Moji Motions

Tăng trưởng âm (degrowth) là việc chủ động thu hẹp quy mô nền kinh tế nhằm giảm sử dụng tài nguyên, giảm phát thải và hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt ở các quốc gia có thu nhập cao.

Văn hoá xoá sổ (cancel culture) chi việc một cá nhân hoặc cộng đồng chỉ trích một cá nhân hoặc tổ chức khác, sau khi họ có các lời nói hoặc hành vi được cho là không đúng chuẩn mực.

INFOSLIDE 1: Whalopha là một vùng đất phép thuật cá voi vĩ đại, cung cấp khả năng sử dụng, sản sinh phép thuật cho các sinh vật sinh ra trên mảnh đất này. Tuy nhiên, lượng phép thuật của mỗi cá thể là khác nhau mà không theo bất kỳ quy tắc nào. Regulo là lãnh chúa đời đầu, vô cùng bảo thủ. Ông kiểm soát bằng chế độ chuyên quyền, giới hạn tối đa sự phát triển của phép thuật, bắt buộc tất cả các cư dân không được sử dụng phép thuật. Ai vi phạm sẽ lập tức bị bắt và chịu phạt tù hoặc tử hình. Hình ảnh những người bị bắt hoặc bị tử hình dán tại các bảng thông tin lớn trên phố. Tuy cuộc sống ổn định và kinh tế phát triển cơ bản, nhưng cũng chính nhờ chế độ này mà Regulo kiếm được rất nhiều tiền và có quyền lực gần như là tuyệt đối. Hiểu biết về phép thuật là rất ít ỏi giúp làm tăng thêm sự phụ thuộc của họ vào cấu trúc kinh tế mà Regulo xây dựng. INFOSLIDE 2: Freeria là một pháp sư đặc biệt được sinh ra ngoài hệ thống kiểm soát, được phát triển phép thuật tự do và mạnh mẽ. Ông giải cứu và thu nhập nhiều người bị kết án để xây dựng một lực lượng chiến đấu. Ở tuổi 35, lực lựợng này thành công giết chết và lật đổ Regulo. Bất chấp các cảnh báo, Freeria thiết lập và cổ súy một trật tự mới không còn bất kỳ rào cản nào với sự phát triển phép thuật. Hệ quả là các băng nhóm phép thuật hình thành và chiến tranh liên miên nổ ra. Những người có ít phép thuật bị coi là thấp kém, bị bóc lột, trở thành nhóm yếu thế nhất trong xã hội. Dù có một số nhóm trung lập tồn tại, phần lớn xã hội rơi vào hỗn loạn. 50 năm sau, Whalopha suy tàn: đất đai khô cằn, dân số giảm mạnh, chiến tranh chấm dứt không vì hoà bình mà vì không còn đủ tài nguyên để tiếp tục. "

"Hai mươi năm trước, Liên minh Hypocro thắng Chiến tranh Thế giới và lập ra Justice International Court (JIC), tòa án quốc tế đầu tiên dùng để xét xử tội ác chiến tranh. Kết án đầu tiên của JIC tuyên án các lãnh đạo quốc gia của phe thua bị tử hình vì tội ác chiến tranh. Hiến chương JIC trở thành nền tảng của luật pháp quốc tế hiện đại, được viện dẫn trong mọi phiên tòa tội ác chiến tranh về sau. Tháng trước, một ủy ban sử gia độc lập công bố tài liệu mật: trong 72 giờ cuối trước khi phe thua đầu hàng, khi kết quả chiến tranh đã được quyết định, Bộ chỉ huy Hypocro ra lệnh ném bom ba thành phố dân sự lớn của phe đối lập, giết chết ước tính 180.000 thường dân. Mệnh lệnh được ghi với mục tiêu: ""Gây sức ép tâm lý để đẩy nhanh đầu hàng vô điều kiện."" Không có mục tiêu quân sự nào trong ba thành phố đó. Theo Hiến chương JIC do Liên minh Hypocro soạn thảo, hành động này cấu thành tội ác chiến tranh. Công tố viên trưởng của JIC là công dân thành viên của Liên minh. Nếu như chính phủ cũ các quốc gia Hypocro bị khởi tố, JIC sẽ có nguy cơ mất uy tín quốc tế từ các quốc gia thành viên. Chính phủ cũ các quốc gia Hypocro đã không còn đương nhiệm, nhưng họ được coi là các lãnh đạo tiên phong cho hoà bình thế giới."

Năm 1632, Galileo Galilei xuất bản cuốn Đối thoại về Hai Hệ Thống Thế Giới, bảo vệ Thuyết Nhật tâm. Đây là học thuyết thiên văn khẳng định Mặt Trời là trung tâm của Hệ Mặt Trời, và Trái Đất cùng các hành tinh khác quay quanh nó. Giáo hội Công giáo cấm ông ủng hộ học thuyết này từ năm 1616, vì nó mâu thuẫn trực tiếp với Kinh Thánh và giáo lý chính thống. Galileo bị triệu tập ra trước cơ quan xét xử tối cao của Giáo hội, có quyền tra tấn và tử hình. Dù vậy, Galileo vẫn hoàn toàn tin vào học thuyết này và tầm quan trọng của nó với nền khoa học thế giới. Lúc đó, Galileo đã 69 tuổi, sức khỏe đã yếu, và đang đối mặt với án tù chung thân hoặc tử hình. Ông có vô vàn bản thảo chưa hoàn thành, những người học trò cần ông, và mạng lưới các nhà khoa học trên khắp châu Âu đang trông đợi ông. Việc phủ nhận Thuyết nhật tâm đồng nghĩa với việc công khai tuyên bố phát hiện cốt lõi trong cuộc đời mình là sai. Galileo sau cùng đã phủ nhận Thuyết Nhật tâm. Ông bị quản thúc tại gia trong chín năm còn lại của cuộc đời, và trong thời gian đó, ông đã hoàn thành một trong những tác phẩm được coi là vĩ đại nhất lịch sử loài người: cuốn Hai Khoa Học Mới (1638), đặt nền tảng toán học cho hai lĩnh vực hoàn toàn mới vào thời điểm đó: khoa học vật liệu và khoa học chuyển động. Đây chính là tiền thân trực tiếp của Principia, tác phẩm vĩ đại nhất của Newton.

Ra mắt vào năm 2008, tự truyện "Bóng" của Nguyễn Văn Dũng (do nhóm Domino chấp bút) ghi dấu ấn là tác phẩm tiên phong tại Việt Nam công khai danh tính của một người đồng tính nam trong bối cảnh xã hội còn nặng nề định kiến. Lớn lên cùng sự miệt thị gắn liền với nhãn dán "đồng cô", nhân vật Dũng đã nội tâm hóa sự kỳ thị ấy thành một bản án "nghiệp quẻ" từ tiền kiếp. Trong nỗ lực tìm kiếm sự thừa nhận, anh phần nào khước từ tính nam, tự định danh là "con vợ" và tìm thấy sự thỏa mãn trong vẻ ủy mị hay các công việc nội trợ; với anh, đó là phương thức duy nhất để một người mang thân phận "bóng" có được sự chở che từ những người đàn ông "thực thụ". Hành trình tình cảm của Dũng thường gắn kết với những thanh niên ngoại tỉnh có hoàn cảnh khó khăn, nơi sự hỗ trợ tài chính và chu cấp vật chất trở thành một "sợi dây xích" tuyệt vọng để trói buộc đối phương. Mỗi khi cảm thấy bị đe dọa bởi sự rời bỏ, nhân vật lại rơi vào các hành vi kiểm soát cực đoan, thậm chí dàn dựng kịch bản báo tử giả để gây áp lực tâm lý lên gia đình người tình. Những mối quan hệ trong tác phẩm hiện lên như một chuỗi bạo lực kéo dài, từ các xung đột thể xác dữ dội đến những trận đánh ghen công cộng đầy bế tắc. Từ trong sự quẩn quanh đó, Dũng nảy sinh trạng thái tâm lý nội tâm hóa bạo lực, coi sự ghen tuông thô bạo và đòn roi là minh chứng cho việc mình còn "được thương". Khi đối diện với sự tan vỡ, anh thường tìm đến các hành vi tự hủy hoại và nỗ lực tự sát như một phản ứng trước nỗi đau tột cùng, đồng thời cũng là công cụ cuối cùng để gây áp lực tình cảm lên người ở lại. Cuốn sách khép lại khi những cuồng si tuổi trẻ dần lắng xuống, được ví von như "bát nước lúc đầu sôi sùng sục, về sau nguội dần". Ở giai đoạn sau của cuộc đời, Dũng trở thành người tư vấn tâm lý cho những gia đình có người thân là gay, với mong mỏi giúp xã hội hiểu đồng tính là hiện tượng tự nhiên để thế hệ trẻ không phải rơi vào "vực thẳm" như anh. Tác phẩm kết thúc bằng hình ảnh nhân vật đối diện với gương, chấp nhận định mệnh về một "chiếc bóng" cô đơn khi về già.

Nhựa keo (Gum arabic) là dịch tiết khô thu được từ thân và cành của các loại cây Acacia senegal và Acacia seyal. Nhựa keo đóng vai trò là chất ổn định và chất nhũ hóa thiết yếu trong ngành thực phẩm, đặc biệt là để bảo quản hương liệu và sản xuất đồ uống có ga hoặc kẹo dẻo. Đồng thời, nhựa keo cũng là thành phần thiết yếu trong các loại chất kết dính, hệ thống dẫn truyền thuốc, sơn và mỹ phẩm. Sudan trong nhiều thập kỷ là nhà cung cấp dẫn đầu với khoảng 70% sản lượng nhựa keo toàn cầu.

AlphaGo là một chương trình máy tính chơi cờ vây được phát triển bởi Google DeepMind. Đây là hệ thống trí tuệ nhân tạo đầu tiên đánh bại được một kỳ thủ chuyên nghiệp và sau đó là nhà vô địch thế giới (Lee Sedol). AlphaGo đã đi một nước cờ mà không có bất kì chuyên gia hay người chứng kiến nào ngờ đến (gọi là nước cờ số 37). Đây là nước cờ mà chưa một con người nào từng đi trong hàng ngàn năm qua, phá vỡ hầu như mọi nguyên tắc và chiến thuật đã được lập trình sẵn. Các chuyên gia lúc đó nghĩ máy tính bị lỗi, nhưng thực tế đó là một nước cờ thiên tài giúp nó giành chiến thắng.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Đài Loan hiện nắm giữ hơn 90% năng lực sản xuất chip bán dẫn tiên tiến nhất thế giới. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Thung lũng Silicon (như Apple, NVIDIA, Qualcomm) hoạt động theo mô hình "không nhà máy" – nghĩa là họ chỉ thiết kế chip nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào dây chuyền đúc của Tập đoàn Taiwan Semiconductor Manufacturing Comapny để sản xuất. Mặc dù Trung Quốc đã đạt được những bước tiến về công nghệ nội địa, nhưng quy mô sản xuất khổng lồ của TSMC vẫn là chưa thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, do lo ngại về các rủi ro tiềm tàng, Hoa Kỳ đang ráo riết thực hiện chiến lược di dời sản xuất ra nước ngoài, buộc Đài Loan xây dựng các nhà máy dự phòng tại bang Arizona và Nhật Bản. Trước lo ngại rằng "Lá chắn Silicon" sẽ biến mất khi các nhà máy dự phòng này đi vào hoạt động, một chiến lược mang tên "Tiêu thổ bán dẫn" đã được đề xuất: theo đó, Đài Loan sẽ chuẩn bị sẵn các biện pháp kỹ thuật để tự phá hủy hoàn toàn các nhà máy đúc chip và hệ thống máy móc ngay khi quân đội Trung Quốc phát động tấn công.

“Phi thực dân hóa tri thức” (decolonizing knowledge) là khái niệm dùng để chỉ quá trình xem xét và thách thức sự thống trị của các hệ tư tưởng, lối diễn giải và hệ thống kiến thức được hình thành chủ yếu bởi các cường quốc phương Tây trong thời kỳ thuộc địa và hậu thuộc địa. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng nhiều lĩnh vực như lịch sử, quan hệ quốc tế, phát triển, địa lý hay học thuật toàn cầu hiện nay vẫn phản ánh góc nhìn phương Tây như một chuẩn mực phổ quát, trong khi kinh nghiệm, cách hiểu và hệ quy chiếu của các xã hội ngoài phương Tây thường bị xem nhẹ và không được nhận sự chú ý và nguồn lực để phát triển.

Trong nhiều thập kỷ sau khi giành độc lập, nhiều quốc gia châu Phi vẫn duy trì liên kết về ngôn ngữ, hệ thống pháp lý, mô hình giáo dục và quan hệ an ninh - kinh tế với các quốc gia từng đô hộ mình (chẳng hạn như Pháp, Anh, Bỉ hay Bồ Đào Nha). Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột và bất ổn vẫn đang tiếp diễn, ngày càng có nhiều diễn ngôn phê phán kết quả của chủ nghĩa thực dân tại các quốc gia Châu Phi hậu thuộc địa. Những diễn ngôn này cho rằng chủ nghĩa thực dân đã để lại áp bức kéo dài tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu "phi thực dân hóa" các hệ thống kế thừa từ thời thuộc địa (VD: loại bỏ hệ thống tòa án, tiêu chuẩn quản trị dân chủ)

Trung tâm dữ liệu AI là các cơ sở hạ tầng dùng để huấn luyện và vận hành AI, chứa máy chủ hiệu năng cao, xử lý lượng dữ liệu lớn. Các trung tâm này tiêu thụ lượng điện năng và nước lớn, và có thể phát khí thải, tiếng ồn và nhiệt lượng đáng kể.

Báo cáo Hạnh phúc thế giới (World Happiness Report) là thước đo hạnh phúc được xuất bản bởi cơ quan Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (UN Sustainable Development Solutions Network). Số liệu được thu thập từ người dân tại hơn 150 quốc gia. Nó được tính dựa trên 6 tiêu chí sau: (1) GDP bình quân đầu người, (2) hỗ trợ xã hội, (3) tuổi thọ trung bình, (4) quyền tự do lựa chọn cuộc sống, (5) sự rộng lượng và (6) nhận thức về tham nhũng.

Thị trường dự đoán là các nền tảng nơi mọi người đặt cược vào kết quả của các sự kiện trong tương lai. Ví dụ bao gồm: Polymarket và Kalshi. Những sự kiện trong tương lai bao gồm nhưng không giới hạn ở các ví dụ sau: Kết quả bầu cử, kết quả thể thao, kết quả các quyết định chính sách, giá trị dự kiến của cổ phiếu, mức độ tăng trưởng của công ty, giá nhà đất...