Moji Motions

“Di dời có kiểm soát” (managed retreat) là việc di dời có kế hoạch các công trình, cơ sở hạ tầng hoặc từ bỏ việc sử dụng đất nhằm giảm thiểu và quản lý rủi ro do các hiện tượng thiên tai gây ra.

Kỹ nghệ khí hậu (geoengineering) là sự can thiệp có chủ đích trên quy mô lớn vào hệ thống tự nhiên của Trái Đất nhằm chống lại biến đổi khí hậu. Các kỹ thuật hiện đang được đề xuất bao gồm: quản lý bức xạ mặt trời, loại bỏ carbon dioxide, điều chỉnh thời tiết,..

Trong bối cảnh của trận tranh biện này, cộng đồng bản địa là tập thể người có tổ tiên là những cư dân đầu tiên trên một lãnh thổ. Những cộng đồng này có cấu trúc chính trị - xã hội, hệ thống văn hoá, tín ngưỡng riêng biệt và các truyền thống đặc trưng cho mối liên kết tinh thần của họ với vùng đất tổ tiên. Người bản địa (indigenois peoples) có thể là người dân tộc thiểu số, nhưng người dân tộc thiểu số không nhất thiết là người bản địa. Tài nguyên thiên nhiên của một vùng đất bao gồm toàn bộ các tài nguyên vật chất trong tự nhiên như đất đai, nguồn nước, khoáng sản, hệ sinh thái và các dạng năng lượng mà con người có thể khai thác và sử dụng.

Degrowth involves a planned decrease in the size of economic production and consumption occurring within a given economy (often measured via GDP). It could involve prioritizing less emissions-intensive industries, imposing heavy taxes or limits on emissions, implementing shorter workweeks, and encouraging voluntary reductions in consumer spending.

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Hormone là các chất hóa học do cơ thể sản xuất để gửi “tín hiệu” đến các cơ quan và mô, giúp điều chỉnh nhiều hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phát triển đặc điểm giới tính. Trong chuyển giới, hormone được dùng để điều chỉnh các đặc điểm sinh dục thứ cấp nhằm giúp cơ thể phù hợp với giới tính mà người đó xác định. Ví dụ, người nam → nữ (MTF) dùng estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone để giảm râu, giảm cơ bắp, phát triển ngực, phân bố mỡ kiểu nữ và làm da mềm hơn. Người nữ → nam (FTM) dùng testosterone để giọng trầm, mọc râu, tăng cơ, giảm mỡ ở hông, ngừng kinh nguyệt và thay đổi phân bố mỡ kiểu nam. Ngay cả khi dùng đúng liều, hormone chuyển giới vẫn có thể gây những tác động tiêu cực nhẹ nhưng quan trọng cần theo dõi. Ở người nam → nữ (MTF), estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone có thể làm giảm cơ bắp, giảm hồng cầu, thay đổi lipid máu, tăng nhẹ nguy cơ huyết khối và ảnh hưởng nhẹ đến tâm trạng. Ở người nữ → nam (FTM), testosterone có thể làm tăng hồng cầu, thay đổi lipid máu, gây mụn, rậm lông, giọng trầm không đều và tác động nhẹ đến gan cũng như tâm trạng. Vì vậy, dù sử dụng liều chuẩn, hormone vẫn thay đổi sinh lý toàn thân, nên người chuyển giới cần theo dõi y tế định kỳ để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

Quyền được chết là một thuật ngữ pháp lý chỉ quyền của một người được tự nguyện chấm dứt cuộc sống của mình để thoát khỏi sự đau khổ kéo dài do bệnh tật nan y hoặc các tình trạng không thể cứu chữa khác. Quyền này thường gắn liền với các hình thức như an tử (bác sĩ thực hiện hành vi chấm dứt sự sống) và trợ tử (bác sĩ hỗ trợ bệnh nhân tự kết thúc cuộc sống của mình)

San hô là loài động vật sống cộng sinh với tảo đơn bào (zooxanthellae). Tảo quang hợp, hấp thụ CO₂ hòa tan và tạo ra oxy cùng dưỡng chất nuôi san hô; ngược lại, san hô cung cấp nơi ở và chất dinh dưỡng cho tảo. Ngoài vai trò này, tảo biển nói chung (bao gồm cả tảo cộng sinh và tảo phù du) là một trong những nguồn tạo oxy lớn nhất Trái Đất, đóng góp tới hơn 50% lượng oxy trong khí quyển. Nhờ mối quan hệ cộng sinh, các rạn san hô trở thành một trong những hệ sinh thái giàu đa dạng sinh học nhất, là nơi sinh sống của khoảng 25% loài sinh vật biển. Chúng còn hoạt động như “tường chắn sóng tự nhiên”, bảo vệ bờ biển trước bão và xói mòn, đồng thời đem lại giá trị kinh tế từ du lịch, thủy sản và nghiên cứu y dược. Từ giữa thế kỷ 20, sự gia tăng khí nhà kính do hoạt động con người (đốt nhiên liệu hóa thạch, công nghiệp, giao thông, nông nghiệp, ...) đã giữ lại lượng nhiệt khổng lồ trong khí quyển. Hơn 90% nhiệt dư thừa này được đại dương hấp thụ, khiến nhiệt độ nước biển tăng rõ rệt. Việc băng tan làm giảm diện tích bề mặt phản xạ ánh sáng, khiến đại dương hấp thụ nhiệt nhiều hơn. Khi nhiệt độ đại dương tăng quá mức, san hô bị stress và trục xuất tảo cộng sinh ra khỏi cơ thể. Do mất nguồn dinh dưỡng, san hô chuyển sang màu trắng nhạt - hiện tượng gọi là “tẩy trắng san hô”. Nếu nhiệt độ không hạ xuống, san hô có thể chết hoàn toàn, kéo theo sự sụp đổ của cả hệ sinh thái phụ thuộc vào nó. Từ năm 2023 đến nay, thế giới chứng kiến đợt tẩy trắng lớn nhất lịch sử, ảnh hưởng đến khoảng 80% rạn san hô toàn cầu.

Tân nữ hoàng Senerity là người đứng đầu, chịu trách nhiệm cai quản Tokyo Pha Lê Thế Kỷ 30. Được bảo hộ bởi viên "Pha Lê Ảo Ảnh Bạc huyền thoại" với năng lực siêu nhiên (nhưng không bất khả chiến bại), cô đã ban phát cho bản thân và thế giới một cuộc sống trường sinh bất lão, giàu có và sung túc. Cô sống tại Cung điện Pha Lê cùng hôn phu là Quốc vương Endymion, con gái Chibi-Usa và 4 chiến binh thủy thủ hộ vệ. Tuy có cuộc sống như mơ, Tokyo Pha Lê luôn bị dòm ngó bởi những thế lực siêu nhiên ngoại lai với ý đồ xâm lược và chiếm đoạt viên "Pha Lê Ảo Ảnh Bạc huyền thoại". Chỉ có Tân nữ hoàng Senerity mới có khả năng phá hủy viên pha lê này, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc con người sẽ quay về với quy luật sinh tử như bình thường. Tuy nhiên, nếu bị tước quyền sở hữu một cách không chủ động, ngay lập tức những người dân của vương quốc và hoàng tộc sẽ chết.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Hội nghị các Bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, còn gọi là COP, là một hội nghị quốc tế được tổ chức để đánh giá tiến độ ứng phó với biến đổi khí hậu, thảo luận và xây dựng kế hoạch hành động khí hậu trong khuôn khổ Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC). COP đã đưa ra nhiều quyết định mang tính bước ngoặt trong quá khứ, bao gồm Nghị định thư Kyoto tại COP3, Thỏa thuận Cancún tại COP16, Hiệp định Khí hậu Paris tại COP21, Thỏa thuận Toàn cầu về Loại bỏ dần Nhiên liệu Hóa thạch tại COP28, v.v. Tuy nhiên, COP liên tục đối mặt với sự chỉ trích đến từ những nhà hoạt động xã hội trong việc sự thiếu quyết đoán trong hành động khí hậu, cho phép ngành dầu mỏ gây ảnh hưởng và đặt áp lực không công bằng lên các nước đang phát triển, trong khi các quốc gia phát triển không thực hiện đầy đủ cam kết.

Trung tâm Kennedy, tên đầy đủ là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy, là một tổ chức văn hóa hàng đầu tọa lạc tại Washington, D.C. Khai trương vào năm 1971, nơi đây là trung tâm quốc gia cho các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức nhiều sự kiện như kịch, múa, ba lê, hòa nhạc giao hưởng, nhạc jazz và nhạc đại chúng. Trung tâm là nơi hoạt động của các tổ chức danh tiếng như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia và Nhà hát Opera Quốc gia Washington. Được đặt theo tên Tổng thống John F. Kennedy, trung tâm còn thúc đẩy giáo dục và các chương trình tiếp cận nghệ thuật trên toàn nước Mỹ. Đội ngũ sáng tạo đứng sau vở opera Fellow Travelers, một vở opera nói về cuộc khủng hoảng Lavender ("Lavender Scare") nhằm chống lại cộng đồng LGBTQ+ vào những năm 1950s, đã hủy bỏ một buổi biểu diễn đã lên kế hoạch tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C., để phản đối việc chính quyền Trump gần đây tiếp quản trung tâm biểu diễn nghệ thuật này mặc dù vẫn chưa có thông báo chính thức từ chính quyền Trump về việc họ có được phép trình diễn hay không. Trong lá thư của nhóm Fellow Travelers có đoạn viết: “Fellow Travelers là một câu chuyện tình yêu lấy bối cảnh là cuộc thanh trừng tàn nhẫn những người LGBTQ+ khỏi Bộ Ngoại giao vào những năm 1950. [...] Việc mở rộng quyền tự do cho tất cả mọi người là những giá trị cốt lõi của vở opera và cuốn sách mà vở kịch dựa trên. Việc chính quyền hiện tại tiếp quản Trung tâm Kennedy và nhiều chính sách của chính quyền này mâu thuẫn với những giá trị đó”. Họ nói thêm rằng Trung tâm không còn là “nơi mà nhóm cảm thấy thoải mái khi trình bày tác phẩm nữa”.

"Funemployment" - thất nghiệp vui vẻ - dùng để mô tả những người tận hưởng thời gian thất nghiệp một cách tích cực sau khi nghỉ việc. Với xu hướng này, họ chọn đi du lịch, tham gia các hoạt động giải trí, hay chỉ đơn giản là dành thời gian cho bản thân mình.