Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Innovation policies are government measures designed to encourage new ideas, technologies, and business models, including but not limited to funding for research, grants, regulation changes, public procurement, tax breaks, and support for startups or universities. Large-scale public research programs are big and long-term projects funded and often coordinated by the state, universities, or public agencies. They usually focus on mission-driven goals like clean energy, vaccines, space, infrastructure, or AI safety. Tax incentives are tax reductions or exemptions meant to encourage investment in new businesses. Venture capital (VC) is money invested in early-stage companies that are high-risk but may grow very quickly, VC firms usually provide funding in exchange for equity, meaning they own part of the company.

Heoro là một chú lợn sinh ra và lớn lên trong một trang trại công nghiệp với 1000 chú lợn khác. Một ngày nọ, Heoro thức dậy và nhận ra mình sở hữu trí tuệ của một con người trưởng thành, và có ý thức về việc cuộc đời mình được sinh ra trong áp bức và số phận của mình cùng đồng loại sẽ sớm kết thúc trong lò mổ. Heoro tình cờ nghe được cuộc trò chuyện của một Nhóm Hành động vì Quyền động vật đang lên kế hoạch đột nhập vào trang trại và giải cứu 100 chú lợn sắp bị giết mổ, bao gồm Heoro trong 2 ngày nữa và đưa các bạn lợn đến một Trang trại tình thương. Nhờ đó, Heoro biết về cách trốn thoát khỏi trang trại, và cậu có thể giao tiếp với tất cả 1000 anh chị em lợn còn lại để lên kế hoạch phá cửa trang trại và bỏ trốn. Kế hoạch chắc chắn sẽ thành công. Trang trại được đặt ở một vùng quê xa, từ đó có nhìn thấy được rừng cây, nhưng Heoro không biết thế giới hoang dã thực sự có gì.

Trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến xu hướng tách rời nền kinh tế (economic decoupling), khi các quốc gia hay khu vực dần giảm mức độ phụ thuộc kinh tế lẫn nhau hoặc các nước lớn vì các lý do an ninh, địa chính trị và chiến lược. Một số ví dụ cho chiến lược tách rời nền kinh tế có thể bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng cường đa dạng hoá thương mại, mở rộng giao thương trong khu vực thay cho thương mại toàn cầu, định vị quốc gia hoặc khu vực là trung tâm sản xuất trung lập, v.v.

Duy Mạnh là một chú mèo, được nuôi bởi một gia đình có thu nhập trung bình và đang sống một cuộc sống bình thường. Bây giờ, Mạnh có cơ hội để trở thành một 'catfluencer' (mèo có tầm ảnh hưởng trên mạng). Cuộc sống của một catfluencer rất đa dạng, có thể bao gồm những buổi quay chụp quảng cáo, tạo các video chế (meme) hài hước về bản thân và những người bạn mèo khác, chia sẻ về một ngày của mèo, hay bất cứ hoạt động nào được yêu thích bởi người hâm mộ.

Trong hệ thống của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc một nước được công nhận là “nền kinh tế thị trường” (Market Economy Status) sẽ ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác áp thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ nước đó. Từ năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Mỹ đến nay vẫn chưa công nhận. Nếu Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, niềm tin chính trị và cách Mỹ xử lý các vụ điều tra chống bán phá giá với hàng hóa từ Việt Nam. Theo pháp luật Hoa Kỳ, Bộ Thương mại sẽ xem xét 6 tiêu chí để quyết định việc công nhận một quốc gia là nền kinh tế thị trường, bao gồm: 1. Mức độ chuyển đổi tiền tệ trong nước. 2. Mức độ tự do trong việc xác định tiền lương thông qua thương lượng. 3. Cơ hội dành cho các công ty nước ngoài tham gia liên doanh hoặc đầu tư. 4. Sự giám sát của chính phủ đối với nguyên vật liệu sản xuất. 5. Mức độ kiểm soát của chính phủ đối với phân bổ nguồn lực, định giá và quyết định sản lượng của doanh nghiệp. 6. Các yếu tố liên quan khác do cơ quan có thẩm quyền xác định.

Tái định vị thương hiệu là quá trình làm mới hình ảnh của một thương hiệu, doanh nghiệp nào đó dựa trên những hình ảnh và nền tảng đã có sẵn trước đó. Chiến lược tái định vị thường bao gồm việc thay đổi màu sắc, hình ảnh logo, hình ảnh banner, thay đổi slogan - thông điệp hướng đến người tiêu dùng hoặc là thay thế tên thương hiệu bằng một tên gọi mới. Dutch Lady là thương hiệu sữa của tập đoàn FrieslandCampina được thành lập vào 1871. Đến thời điểm hiện tại, FrieslandCampina được biết đến như một công ty liên doanh sản xuất bơ sữa lớn nhất trên thế giới. Năm 1995, FrieslandCampina bắt đầu hoạt động phát triển ngành sữa tại Việt Nam, trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu trên thị trường sữa Việt Nam trong thời điểm đó. Tuy nhiên, trong 5 năm trở lại đây, chỉ tiêu của Dutch Lady thường xuyên đi lùi. Lợi nhuận sau thuế năm 2022 của công ty chỉ đạt 115 tỷ đồng, giảm 308 tỷ đồng, tương đương 72,8% so với năm 2021. Thứ hạng của FrieslandCampina Việt Nam trên BXH các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam cũng giảm từ vị trí 236 xuống 277 trong năm 2024.

Bạn là một người trẻ quan tâm đến các tiến bộ xã hội (như quyền lợi các nhóm yếu thế, các phong trào xã hội...). Một ngày, bạn tỉnh dậy trong một thế giới nơi ký ức có thể được mua bán như tiền tệ. Trong thế giới giả tưởng này, công nghệ đã cho phép con người trích xuất, lưu trữ và truyền tải ký ức như một loại dữ liệu. Những ký ức này có thể được trải nghiệm lại thông qua thiết bị thần kinh (neural interface), cho phép người mua cảm nhận đầy đủ cảm xúc, hình ảnh và đau đớn như thể chính họ đã trải qua. Một ngành công nghiệp mới mang tên "thị trường đồng cảm" (empathy market) đã ra đời, nơi những ký ức – đặc biệt là những trải nghiệm chấn thương như chiến tranh, kỳ thị chủng tộc, bạo lực tình dục, hay nghèo đói – được rao bán trên các nền tảng trực tuyến. Các tập đoàn truyền thông, bảo tàng ký ức, nghệ sĩ tương tác và nhà sưu tập tư nhân là những khách hàng chính. Một ký ức càng "mạnh", càng hiếm hoặc gắn với sự kiện lịch sử lớn thì càng có giá cao.

Các nước châu Phi nhận được khoản vay từ nhiều nguồn khác nhau, mỗi nguồn có những đặc điểm và điều kiện riêng. Các khoản vay từ Trung Quốc chủ yếu tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như đường bộ, đường sắt và cảng, những dự án không thể thiếu trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Các khoản vay này thường đi kèm với ít điều kiện liên quan đến quản trị, nhân quyền và cải cách kinh tế hơn so với các khoản vay từ các tổ chức châu Âu và phương Tây. Chúng thường liên quan đến các công ty và lao động Trung Quốc, điều này có thể hạn chế việc tạo việc làm tại địa phương. Các điều khoản trả nợ cho các khoản vay của Trung Quốc có thể bao gồm các thỏa thuận dựa vào tài nguyên, sử dụng tài nguyên thiên nhiên như dầu mỏ và khoáng sản làm tài sản thế chấp và thường đưa ra lãi suất thấp hơn và thời gian trả nợ dài hơn. Ngược lại, các khoản vay của châu Âu và phương Tây bao trùm nhiều lĩnh vực hơn bao gồm y tế, giáo dục, quản trị và cải cách kinh tế, nhằm mục đích phát triển toàn diện. Các khoản vay này thường đi kèm với các yêu cầu nghiêm ngặt về quản trị, tính minh bạch và cải cách chính sách, thường là một phần của Chương trình điều chỉnh cơ cấu (SAP). Họ cũng khuyến khích việc sử dụng các nhà thầu và lao động địa phương để thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Các điều khoản trả nợ đối với các khoản vay của Châu Âu và phương Tây bao gồm sự kết hợp giữa các khoản vay thông thường, khoản trợ cấp và khoản vay ưu đãi, có lãi suất thấp và thời gian ân hạn dài.

Cáo Già là một nhà hoạt động vì quyền động vật. Trong một cuộc phiêu lưu, Cáo Già tìm ra một nút đỏ mà khi ấn sẽ khiến cho mọi loài động vật có khả năng cảm nhận và suy nghĩ tương đương với con người. Hành động này sẽ là không thể vãn hồi.

Chủ nghĩa Duy Con Người (Anthropocentrism) là học thuyết cho rằng con người là trung tâm của mọi sự vật/ sự việc, và là thực thể quan trọng nhất trong vũ trụ. Học thuyết này thường được sử dụng để đánh giá/ diễn giải thế giới dựa trên các giá trị và kinh nghiệm của con người. Trong các cuộc thảo luận về quyền động vật, Chủ nghĩa Duy Con người thường được biểu hiện qua các đánh giá của con người về quyền động vật dựa trên các giá trị giống con người (i.e. trí thông minh, khả năng cảm nhận, etc.) và các thang đạo đức của con người. Các ví dụ bao gồm, nhưng không giới hạn: việc cho rằng có thiên đàng dành cho chó mèo, việc đề cao khả năng trí nhớ và cảm xúc của voi, việc nhấn mạnh khả năng cảm nhận nỗi đau của các động vật cấp thấp như cá, việc ví việc đập muỗi như sát sinh. Ngược lại với chủ nghĩa duy con người cũng tồn tại các chủ nghĩa khác như chủ nghĩa sinh thái (eco-centrism), cho rằng con người là một phần bình đẳng trong mạng lưới sự sống, yêu cầu con người cần cân nhắc tác động của hành động lên toàn bộ hệ sinh thái và thay đổi cách ứng xử, từ việc khai thác tài nguyên vô hạn sang tôn trọng và bảo vệ đa dạng sinh học cũng như sự cân bằng tự nhiên. Theo đó, chủ nghĩa sinh thái chỉ trích việc ưu tiên các loài nhất định vì sự tương đồng của chúng với con người, cũng như phản đối quan niệm rằng "bảo vệ môi trường là vì tương lai con em chúng ta," mà cho rằng mà cho rằng mọi thành phần trong tự nhiên đều có giá trị riêng, cần được tôn trọng và bảo vệ ngay ở hiện tại, không chỉ vì lợi ích lâu dài của loài người.

"Công thức 1 (hoặc F1) là một thể thức đua xe nơi mà các chặng đua được tổ chức tại nhiều thành phố trên toàn thế giới. Trong mùa giải 2025, các chặng đua được tổ chức tại 24 địa điểm khác nhau - trong đó, các chặng đua nổi bật bao gồm: Singapore; Monaco; Ả Rập Xê Út, v.v. Để trở thành một trong các địa điểm đăng cai chặng đua, quốc gia/thành phố đó phải sở hữu một đường đua đạt chuẩn F1 - các tiêu chuẩn bao gồm nhưng không giới hạn: đường đua dài tối thiểu 3.5km được lót nhựa đường chất lượng cao; các cơ sở vật chất như tháp kiểm soát, bãi trực thăng, gara cho tối thiểu 26 đội thi, v.v. - và trả phí đăng cai cho Ban Tổ chức Công thức 1 (Formula One Management - FOM). Đường đua đạt tiêu chuẩn F1 được xây dựng gần đây nhất - Vietnam Grand Prix; khánh thành vào năm 2020 có chi phí hoàn thành ước tính là 600 triệu USD. Đây là môn thể thao có tỉ suất người xem cao thứ 3 thế giới (với 1.8 tỉ lượt xem, chỉ sau giải Vô địch Bóng đá Thế giới - World Cup và các kỳ Thế Vận Hội - Olympics) và thu hút sự tham dự trực tiếp lớn trong 3 ngày thi đấu (Trung bình 200.000-450.000 người tham dự mỗi chặng đua). Thống kê từ các thành phố/quốc gia đăng cai tổ chức các chặng đua cho thấy sự gia tăng mạnh về tỉ suất đặt vé máy bay tới địa điểm chặng đua và lợi nhuận cho các doanh nghiệp du lịch địa phương."

Khu thương mại tự do (FTZ): là một khu vực địa lý được chính phủ quy định, nơi hàng hóa có thể được nhập khẩu, sản xuất, chế biến, lưu kho, hoặc xuất khẩu mà không chịu các loại thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu hoặc các ràng buộc thương mại thông thường. Hơn nữa, trong khu vực này các doanh nghiệp sẽ được hưởng rất nhiều ưu đãi về thuế quan, bao gồm nhưng không giới hạn ở thuế doanh nghiệp, thuế thuê đất đai và các chính sách hỗ trợ khác. Một số chính sách còn có thể tạo thuận lợi cho việc cấp thị thực cho nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay Việt Nam hiện đang có hai khu thương mại tự do nằm ở Hải Phòng và Đà Nẵng. FTZ ở Hải Phòng được định hướng tập trung mạnh vào sản xuất và logistics, phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp nặng và xuất khẩu. Còn FTZ ở Đà Nẵng hướng tới mô hình đa chức năng, kết hợp logistics, dịch vụ, công nghệ cao, nhằm khai thác tiềm năng kinh tế đặc thù của miền Trung. Dù trải dài trên nhiều lĩnh vực, FTZ Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển logistics và các ngành công nghiệp trong khu vực, nhờ vị trí chiến lược và hạ tầng kết nối cảng biển và sân bay. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chỉ trích đang cho rằng khu thương mại tự do ở Hải Phòng đang có nhiều ưu đãi về thuế hơn, thủ tục hành chính cũng đơn giản hơn so với những chính sách ở Đà Nẵng. Điều này theo các nhà hoạch định kế hoạch cho rằng sẽ gây ra sự bất lợi cho Đà Nẵng trong việc thu hút nhà đầu tư.

“Gia đình do lựa chọn” (chosen family) là một nhóm người không có quan hệ huyết thống nhưng cung cấp sự hỗ trợ về mặt tinh thần, xã hội, và đôi khi cả vật chất. Mối quan hệ này được hình thành dựa trên sự gắn kết tự nguyện, thay vì dựa trên huyết thống, và thường đảm nhận vai trò của một gia đình truyền thống. “Gia đình do lựa chọn” rất phổ biến trong cộng đồng LGBTQ+, đặc biệt là với những người có ít hoặc không còn liên hệ với gia đình ruột thịt – thường do bị từ chối hoặc chịu tổn thương trong quá khứ.

Bạn là Sam Altman, CEO của OpenAI. OpenAI là một tổ chức nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo nổi tiếng với mô hình ngôn ngữ lớn GPT bao gồm: Dall-E, ChatGPT, Sora. Ban đầu, OpenAI được định hướng là một tổ chức phi lợi nhuận.

P là một cầu thủ bóng đá trẻ giàu tiềm năng, đang thi đấu tại một giải đấu hàng đầu châu Âu với tiêu chuyển chuyên môn và tính cạnh tranh cao, và được thi đấu tương đối thường xuyên. Saudi Arabia mời P tới thi đấu cho một câu lạc bộ tại nước này. Họ hứa hẹn mức lương cao gấp nhiều lần những gì anh có thể nhận được tại châu Âu, tạo điều kiện thi đấu mọi trận đấu, và cung cấp tiêu chuẩn cơ sở vật chất top đầu thế giới.

Ngày 12-6, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo sẽ áp thêm mức thuế từ 17,4% lên 38,1% với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4-7. EC tuyên bố điều này là nhằm cân bằng lợi thế giữa xe điện Trung Quốc, được cho là hưởng ưu thế bất công về giá, với xe điện của EU. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề tới doanh thu các công ty xe điện của Trung Quốc, đồng thời "châm ngòi" cho cuộc chiến tranh thương mại giữa EU và Trung Quốc. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc là nhà sản xuất than chì hàng đầu thế giới với 67% nguồn cung của toàn cầu ở dạng tự nhiên - một trong những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện. Cùng với các ưu thế khác về nguồn tài nguyên và hỗ trợ từ chính phủ, các xe điện của Trung Quốc thường có giá rẻ hơn đáng kể so với thị trường.

Chính sách "Ưu tiên lao động nội địa" đối với doanh nghiệp nước ngoài bao gồm nhưng không giới hạn việc áp đặt hạn ngạch tuyển dụng cho lao động trong nước, hạn chế điều kiện sa thải, và tạo ra các áp lực mềm để doanh nghiệp dồn việc đầu tư phát triển kỹ năng, cơ hội nghề nghiệp cho lao động nội địa.