Moji Motions

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

"Sức mạnh của chân lý" (nguyên văn tiếng Phạn: Satyagraha) là một phương pháp đấu tranh phục vụ mục đích hoạt động xã hội bất bạo động được phát triển bởi Mahatma Gandhi trong quá trình giành độc lập cho Ấn Độ. Các nguyên tắc của phương pháp này là bất bạo động (không sử dụng bạo lực dưới mọi hình thức, kể cả khi bị đàn áp hay đối diện với cái chết), bất hợp tác (tẩy chay các thể chế, luật lệ hoặc hệ thống bất công), chấp nhận chịu khổ (sẵn sàng chấp nhận trừng phạt, đau khổ để đánh thức lòng trắc ẩn của lực lượng áp bức), và mục tiêu giải hòa (không tiêu diệt kẻ thù mà đấu tranh để thay đổi tư tưởng của họ, hướng đến sự hòa hợp chung sống).

Ali Hosseini Khamenei là một giáo sĩ và chính trị gia người Iran, từng giữ chức Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi bị Israel và Hoa Kỳ ám sát năm 2026.

Văn hoá xoá sổ (cancel culture) chi việc một cá nhân hoặc cộng đồng chỉ trích một cá nhân hoặc tổ chức khác, sau khi họ có các lời nói hoặc hành vi được cho là không đúng chuẩn mực.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Sự tức giận có chọn lọc (selective outrage) là trạng thái khi cá nhân hoặc một nhóm người chỉ lên án một số hành vi sai trái nhất định, nhưng lại phớt lờ hoặc không phản ứng trước các hành vi tương tự trong những bối cảnh, cộng đồng, hay đối tượng khác. Ví dụ bao gồm nhưng không giới hạn: một người có thể lên tiếng mạnh mẽ về bạo lực cảnh sát ở quốc gia khác, nhưng im lặng hoặc bỏ qua các vụ việc tương tự ở quốc gia mình, một người thuộc cộng đồng LGBTQ+ lên tiếng mạnh mẽ về phân biệt đối xử với nhân viên LGBTQ+ trong nơi công sở, nhưng im lặng hoặc bỏ qua các vụ việc tương tự đối với nhân viên nữ trong nơi công sở.

Israel đã châm ngòi xung đột với Iran vào tháng 6/2025. Như một phần trong nỗ lực làm rõ cho hành động tấn công Iran, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã sử dụng châm ngôn "Women Life Freedom" và tuyên bố rằng xung đột với Iran là một hành động nữ quyền, nhằm hiện thực hoá mục tiêu thay đổi chính quyền tại Iran.

Ở nhiều quốc gia, giáo dục về bình đẳng xã hội tập trung vào lịch sử áp bức mà các nhóm dễ bị tổn thương đã phải đối mặt, ví dụ như: "Chủ nghĩa thực dân đã phá hủy nền văn hóa bản địa như thế nào, các nhóm thiểu số bị phân biệt đối xử trông ra sao,..." Vì mục đích của trận tranh biện này, kết quả xã hội được dựa trên dữ liệu điều tra dân số hiện tại để xác định nhóm nào đang bị áp bức. Và các nguyên tắc bình đẳng dựa trên lý thuyết thông qua các nghiên cứu chuyên sâu về xã hội.

Tại Mỹ, gấp đôi số đàn ông (43%) sở hữu súng khi so với phụ nữ (22%). Sự chênh lệch này tiếp tục được quan sát khi so sánh tỷ lệ sở hữu súng của nhóm LGBTQ (19%) so với những người dị tính (35%), người châu Á (10%) và người da trắng (38%).

PLO: - Vào năm 1964, Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) được thành lập bởi Yasser Arafat, hoạt động chủ yếu ở Ai Cập. Mục tiêu ban đầu của tổ chức này là tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh. - Sau các cuộc chiến và ám sát không thành công lãnh đạo của Israel, PLO phải tháo chạy sang các nước láng giềng (sau khi tháo chạy, cuối cùng PLO đã sơ tán đến Tunisia) - Đến đầu những năm 1990, các nỗ lực quốc tế để giải quyết cuộc xung đột đã bắt đầu. - Hiệp định Oslo năm 1993 được coi là bước tiến lớn trong tiến trình hòa bình. Theo điều khoản của hiệp định, PLO thừa nhận sự tồn tại của Nhà nước Israel và cam kết từ bỏ đấu tranh bạo lực. Đổi lại, Israel cũng công nhận PLO là đại diện của người dân Palestine. Ngoài ra, PLO cũng được phép di dời khỏi Tunisia và thành lập Chính quyền Quốc gia Palestine ở Bờ Tây và Dải Gaza. => lần đầu tiên PLO chấp nhận giải pháp hai nhà nước, tức họ không còn đòi hỏi chủ quyền đối với toàn bộ vùng đất Palestine nữa. Slide 2 HAMAS: - HAMAS (“Phong trào Kháng chiến Hồi giáo”) là phong trào Hồi giáo Sunni và là đảng chính trị ở Palestine, thành lập năm 1988. Hiện nay nó kiểm soát toàn bộ Dải Gaza và đã đẩy lùi các phong trào và tổ chức khác của người Palestine ra khỏi vùng đất này. Nền tảng tư tưởng đảng này là tiêu diệt Israel để thành lập một nước cộng hòa Hồi giáo trên lãnh thổ của nhà nước Do Thái và các vùng lãnh thổ Palestine. - HAMAS đã theo đuổi mục tiêu này thông qua các cuộc tấn công vào binh lính, người định cư và dân thường Israel ở cả các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine và ở Israel. - HAMAS không công nhận hiệp định Oslo và tư cách nhà nước của Israel. Slide 3: Mâu thuẫn giữa HAMAS và FATAH (đảng chính của Chính quyền Palestine) đã gây ra đổ máu ở Dải Gaza - năm 2006. Một năm sau, vào tháng 6/2007, HAMAS nắm toàn bộ quyền lực ở Dải Gaza và đuổi FATAH khỏi vùng đất này. Israel tuyên bố Dải Gaza là thù địch, và bắt đầu bao vây kinh tế.

Infoslide 1: Phong trào Houthi, được biết đến chính thức là Ansar Allah, là một tổ chức chính trị và quân sự Hồi giáo Shia mà đã nổi lên từ Yemen vào những năm 1990. Houthi là một trong hai lực lượng tham chiến trong nội chiến Yemen và hiện đang kiểm soát một phần lớn lãnh thổ của Yemen. Đảm bảo an ninh cho lãnh thổ của họ trước các mối đe dọa bên trong và bên ngoài là một mối quan tâm đáng kể của Houthi. Người Houthi phản đối sự can thiệp của các quốc gia vào Yemen, đặc biệt là của Saudi Arabia và các đồng minh. Sự phản đối này bao gồm bảo vệ chống lại các cuộc tấn công của liên minh do Saudi dẫn đầu và chống lại Al-Qaeda ở Bán đảo Ả Rập (AQAP) và các chi nhánh của Nhà nước Hồi giáo (ISIS) ở Yemen. Infoslide 2: Trong cuộc xung đột giữa Israel và Palestine gần đây, Houthi đã công khai tuyên bố ủng hộ sự tự do của người Palestine. Họ đã phóng tên lửa vào các tàu, chủ yếu là tàu mang cờ Israel và Mỹ, qua eo biển Bab al-Mandal, là một con đường quan trọng cho việc vận chuyển hàng hóa từ châu Âu đến châu Á. Họ đã tuyên thệ không ngừng các cuộc tấn công này cho đến khi xung đột ở Gaza kết thúc. Đáp lại các cuộc tấn công vào các tàu, Mỹ và Anh đã tiến hành nhiều vòng tấn công bằng tên lửa vào các cơ sở quân sự của Houthi và cơ sở hạ tầng khác tại Yemen.

Quyền cá nhân là các quyền mà từng cá nhân có thể sở hữu và thực hiện. Dù những quyền này có thể được phân biệt theo nhóm, chúng vẫn là quyền cá nhân nếu từng cá nhân có thể tự mình sở hữu và thực hiện chúng. Ví dụ, quyền kết hôn đồng giới là một quyền cá nhân vì các thành viên thuộc cộng đồng LGBTQ có thể tự mình sở hữu và thực hiện quyền này. Ngược lại, quyền tập thể là các quyền mà nhóm người sở hữu và thực hiện chung. Ví dụ, quyền thương lượng tập thể (chẳng hạn dưới tư cách các công đoàn lao động) là một quyền tập thể; một người không thể tự mình thực hiện quyền thương lượng tập thể mà phải thực hiện cùng những người khác trong một nhóm.

Mô hình xã hội nói rằng những người bị khuyết tật là do rào cản của xã hội, không phải vì sự khác biệt và sự khiếm khuyết của họ. Rào cản có thể là về thể chất, ví dụ như các tòa nhà không có nhà vệ sinh phù hợp, hoặc là vì rào cản được xây dựng qua thái độ của mọi người về sự khác biệt của họ. Mô hình y tế nhìn sự khiếm khuyết là một thứ cần được chữa trị và chăm sóc. Dựa vào mô hình này, sự khiếm khuyết là một sự bất hạnh, và tập trung vào chẩn đoán và điều trị các khiếm khuyết để giúp họ trở nên "bình thường" nhất có thể. Các chuyên gia và nhà hoạt động vì người khuyết tật bao gồm bác sĩ, nhân viên xã hội, tổ chức từ thiện, giáo viên.

Chiến binh tích cực (Joyful militancy) đề cập tới một hướng tiếp cận của các phong trào xã hội khi họ ưu tiên các thông điệp và hoạt động đấu tranh mang tính tích cực (vd: tổ chức nhảy diễu hành thay vì các cuộc biểu tình thông thường)