Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Nhân vật "thay trời hành đạo" có thể hiểu là những nhân vật tự ý sử dụng bạo lực hoặc hành động ngoài vòng pháp luật để trừng phạt cái ác, thay vì thông qua hệ thống tư pháp chính thức. Trong các tác phẩm điện ảnh, họ thường được xây dựng như người hùng chính diện, khiến khán giả đồng cảm, ngưỡng mộ hoặc xem hành động của họ là chính đáng. Một số nhân vật tiêu biểu có thể kể đến như Batman (The Dark Knight), John Wick, V for Vendetta, Death Wish.

During Rodrigo Duterte’s presidency (2016–2022), the Philippine government launched a nationwide anti-drug campaign known as the “War on Drugs. Official police operations resulted in thousands of deaths to "clean up the streets. Support has been mixed. On 11 March 2025, former Philippine President Rodrigo Duterte was arrested pursuant to a warrant issued by the International Criminal Court for alleged crimes against humanity linked to killings during the Philippine “War on Drugs". He was subsequently transferred to The Hague to face ICC proceedings as opposed to trying him in local Philippine courts. The ICC alleges that Duterte bears responsibility for murders committed between 2011 and 2019, covering both his time as Mayor of Davao City and as President.

In the future, a technology can assess, with 100% accuracy, whether an individual will commit a crime within 10 years. This assessment updates universally at the beginning of each decade, and includes the future charge but no specific details.

"Loại bỏ lãnh đạo" là chiến lược tập trung vào việc loại bỏ các cá nhân lãnh đạo chủ chốt của các tổ chức tội phạm hoặc khủng bố, thường thông qua các biện pháp như ám sát, bắt giữ, bắt cóc hoặc các hoạt động đặc biệt khác được thiết kế để nhắm trực tiếp vào những cá nhân này.

Theo Lee Edelmen trong tác phẩm No Future, toàn bộ chính trị và xã hội loài người đều xoay quanh hình ảnh 'Đứa trẻ' (The Child). Mọi thứ chúng ta làm (tiết kiệm, bảo vệ môi trường, xây dựng luật pháp) đều được biện minh là 'vì thế hệ tương lai'. Theo Edelman, cộng đồng LGBTQ+ nên chấp nhận vị thế 'không có tương lai' để phá vỡ sự áp đặt của xã hội thay vì cố gắng chứng minh khả năng nuôi con tốt.

Việt Nam hiện duy trì cách tiếp cận “không cấm nhưng không công nhận” hôn nhân cùng giới theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, do đó các cặp đôi cùng giới không thể đăng ký kết hôn và không được hưởng các quyền pháp lý gắn với hôn nhân, bao gồm việc cùng đứng tên làm cha mẹ hợp pháp. Trong thực tế, một số gia đình đồng giới vẫn cùng nuôi dưỡng trẻ em, nhưng pháp luật hiện hành thường chỉ công nhận một người là phụ huynh hợp pháp. Điều này dẫn đến các tranh luận về quyền giám hộ, đại diện pháp lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ, bao gồm các vấn đề cụ thể như: quyền đại diện pháp lý trong các giao dịch hoặc tranh chấp liên quan đến trẻ; quyền thừa kế tài sản; cũng như quyền tiếp tục chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong trường hợp người phụ huynh hợp pháp qua đời hoặc mất khả năng chăm sóc. Tại phiên thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) tháng 4/2026, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh đã đề xuất xem xét việc công nhận đầy đủ cả hai người nuôi dưỡng trong gia đình đồng giới trên giấy tờ hộ tịch, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ quyền lợi của trẻ em, ngay cả khi chưa có sự thay đổi về công nhận hôn nhân. Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền liên quan đến con cái thường gắn chặt với chế định hôn nhân. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Hà Lan, Canada và Mỹ đã công nhận hôn nhân đồng giới trước khi mở rộng đầy đủ quyền làm cha mẹ. Mặc dù Luật Hộ tịch và Luật Hôn nhân & Gia đình là hai hệ thống pháp luật riêng biệt, thế nhưng Luật Hộ tịch chỉ chủ yếu đóng vai trò ghi nhận và quản lý các quan hệ nhân thân, trong khi nhiều quyền liên quan đến gia đình, con cái và cha mẹ trong thực tế vẫn gắn chặt với quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận. Hiện tồn tại hai hướng tiếp cận chính: một là ưu tiên giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến quyền lợi của trẻ em; hai là cho rằng việc thay đổi cần bắt đầu từ công nhận hôn nhân để làm nền tảng pháp lý cho các quyền liên quan.

"Đẩy thuyền" (shipping) là hành vi người hâm mộ tưởng tượng hoặc ủng hộ mối quan hệ tình cảm giữa hai cá nhân (người thật hoặc nhân vật hư cấu). Nó có xu hướng lãng mạn hóa các mối quan hệ, diễn giải các tương tác trong đời sống theo hướng tình cảm. Trong bối cảnh đó, văn hóa đẩy thuyền góp phần thúc đẩy việc người hâm mộ chủ động ghép đôi và lan truyền rộng rãi nhiều cặp đồng giới trong cộng đồng fan.

Bồi thẩm đoàn (tại các nước sử dụng Thông luật) là một tập hợp thường dân được tòa án ủy nhiệm việc xét xử một vụ án. Nhiệm vụ chính của bồi thẩm đoàn là xem xét và cân nhắc các bằng chứng để tuyên án có tội hay vô tội sau khi nghe công tố viên và luật sư bị cáo dẫn giải và lý luận. Sau đó, thành viên của bồi thẩm đoàn sẽ họp trong phòng kín và thảo luận về vụ việc cho tới khi thống nhất với nhau về việc bị đơn hoặc bị cáo có phải chịu trách nhiệm dân sự hoặc hình sự hay không. Chỉ sau khi có quyết định của bồi thẩm đoàn, căn cứ vào đó thẩm phán mới ra phán quyết và hình phạt. Jury AI là một phần mềm trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như bồi thẩm đoàn trong các xét xử tại tòa án. Phần mềm này có các tính năng như hiểu ngôn ngữ tự nhiên, xây dựng phần hỏi đáp, dịch thuật.

U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE), hay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, là một cơ quan hành pháp liên bang Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về thực thi luật nhập cư, bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Nhiệm vụ của ICE bao gồm nhưng không giới hạn ở: Bắt và trục xuất người nhập cư trái phép; Quản lý các trại tạm giữ người nhập cư; Điều tra tội phạm xuyên biên giới; v.v. Trong thời gian gần đây, ICE đang gặp phải một làn sóng chỉ trích và phản đối mạnh mẽ, gây ra sự phân cực chính trị mãnh liệt ở nội bộ Hoa Kỳ.

Trong tố tụng hình sự, bằng chứng tâm lý/tâm thần được sử dụng cho nhiều mục đích pháp lý khác nhau. Quan trọng nhất là xác định năng lực chịu trách nhiệm hình sự và năng lực hầu tòa của bị cáo, tức khả năng nhận thức và tham gia tố tụng. Ngoài ra, dạng bằng chứng này còn được dùng làm tình tiết giảm nhẹ, đánh giá nguy cơ tái phạm và khả năng cải tạo. Bằng chứng tâm lý cũng giúp đánh giá độ tin cậy của lời khai và trạng thái tâm thần của nạn nhân trong các vụ án. Để được chấp nhận, các đánh giá này thường phải do chuyên gia được tòa án công nhận hoặc thông qua giám định pháp y tâm thần chính thức.

INFOSLIDE 1: Whalopha là một vùng đất phép thuật cá voi vĩ đại, cung cấp khả năng sử dụng, sản sinh phép thuật cho các sinh vật sinh ra trên mảnh đất này. Tuy nhiên, lượng phép thuật của mỗi cá thể là khác nhau mà không theo bất kỳ quy tắc nào. Regulo là lãnh chúa đời đầu, vô cùng bảo thủ. Ông kiểm soát bằng chế độ chuyên quyền, giới hạn tối đa sự phát triển của phép thuật, bắt buộc tất cả các cư dân không được sử dụng phép thuật. Ai vi phạm sẽ lập tức bị bắt và chịu phạt tù hoặc tử hình. Hình ảnh những người bị bắt hoặc bị tử hình dán tại các bảng thông tin lớn trên phố. Tuy cuộc sống ổn định và kinh tế phát triển cơ bản, nhưng cũng chính nhờ chế độ này mà Regulo kiếm được rất nhiều tiền và có quyền lực gần như là tuyệt đối. Hiểu biết về phép thuật là rất ít ỏi giúp làm tăng thêm sự phụ thuộc của họ vào cấu trúc kinh tế mà Regulo xây dựng. INFOSLIDE 2: Freeria là một pháp sư đặc biệt được sinh ra ngoài hệ thống kiểm soát, được phát triển phép thuật tự do và mạnh mẽ. Ông giải cứu và thu nhập nhiều người bị kết án để xây dựng một lực lượng chiến đấu. Ở tuổi 35, lực lựợng này thành công giết chết và lật đổ Regulo. Bất chấp các cảnh báo, Freeria thiết lập và cổ súy một trật tự mới không còn bất kỳ rào cản nào với sự phát triển phép thuật. Hệ quả là các băng nhóm phép thuật hình thành và chiến tranh liên miên nổ ra. Những người có ít phép thuật bị coi là thấp kém, bị bóc lột, trở thành nhóm yếu thế nhất trong xã hội. Dù có một số nhóm trung lập tồn tại, phần lớn xã hội rơi vào hỗn loạn. 50 năm sau, Whalopha suy tàn: đất đai khô cằn, dân số giảm mạnh, chiến tranh chấm dứt không vì hoà bình mà vì không còn đủ tài nguyên để tiếp tục. "

INFO SLIDE 1: Joan mất vào năm 80 tuổi vì bệnh ung thư. Người chồng cuối cùng của bà là Larry, một người đàn ông ấm áp, chung thủy, và quan tâm, đã đi cùng Joan suốt 55 năm cuộc sống hôn nhân của họ. Sau khi Joan bị chẩn đoán ung thư, ông đã hứa sẽ chăm sóc cho bà đến cuối đời nhưng ông lại bất ngờ chết trước vì nghẹn đồ ăn. Tình cảm của hai người sau nhiều năm được dựa trên một tình bạn chân thành và thấu hiểu nhiều hơn là một mối tình thật sự cháy bỏng. Hai người đã cùng chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, có 2 người con cùng nhau, chia sẻ những khoảnh khắc thường nhật và những sự kiện quan trọng. Larry là người đã đồng hành cùng Joan trong quãng thời gian đau khổ nhất cuộc đời cô, giúp cô vượt qua nỗi đau về cái chết của Luke, người chồng đầu tiên của cô, để bước tiếp và xây dựng một cuộc đời mới mà Luke không còn là trung tâm. INFO SLIDE 2: Khi còn trẻ, cô yêu và cưới Luke, mối tình đầu, với tất cả sự nhiệt huyết, say mê và những giây phút dạt dào cảm xúc. Luke là một anh chàng rất quyến rũ, khiến trái tim cô rung động theo những cách mãnh liệt nhất, với những ký ức ngắn ngủi nhưng rực rỡ của tuổi thanh xuân và những ước mơ chưa kịp thực hiện. Hôn nhân ngắn ngủi với Luke là một giai đoạn đầy cảm xúc nhưng chưa bao giờ thành công đi đến cuối con đường, bởi cái chết đột ngột của anh khi tham gia chiến tranh đã chấm dứt mọi khả năng về một tương lai mà họ từng tưởng tượng. Joan dành nhiều năm cuộc đời trong đau khổ và tiếc nuối, đến khi về già Joan vẫn đôi khi nhớ đến Luke với một nỗi niềm nuối tiếc hoài niệm khôn nguôi. INFO SLIDE 3: Khi Joan qua đời, cô tìm thấy mình ở Cõi Vĩnh Hằng. Đây là nơi những linh hồn chọn một và chỉ một, người bạn đời để cùng mình chung sống đến vĩnh cửu ở một thiên đường lý tưởng cho cả hai. Ngoại hình của tất cả mọi người đều quay trở thời điểm mà họ hạnh phúc nhất trong cuộc sống, mà với cả 3 người (Joan, Larry, Luke) đều là giai đoạn thanh xuân, xinh đẹp nhất của họ. Joan bất ngờ gặp lại Luke ở trạm chờ đến Cõi Vĩnh Hằng, nơi anh đã chờ đợi cô suốt 57 năm sau cái chết của mình để cùng cô sống cuộc đời vĩnh hằng sau khi chết. Larry, vừa mới qua đời, cũng đang đợi cô để cùng tiếp tục cuộc sống chung của cả hai. Lúc này, Joan đối diện với quyết định, không thể vãn hồi, chỉ được lựa chọn một người để bước tiếp cùng mình trong cõi vĩnh hằng.

Bạn tự nhận mình là một người theo chủ nghĩa hòa bình, đã thề nguyện tuân thủ các nguyên tắc không gây hại và bất bạo động đối với mọi sinh vật sống, từ những loài côn trùng thấp kém nhất đến con người là loài có trí tuệ cao nhất. Trong nhiều năm qua, bạn đã chăm sóc một cái cây trong sân sau nhà do ông bà để lại. Một ngày nọ, bạn tình cờ phát hiện ra một cánh cổng nằm giữa thân cây, mở ra một thế giới khác nơi sinh sống của những sinh vật có trí tuệ, khả năng cảm nhận và cấu trúc xã hội tương tự như con người. Người đứng đầu của thế giới này cảm ơn bạn vì đã phát hiện ra sự tồn tại của họ và cầu xin bạn chặt đổ cái cây, hành động này sẽ dẫn đến cái chết của toàn bộ những sinh vật đó. Khi được hỏi về lý do cho yêu cầu này, người đứng đầu giải thích rằng theo tôn giáo mà toàn bộ cộng đồng của họ tin theo, cách duy nhất để một cá thể có thể lên thiên đường là khi cái cây cuối cùng bị chặt đổ, điều này đồng nghĩa với việc tất cả đều phải chết. Bạn hoàn toàn chắc chắn rằng toàn bộ cộng đồng này đều thực sự tin tưởng và chia sẻ niềm tin tôn giáo đó.

Trong kiến nghị này, "Cái chết dần dần của Chúa" không được hiểu theo nghĩa đen là sự tồn tại của Chúa chấm dứt, mà là khái niệm triết học của Friedrich Nietzsche nhằm mô tả sự suy tàn của niềm tin tôn giáo.