷ Satan của Sam Smith. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề gây tranh cãi lớn tại Mỹ với các làn sóng phản ứng dữ dội, đặc biệt là từ các cộng đồng tôn giáo lớn.