Moji Motions

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Theo Quyết định số 1091/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển công nghệ chiến lược giai đoạn 2026 – 2030, Việt Nam chính thức nâng mục tiêu lọt vào Top 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Để hiện thực hóa điều này, Chính phủ triển khai hai sáng kiến hạ tầng và ứng dụng cốt lõi: Kiến tạo 10 "Sếu đầu đàn" công nghệ nội địa: Hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn (doanh thu trên 1 tỷ USD, trích tối thiểu 3% doanh thu cho R&D, sở hữu bằng sáng chế top 5 thế giới) làm lực lượng nòng cốt nhằm làm chủ tối thiểu 70% công nghệ chiến lược. Hạ tầng và Hệ thống AI đặc thù: Xây dựng thêm ít nhất 5 trung tâm dữ liệu xanh quy mô lớn và phát triển tối thiểu 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu Việt Nam phục vụ các lĩnh vực thiết yếu (tư pháp, tài chính, y tế, giáo dục, nông nghiệp, văn hóa).

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Vào năm 2013, trong một buổi họp báo trên máy bay từ Rio de Janeiro về Vatican, Giáo hoàng Phanxicô được hỏi về một linh mục có xu hướng đồng tính. Ngài trả lời: “Nếu một người đồng tính đang tìm kiếm Thiên Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét họ?” (Who am I to judge?). Câu nói này được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là bước ngoặt về thái độ mục vụ của Giáo hoàng – thể hiện sự khoan dung, giảm nhẹ tính phán xét truyền thống của Giáo hội Công giáo đối với cộng đồng LGBT đồng thời thể hiện xu hướng hạn chế các phát ngôn can thiệp vào các vấn đề tranh cãi toàn cầu của Giáo Hội. Tuy nhiên, Giáo hoàng Phanxicô không thay đổi giáo lý chính thức của Giáo hội, vốn vẫn bảo thủ về hôn nhân và hành vi tình dục.

Trong lĩnh vực chất bán dẫn, Mỹ hiện tại đang là quốc gia đứng đầu với hàng loạt công nghệ và giải pháp hiện đại. Để sản xuất ra được những con chip cao cấp nhất, cần phải trải qua giai đoạn thiết kế (thường diễn ra ở Mỹ) và giai đoạn lắp ráp thành phẩm (phần lớn diễn ra ở các xưởng lắp ráp chuyên dụng ở Đài Loan). Hiện tại, Trung Quốc đang mua lại những con chip này từ các doanh nghiệp Mỹ để nâng cấp hệ thống vũ khí của nước này.

4B is a movement growing among Korean women in response to the relentless sexism, inequality and misogyn in South Korea. 4B is short for saying no to: 1. Dating men 2. Heterosexual relationships 3. Heterosexual marriage 4. Childbirth"

Subliminal là những thủ thuật thôi miên tâm trí qua nhiều dạng thức như hình ảnh, âm thanh, v.v. Thông điệp trong subliminal khẳng định với người dùng rằng họ sở hữu vẻ đẹp theo tiêu chuẩn mà họ mong muốn, tuy nhiên không có tác dụng thay đổi ngoại hình thực chất của họ. Tần suất sử dụng subliminal càng nhiều thì niềm tin càng được củng cố, thậm chí đến mức tuyệt đối.

Thuyết luân hồi là một khái niệm triết học và tôn giáo phổ biến trong nhiều tôn giáo Đông phương, như Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kỳ Na giáo, và một số truyền thống khác. Thuyết này cho rằng linh hồn hoặc tinh thần của một người không chết sau khi thân xác chết đi mà thay vào đó sẽ tái sinh vào một cơ thể mới. Quá trình này được gọi là luân hồi. Các yếu tố chính của Thuyết luân hồi là tái sinh, nghiệp và mục tiêu giải thoát.

Ngày 12-6, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo sẽ áp thêm mức thuế từ 17,4% lên 38,1% với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4-7. EC tuyên bố điều này là nhằm cân bằng lợi thế giữa xe điện Trung Quốc, được cho là hưởng ưu thế bất công về giá, với xe điện của EU. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề tới doanh thu các công ty xe điện của Trung Quốc, đồng thời "châm ngòi" cho cuộc chiến tranh thương mại giữa EU và Trung Quốc. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc là nhà sản xuất than chì hàng đầu thế giới với 67% nguồn cung của toàn cầu ở dạng tự nhiên - một trong những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện. Cùng với các ưu thế khác về nguồn tài nguyên và hỗ trợ từ chính phủ, các xe điện của Trung Quốc thường có giá rẻ hơn đáng kể so với thị trường.

Trong mô hình đơn vị đại diện đa số (Single Member Plurality - SMP), mỗi cử tri chỉ được phép bầu chọn cho một ứng cử viên duy nhất từ khu vực bầu cử của họ, và ứng cử viên nhận được số phiếu cao nhất sẽ giành được ghế đại diện cho khu vực đó. Trong một nước được chia ra thành nhiều tỉnh bang, và trong từng tỉnh bang được chia ra thành nhiều quận bầu cử (ví dụ: Canada hiện đang có 338 quận bầu cử), và nhiều ứng cử viên thuộc nhiều đảng chính trị có thể tranh cử trong các quận này. Chỉ ứng viên có số phiếu ủng hộ lớn nhất là người chiến thắng (mỗi quận chỉ có một người). Những ứng cử viên nhận được số phiếu lớn thứ hai và thấp hơn không nhận được ghế. Ví dụ, nếu các ứng cử viên của Đảng Xanh về hai và sau các ứng cử viên của một đảng lớn hơn một khoảng cách rất suýt sao (như 49% và 51% tổng số phiếu bầu) ở tất cả các quận trong tỉnh bang, thì các ứng viên từ đảng lớn hơn vẫn sẽ giành được toàn bộ số ghế ở tỉnh bang đó, và những ứng viên từ Đảng Xanh, dù giành được số phiếu lớn, sẽ không được ghế nào. Mô hình đại diện tỷ lệ (Proportional Representation - PR) là một hệ thống bầu cử thay thế cho SMP. Số ghế mà một đảng nhận được được xác định dựa trên tỷ lệ số phiếu mà đảng có trong tổng thể cuộc bầu cử (thay vì bầu từ quận thì chỉ bầu một lần duy nhất trên phạm vi tỉnh bang). Mỗi tỉnh bang giữ nguyên số ghế hiện tại của mình. Ví dụ, nếu những ứng viên thuộc Đảng Xanh giành được 20% số phiếu trong một tỉnh bang, họ sẽ được trao 20% số ghế được phân bổ cho tỉnh bang đó, không quan trọng Đảng Xanh có chiếm đa số phiếu bầu hay không. Cũng như thế, một đảng lớn hơn có thể dành được 60% số phiếu bầu của tỉnh bang và từ đó có được 60% số ghế được trao cho tỉnh bang ấy.

Từ ngày 20/2, hơn 10 ngàn bác sĩ nội trú ở Hàn Quốc đã tham gia đình công để phản đối về khối lượng công việc quá sức (lên đến 20 tiếng 1 ngày), mức lương và đặc biệt là quyết định tăng 2000 chỉ tiêu sinh viên ngành y. Cuộc đình công này đã dẫn đến tình trạng đình trệ của các bệnh viện, nhiều bệnh nhân không được khám chữa bệnh và đã qua đời.

"BRICS là một nhóm không chính thức gồm năm quốc gia với nền kinh tế thống nhất mới nổi để tăng cường hợp tác và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các nước BRICS đại diện cho ảnh hưởng kinh tế và chính trị đáng kể trong khu vực của họ và trên toàn cầu. Vào năm 2023, nhóm BRICS đã mời Argentina, Ethiopia, Iran, Ả Rập Saudi, Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tham gia thảo luận, có khả năng mở rộng ảnh hưởng và phạm vi của nhóm. Tổng thống Indonesia Joko “Jokowi” Widodo đã tới Johannesburg, Nam Phi vào ngày 24 tháng 8 để tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15. Là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, một số chuyên gia cho rằng Indonesia nên gia nhập nhóm BRIC. Tuy nhiên, Jokowi cho rằng Indonesia vẫn cần xem xét lập trường của mình."

Đậu mùa là một loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây ra bởi vi-rút variola. Sau một quá trình triệt tiêu bắt đầu từ 1950, đậu mùa được tuyên bố hoàn toàn xóa sổ bởi Tổ chức Y Tế Thế Giới WHO năm 1980. Hiện chỉ còn 2 mẫu vi-rút đậu mùa còn tồn tại trên thế giới: 1 ở Mỹ và 1 ở Nga.

Cầu thủ X là một cầu thủ xuất sắc hàng đầu của nền bóng đá Việt Nam. Với khả năng chuyên môn tốt và phong độ ổn định, cầu thủ X đã được mời sang thi đấu cho một câu lạc bộ có tiếng tại Nhật Bản. Tuy nhiên, vì tính chất cạnh tranh và sự chênh lệch về mặt kĩ năng so với các cầu thủ Nhật Bản, cầu thủ X có rất ít cơ hội để được ra sân thi đấu chính thức tại Nhật Bản. Hiện tại, có rất nhiều câu lạc bộ bóng đá trong nước đang muốn mời cầu thủ X quay trở về Việt Nam thi đấu cho giải vô địch quốc gia.