Moji Motions

Năm 1632, Galileo Galilei xuất bản cuốn Đối thoại về Hai Hệ Thống Thế Giới, bảo vệ Thuyết Nhật tâm. Đây là học thuyết thiên văn khẳng định Mặt Trời là trung tâm của Hệ Mặt Trời, và Trái Đất cùng các hành tinh khác quay quanh nó. Giáo hội Công giáo cấm ông ủng hộ học thuyết này từ năm 1616, vì nó mâu thuẫn trực tiếp với Kinh Thánh và giáo lý chính thống. Galileo bị triệu tập ra trước cơ quan xét xử tối cao của Giáo hội, có quyền tra tấn và tử hình. Dù vậy, Galileo vẫn hoàn toàn tin vào học thuyết này và tầm quan trọng của nó với nền khoa học thế giới. Lúc đó, Galileo đã 69 tuổi, sức khỏe đã yếu, và đang đối mặt với án tù chung thân hoặc tử hình. Ông có vô vàn bản thảo chưa hoàn thành, những người học trò cần ông, và mạng lưới các nhà khoa học trên khắp châu Âu đang trông đợi ông. Việc phủ nhận Thuyết nhật tâm đồng nghĩa với việc công khai tuyên bố phát hiện cốt lõi trong cuộc đời mình là sai. Galileo sau cùng đã phủ nhận Thuyết Nhật tâm. Ông bị quản thúc tại gia trong chín năm còn lại của cuộc đời, và trong thời gian đó, ông đã hoàn thành một trong những tác phẩm được coi là vĩ đại nhất lịch sử loài người: cuốn Hai Khoa Học Mới (1638), đặt nền tảng toán học cho hai lĩnh vực hoàn toàn mới vào thời điểm đó: khoa học vật liệu và khoa học chuyển động. Đây chính là tiền thân trực tiếp của Principia, tác phẩm vĩ đại nhất của Newton.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Bạn tự nhận mình là một người theo chủ nghĩa hòa bình, đã thề nguyện tuân thủ các nguyên tắc không gây hại và bất bạo động đối với mọi sinh vật sống, từ những loài côn trùng thấp kém nhất đến con người là loài có trí tuệ cao nhất. Trong nhiều năm qua, bạn đã chăm sóc một cái cây trong sân sau nhà do ông bà để lại. Một ngày nọ, bạn tình cờ phát hiện ra một cánh cổng nằm giữa thân cây, mở ra một thế giới khác nơi sinh sống của những sinh vật có trí tuệ, khả năng cảm nhận và cấu trúc xã hội tương tự như con người. Người đứng đầu của thế giới này cảm ơn bạn vì đã phát hiện ra sự tồn tại của họ và cầu xin bạn chặt đổ cái cây, hành động này sẽ dẫn đến cái chết của toàn bộ những sinh vật đó. Khi được hỏi về lý do cho yêu cầu này, người đứng đầu giải thích rằng theo tôn giáo mà toàn bộ cộng đồng của họ tin theo, cách duy nhất để một cá thể có thể lên thiên đường là khi cái cây cuối cùng bị chặt đổ, điều này đồng nghĩa với việc tất cả đều phải chết. Bạn hoàn toàn chắc chắn rằng toàn bộ cộng đồng này đều thực sự tin tưởng và chia sẻ niềm tin tôn giáo đó.

Trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến xu hướng tách rời nền kinh tế (economic decoupling), khi các quốc gia hay khu vực dần giảm mức độ phụ thuộc kinh tế lẫn nhau hoặc các nước lớn vì các lý do an ninh, địa chính trị và chiến lược. Một số ví dụ cho chiến lược tách rời nền kinh tế có thể bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng cường đa dạng hoá thương mại, mở rộng giao thương trong khu vực thay cho thương mại toàn cầu, định vị quốc gia hoặc khu vực là trung tâm sản xuất trung lập, v.v.

Dựa trên học thuyết của Thánh Augustine, Giáo hội Công giáo Rôma tin rằng tất cả con người sinh ra đều kế thừa Tội Nguyên Tổ (peccatum originale). Do Adam và Eva chọn làm trái lời Thiên Chúa, con cháu của họ, tức nhân loại, chịu hệ quả (reatus) là mất đi sự bất tử. Nhưng bên cạnh đó, nhân loại còn chịu cả phần tội khiên (culpa) của Adam. Từ đó, mọi đứa trẻ sinh ra đã mắc tội lỗi, bị vấy bẩn, mất Ân sủng của Chúa (charis), và có khuynh hướng tha hóa hướng về Dục vọng (concupiscence). Từ giây phút chào đời, hành trình tôn giáo của con người là sự Chuộc Tội và kiếm tìm sự Cứu rỗi (apolutrosis). Trong Chính thống Ki-tô giáo Đông Phương hay Do Thái Giáo, con người vẫn mất đi sự bất tử tại Vườn Địa đàng như hình phạt chung (reatus) cho hành động của Adam và Eva. Tuy nhiên, từng con người sau hai Nguyên Tổ được sinh ra vẫn là một bản thể hoàn hảo, thuần khiết của Chúa, không bị ảnh hưởng bởi tội khiên (culpa) của tổ tiên mình. Đặc biệt trong Do Thái Giáo, con người có cả khuynh hướng Thiện (yetzer hara) và Ác (yetzer hatov). Và vì vậy, hành trình tôn giáo của con người là hướng tới cái Thiện và tái hợp với Chúa (Teshuva - Do Thái Giáo) hay để gìn giữ và trở thành hình ảnh phản chiếu chân thực của Chúa (Theosis - Chính thống Đông Phương Giáo).

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.

A là một huấn luyện viên bóng đá trẻ, triển vọng, đang tìm kiếm thử thách mới trong sự nghiệp. A hiện nhận được hai lời mời: Dẫn dắt đội tuyển quốc gia quê nhà – một nền bóng đá thuộc quốc gia đang phát triển, tiềm năng nhưng thiếu thành tích và vị thế quốc tế; hoặc Trở thành huấn luyện viên của một câu lạc bộ lớn đang sa sút, thi đấu tại một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu (Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha). A là người hâm mộ câu lạc bộ này từ khi còn nhỏ. Lưu ý: Mỗi giải vô địch quốc gia chỉ bao gồm các câu lạc bộ đến từ quốc gia đó

Căng thẳng giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ đang leo thang sau khi một tàu chiến Trung Quốc bắn đạn thật bên trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản gần đảo Okinotori. Sự việc này diễn ra tiếp nối một rạn nứt ngoại giao kéo dài, vốn bùng phát từ các tuyên bố của Tokyo về việc bảo vệ Đài Loan, các vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng các biện pháp siết chặt xuất khẩu đất hiếm gay gắt từ phía Trung Quốc nhắm vào Nhật Bản.

Chuyển giao trách nhiệm kiểm soát nhập cư (externalization of immigration): chính sách trong đó các quốc gia phát triển chuyển giao việc quản lý biên giới và người di cư sang các nước thứ ba. Thay vì xử lý tại quốc gia đến, các bên tìm cách ngăn chặn, kiểm tra hoặc tiếp nhận người xin tị nạn ở bên ngoài lãnh thổ của họ. Nhiều người di cư và người xin tị nạn từ châu Phi và Trung Đông đi qua Bắc Phi để tới châu Âu, đặc biệt bằng đường biển qua Địa Trung Hải. Để hạn chế số người đến lãnh thổ châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thành viên đã hợp tác với các quốc gia như Libya, Tunisia, Ai Cập, Morocco và Mauritania.

Đấng cứu thế là một nhân vật được các nhà tiên tri báo trước là sẽ được phái xuống trần gian để giải cứu nhân loại, thiết lập công lý, và mang lại bình an.

Vào năm 2022, các cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu những người sáng tạo nội dung trực tuyến (streamers, influencers) phải sở hữu và xuất trình chứng chỉ chuyên môn hợp pháp cho các nền tảng mạng xã hội trước khi phát sóng hoặc đăng tải nội dung thuộc các lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao (ví dụ như y tế, tài chính, luật pháp và giáo dục). Các nền tảng có trách nhiệm xác thực bằng cấp và kiểm duyệt nội dung của những nhà sáng tạo không đủ tiêu chuẩn.

Nguyên tắc quyền nơi sinh ("jus soli") là một nguyên tắc xác định quốc tịch của một người dựa trên nơi sinh của họ: bạn có quyền có quốc tịch của một quốc gia nếu bạn sinh ra trên lãnh thổ quốc gia đó. Các quốc gia áp dụng jus soli bao gồm Mỹ, Canada, Mexico, v.v. Nguyên tắc quyền huyết thống ("jus sanguinis") là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Quốc tịch nhiều nước trên thế giới. Nội dung của nguyên tắc này có nghĩa là trẻ em sinh ra có quyền được mang quốc tịch của cha và/hoặc mẹ. Các quốc gia áp dụng jus saguinis bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, v.v.

NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) là một liên minh quân sự được thành lập năm 1949 với mục tiêu bảo vệ an ninh tập thể và thúc đẩy hòa bình khu vực. Hiệp ước quy định: Trong trường hợp “có cuộc tiến công vũ trang” vào một hoặc một số nước thành viên thì các nước khác phải nhanh chóng giúp đỡ, kể cả sử dụng lực lượng vũ trang. Hiện tại, NATO có 32 thành viên, trong đó phần lớn thuộc châu Âu. Một số quốc gia tiêu biểu bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, cùng một số nước mới gia nhập như Phần Lan(năm 2023), Thuỵ Điển (năm 2024). NATO đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh châu Âu và đối phó với các thách thức xuyên quốc gia.

Cụm từ "turn the other cheek" (dịch: "đưa bên má còn lại") xuất phát từ Kinh Thánh, cụ thể trong Phúc Âm Mát-thêu 5:39, một phần của Bài Giảng Trên Núi của Chúa Giê-su: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa.” Cụm từ này nhằm hướng tới (bao gồm nhưng không giới hạn) các thông điệp như sống khoan dung, từ bi và đối xử tử tế ngay cả khi bị xúc phạm hay đối xử bất công. Các con chiên được khuyến khích sống hòa giải, tin tưởng vào sự công bằng của Thiên Chúa thay vì tự mình tìm cách trả đũa.

Israel đã châm ngòi xung đột với Iran vào tháng 6/2025. Như một phần trong nỗ lực làm rõ cho hành động tấn công Iran, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã sử dụng châm ngôn "Women Life Freedom" và tuyên bố rằng xung đột với Iran là một hành động nữ quyền, nhằm hiện thực hoá mục tiêu thay đổi chính quyền tại Iran.

Trong thế giới giả định "8" của tranh biện này, mỗi người sẽ gắn kết vĩnh viễn với 7 người khác thành một nhóm thông qua một liên kết thần kinh – tâm linh đặc biệt. Họ có thể cảm nhận cảm xúc, suy nghĩ, ký ức và kỹ năng của nhau một cách gần như tức thời, dù ở cách xa nhau về mặt địa lý. Ví dụ: nếu một người biết chơi đàn, những người còn lại cũng có thể sử dụng kỹ năng đó khi cần. Họ cảm nhận được tình yêu, nỗi đau, niềm vui hay cả sự sợ hãi của nhau như chính mình đang trải qua. Mối liên kết này là hai chiều và liên tục – không thể bị tắt hoặc ngắt kết nối

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.