Moji Motions

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Nhân vật "thay trời hành đạo" có thể hiểu là những nhân vật tự ý sử dụng bạo lực hoặc hành động ngoài vòng pháp luật để trừng phạt cái ác, thay vì thông qua hệ thống tư pháp chính thức. Trong các tác phẩm điện ảnh, họ thường được xây dựng như người hùng chính diện, khiến khán giả đồng cảm, ngưỡng mộ hoặc xem hành động của họ là chính đáng. Một số nhân vật tiêu biểu có thể kể đến như Batman (The Dark Knight), John Wick, V for Vendetta, Death Wish.

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc vào thế kỉ 21 thường gắn liền với sự phản kháng đối với toàn cầu hóa, sự xáo trộn kinh tế, áp lực di cư và nỗi lo lắng về văn hóa - cho thấy sự khác biệt với chủ nghĩa dân tộc ở thế kỉ 20 (gắn liền với giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước). Tại nhiều quốc gia, chủ nghĩa dân tộc hiện nay đang giao thoa với chủ nghĩa dân túy (populism), chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) và thái độ hoài nghi đối với các tổ chức quốc tế.

Năm 1919, Chính phủ Liên Xô phát động chiến dịch "Likbez" (Xóa sổ mù chữ) với quy mô chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tại các vùng bộ tộc du mục miền viễn đông và Trung Á, để đạt được mục tiêu phổ cập giáo dục khẩn cấp, chính quyền đã bắt buộc tách hàng triệu trẻ em bản địa khỏi gia đình và đưa vào các trường nội trú tập trung do nhà nước quản lý. Tại đây, trẻ em được nuôi ăn học miễn phí, dạy đọc viết và khoa học hiện đại, nhưng bị cấm tuyệt đối thực hành lối sống du mục, cấm nói tiếng bản địa và cấm tham gia các nghi lễ tôn giáo truyền thống của bộ tộc.

Trong loạt phim Toy Story, đồ chơi là những sinh vật có tri giác, mục đích của chúng là mang lại niềm vui và hạnh phúc cho trẻ em ở nhà trẻ Sunnyside. Tuy nhiên, những món đồ chơi này lại mong muốn có chủ nhân riêng. Lotso, người từng là đồ chơi quý nhất của chủ nhân cũ trước khi bị vứt bỏ và lãng quên, tin rằng "đồ chơi chắc chắn sẽ bị chủ nhân vứt bỏ dù sớm hay muộn" và "không có chủ nhân nghĩa là không có đau khổ". Hắn ta điều khiển và cai trị những món đồ chơi khác ở nhà trẻ Sunnyside với mục tiêu ngăn chặn đồ chơi trốn thoát khỏi nhà trẻ.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Vào năm 2013, trong một buổi họp báo trên máy bay từ Rio de Janeiro về Vatican, Giáo hoàng Phanxicô được hỏi về một linh mục có xu hướng đồng tính. Ngài trả lời: “Nếu một người đồng tính đang tìm kiếm Thiên Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét họ?” (Who am I to judge?). Câu nói này được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là bước ngoặt về thái độ mục vụ của Giáo hoàng – thể hiện sự khoan dung, giảm nhẹ tính phán xét truyền thống của Giáo hội Công giáo đối với cộng đồng LGBT đồng thời thể hiện xu hướng hạn chế các phát ngôn can thiệp vào các vấn đề tranh cãi toàn cầu của Giáo Hội. Tuy nhiên, Giáo hoàng Phanxicô không thay đổi giáo lý chính thức của Giáo hội, vốn vẫn bảo thủ về hôn nhân và hành vi tình dục.

Liên minh Châu Âu (EU) là một tổ chức kinh tế và chính trị liên quốc gia, có danh sách thành viên bao gồm 27 quốc gia trong đó chủ yếu ở Châu Âu. Các quốc gia thành viên ủy quyền một phần đưa quyết định và lập chính sách cho Liên minh, tức là chia sẻ quyền lực cai trị với Liên minh. Một số đặc điểm nổi bật của Liên minh Châu Âu bao gồm: người dân của các quốc gia thành viên có quyền tự do di cư và làm việc ở bất kỳ quốc gia thành viên nào khác; một số quốc gia thành viên tham gia vào khu vực đồng Euro, lấy đồng Euro làm đơn vi tiền tệ chính thức và ủy quyền đưa ra chính sách tiền tệ cho Ngân hàng Trung ương Châu Âu; không có thuế quan giữa các quốc gia thành viên, v.v. Hiện tại, Cộng đồng các Quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) là khối gồm 33 quốc gia Mỹ Latin và Caribe với mục đích liên kết các quốc gia này để tăng cường đối thoại chính trị và hội nhập văn hóa xã hội của khu vực, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, kích thích tăng trưởng kinh tế và nâng cao phúc lợi cho người dân. Cộng đồng có chức năng tổ chức những hội đàm, hội nghị nhưng không có chức năng hành pháp hoặc lập pháp cụ thể, tức là không thể tạo những thỏa thuận có ràng buộc giữa các quốc gia thanh viên.

Văn hóa chỉ trích ngụy biện đề cập đến xu hướng phổ biến trong công chúng, đặc biệt trên không gian mạng và trong các môi trường tranh luận, trong đó người ta gọi tên và chỉ ra các lỗi lập luận (như "ngụy biện tấn công cá nhân", "ngụy biện người rơm", "ngụy biện trượt dốc") như một cách thể hiện trí tuệ, lý trí, hoặc sự vượt trội trong lập luận. Hành vi này thường hàm ý rằng người sử dụng ngụy biện đã cố tình thao túng, đánh lạc hướng hoặc tranh luận một cách không trung thực.

Thuyết luân hồi là một khái niệm triết học và tôn giáo phổ biến trong nhiều tôn giáo Đông phương, như Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kỳ Na giáo, và một số truyền thống khác. Thuyết này cho rằng linh hồn hoặc tinh thần của một người không chết sau khi thân xác chết đi mà thay vào đó sẽ tái sinh vào một cơ thể mới. Quá trình này được gọi là luân hồi. Các yếu tố chính của Thuyết luân hồi là tái sinh, nghiệp và mục tiêu giải thoát.

Ngày 12-6, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo sẽ áp thêm mức thuế từ 17,4% lên 38,1% với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4-7. EC tuyên bố điều này là nhằm cân bằng lợi thế giữa xe điện Trung Quốc, được cho là hưởng ưu thế bất công về giá, với xe điện của EU. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề tới doanh thu các công ty xe điện của Trung Quốc, đồng thời "châm ngòi" cho cuộc chiến tranh thương mại giữa EU và Trung Quốc. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc là nhà sản xuất than chì hàng đầu thế giới với 67% nguồn cung của toàn cầu ở dạng tự nhiên - một trong những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện. Cùng với các ưu thế khác về nguồn tài nguyên và hỗ trợ từ chính phủ, các xe điện của Trung Quốc thường có giá rẻ hơn đáng kể so với thị trường.

Trong mô hình đơn vị đại diện đa số (Single Member Plurality - SMP), mỗi cử tri chỉ được phép bầu chọn cho một ứng cử viên duy nhất từ khu vực bầu cử của họ, và ứng cử viên nhận được số phiếu cao nhất sẽ giành được ghế đại diện cho khu vực đó. Trong một nước được chia ra thành nhiều tỉnh bang, và trong từng tỉnh bang được chia ra thành nhiều quận bầu cử (ví dụ: Canada hiện đang có 338 quận bầu cử), và nhiều ứng cử viên thuộc nhiều đảng chính trị có thể tranh cử trong các quận này. Chỉ ứng viên có số phiếu ủng hộ lớn nhất là người chiến thắng (mỗi quận chỉ có một người). Những ứng cử viên nhận được số phiếu lớn thứ hai và thấp hơn không nhận được ghế. Ví dụ, nếu các ứng cử viên của Đảng Xanh về hai và sau các ứng cử viên của một đảng lớn hơn một khoảng cách rất suýt sao (như 49% và 51% tổng số phiếu bầu) ở tất cả các quận trong tỉnh bang, thì các ứng viên từ đảng lớn hơn vẫn sẽ giành được toàn bộ số ghế ở tỉnh bang đó, và những ứng viên từ Đảng Xanh, dù giành được số phiếu lớn, sẽ không được ghế nào. Mô hình đại diện tỷ lệ (Proportional Representation - PR) là một hệ thống bầu cử thay thế cho SMP. Số ghế mà một đảng nhận được được xác định dựa trên tỷ lệ số phiếu mà đảng có trong tổng thể cuộc bầu cử (thay vì bầu từ quận thì chỉ bầu một lần duy nhất trên phạm vi tỉnh bang). Mỗi tỉnh bang giữ nguyên số ghế hiện tại của mình. Ví dụ, nếu những ứng viên thuộc Đảng Xanh giành được 20% số phiếu trong một tỉnh bang, họ sẽ được trao 20% số ghế được phân bổ cho tỉnh bang đó, không quan trọng Đảng Xanh có chiếm đa số phiếu bầu hay không. Cũng như thế, một đảng lớn hơn có thể dành được 60% số phiếu bầu của tỉnh bang và từ đó có được 60% số ghế được trao cho tỉnh bang ấy.

Trong lịch sử, Hội Tam Hoàng là một tổ chức bí mật được thành lập vào cuối thế kỷ 17 ở Trung Quốc để chống lại triều đại Mãn Thanh và phục hưng triều đại nhà Minh. Tổ chức này ban đầu đề cao tinh thần yêu nước, duy trì bản sắc văn hóa Trung Hoa, chống lại sự biến chất văn hóa người Hán của nhà Thanh (vd. bắt người Hán phải cạo trọc nửa đầu, tết tóc đuôi sam..) Tuy nhiên, tổ chức này dần phát triển thành các băng nhóm tội phạm có cấu trúc và quy mô lớn. Ngày nay, Hội Tam Hoàng được nhìn nhận như một tổ chức vừa mang tính lịch sử với tinh thần đấu tranh bảo vệ văn hóa Trung Hoa, vừa là nguồn gốc của các băng nhóm tội phạm có tổ chức, làm phức tạp thêm vấn đề an ninh xã hội thời điểm bấy giờ.

Nationalism is the idea that a person's nation is superior to all others. It is the emergence of a group identity based upon a shared sense of history, cultural, ethnic, or linguistic ties. The difference between nationalism and patriotism is the feeling of superiority; in the eyes of nationalists, loyalty to and pursuing the interests of the nation are more important than anything else. States often curate nationalism by incorporating nationalist ideas in school curriculums, national symbols, monuments, etc.