Moji Motions

Tây Ban Nha là một trong những điểm đến du lịch lớn nhất thế giới, với ngành du lịch đóng góp khoảng 12% GDP và gần 100 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm. Trong nhiều thập kỷ, mô hình du lịch của Tây Ban Nha chủ yếu dựa trên "sun, sand and coast" (biển, nắng và nghỉ dưỡng ven biển), tập trung tại các vùng như Catalonia, Balearic Islands, Canary Islands, Andalusia và Valencia. Nhiều cộng đồng ven biển phát triển lối sống gắn với sự cởi mở, hiếu khách, nhịp sống ngoài trời, các lễ hội địa phương, dịch vụ và giao lưu quốc tế. Đối với nhiều địa phương, du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là yếu tố định hình văn hóa, cộng đồng và cách người dân sinh hoạt. Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây, sự tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đã dẫn đến tình trạng "quá tải du lịch" (overtourism). Các vấn đề thường được nhắc đến bao gồm giá nhà tăng do căn hộ cho thuê ngắn hạn, quá tải hạ tầng và dịch vụ công, áp lực lên môi trường và tài nguyên, cũng như sự thay đổi bản sắc của các cộng đồng địa phương. Những vấn đề này đã làm bùng nổ các cuộc biểu tình phản đối "quá tải du lịch" trên khắp Tây Ban Nha trong những năm gần đây. Trong bối cảnh trên, chính phủ Tây Ban Nha cân nhắc hai định hướng chính sách đối với ngành du lịch: Chính sách giảm thiểu thị phần của du lịch theo đuổi mục tiêu giảm tỷ trọng của ngành du lịch trong nền kinh tế, kể cả khi điều đó làm giảm lượng khách quốc tế hoặc doanh thu từ du lịch. Chính phủ có thể chuyển hướng nguồn lực và đầu tư sang các ngành kinh tế khác như sản xuất công nghiệp tiên tiến, công nghệ số, fintech, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao, v.v. Chính sách cải tiến du lịch tiếp tục coi du lịch là ngành kinh tế chiến lược, nhưng chuyển sang mô hình du lịch bền vững. Một số biện pháp có thể bao gồm đa dạng hóa điểm đến (khuyến khích du lịch tới các vùng nội địa và miền Bắc), kéo dài mùa du lịch để giảm tập trung vào mùa hè, phát triển các loại hình du lịch văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực thay vì chỉ nghỉ dưỡng ven biển, v.v.

Thu nhập cơ bản phổ quát (nguyên văn: universal basic income, gọi tắt: UBI) là một chương trình sinh sống được thực hiện bởi chính phủ. Những người tham gia sẽ nhận được một việc làm với một mức độ thu nhập cơ bản và được cấp nhà ở hoặc chung cư. UBI thường được tổ chức ở quy mô lớn (tức là áp dụng cho toàn thành phố, tỉnh, hoặc quốc gia) và có những quy định giới hạn người tham gia, bao gồm một thời gian tham gia lâu dài (v.d. 5–10 năm), không cho phép tái định cư hoặc nghỉ phép lâu dài, không cho phép có những nguồn thu nhập ngoài chương trình, v.v.

Năm 1942, Ba Lan nằm dưới sự kiểm soát của Đức Quốc Xã. Janusz Korczak là một bác sĩ nhi khoa, nhà văn và là nhà giáo dục lỗi lạc, người đã dành cả đời mình để điều hành một trại trẻ mồ côi Do Thái. Ông là người tiên phong thiết lập lý thuyết về quyền trẻ em và phương pháp giáo dục tôn trọng tâm lý thực chất của đứa trẻ. Khi Đức Quốc Xã ra lệnh trục xuất toàn bộ 200 đứa trẻ trong trại mồ côi của ông đến trại tập trung Treblinka để sát hại, lực lượng kháng chiến Ba Lan đã chuẩn bị sẵn một hộ chiếu giả và một con đường trốn thoát an toàn dành riêng cho Korczak vì họ tin rằng trí tuệ và các tác phẩm giáo dục trong tương lai của ông có giá trị khổng lồ đối với nhân loại sau chiến tranh. Lúc này, Korczak đứng trước hai lựa chọn: 1. Chấp nhận trốn thoát: Sống sót để tiếp tục nghiên cứu, viết các cuốn sách nền tảng về giáo dục nhi khoa và cứu giúp hàng triệu đứa trẻ khác trong tương lai dài hạn của nhân loại. Tuy nhiên, 200 đứa trẻ mồ côi sẽ phải lên đoàn tàu đến Treblinka một mình trong sự hoảng loạn tột độ. 2. Từ chối trốn thoát: Chấp nhận bước lên đoàn tàu tử thần cùng bọn trẻ. Sự có mặt của ông giúp 200 đứa trẻ không sợ hãi, ông sẽ nắm tay và hát cho chúng nghe cho đến những giây phút cuối cùng trong phòng hơi độc. Tuy nhiên, toàn bộ các công trình giáo dục chưa hoàn thiện của ông sẽ vĩnh viễn mất đi.

Mô hình "Đổi nợ lấy giáo dục" (Debt-for-Education Swaps) là một mô hình tài chính quốc tế, trong đó các quốc gia chủ nợ hoặc dịnh chế tài chính đồng ý xóa một phần nợ công cho một quốc gia đang phát triển. Đổi lại, chính phủ nước vay nợ có nghĩa vụ chuyển toàn bộ số tiền được miễn đó vào một quỹ ủy thác nội đia để chi trả cho các dự án cải cách giáo dục trẻ em. Nhằm đảm bảo tính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả, quỹ này sẽ do các tổ chức nhân đạo quốc tế và đại diện của phía chủ nợ trực tiếp điều hành. Hội đồng quản lý quốc tế này có toàn quyền quyết định việc thiết kế chương trình học, lựa chọn ngôn ngữ giảng dạy, cũng như tuyển dụng và phân bổ giáo viên tại các trường học nhận tài trợ một cách độc lập, không cần thông qua sự phê duyệt hay can thiệp từ Bộ giáo dục của quốc gia sở tại.

Myanmar là quốc gia Đông Nam Á với lịch sử dài của xung đột sắc tộc và vai trò chính trị mạnh của quân đội. Năm 2021, quân đội do Min Aung Hlaing lãnh đạo tiến hành đảo chính, lật đổ chính phủ dân chủ của Aung San Suu Kyi, chấm dứt giai đoạn dân chủ ngắn ngủi. Kể từ đó, đất nước rơi vào nội chiến trên quy mô toàn quốc giữa chính quyền quân sự, lực lượng kháng chiến dân chủ và nhiều nhóm vũ trang sắc tộc, gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng với hàng triệu người di tản và hệ thống kinh tế - xã hội suy sụp. Chính quyền quân sự hiện tại bị chỉ trích rộng rãi bởi người dân vì sự thiếu dân chủ, tập trung quyền lực, giới hạn các quyền tự do cơ bản của con người và sử dụng bạo lực đối với dân thường. Trên bình diện quốc tế, các nước phương Tây áp dụng trừng phạt và cô lập ngoại giao với Myanmar như một cách để làm suy yếu chính quyền quân sự, trong khi ASEAN duy trì lập trường không can thiệp nhưng hạn chế hợp tác cấp cao với Myanmar.

World Cup 2026 sẽ được đồng đăng cai bởi Mỹ, Canada và Mexico, trong đó Mỹ là quốc gia tổ chức phần lớn các trận đấu. Trước thềm giải đấu, Mỹ đang xem xét áp dụng một chính sách nhập cư đặc biệt, yêu cầu công dân từ một số quốc gia (chủ yếu tại châu Phi và các nước đang phát triển có tỷ lệ ở lại trái phép cao) phải đóng một khoản tiền cọc lên tới 15.000 USD khi xin visa nhập cảnh. Khoản tiền này nhằm mục đích trang trải chi phí an ninh, trục xuất hoặc xử lý pháp lý trong trường hợp cá nhân vi phạm luật di trú. Khoản cọc sẽ được hoàn trả đầy đủ ngay sau khi cổ động viên có xác nhận xuất cảnh khỏi nước chủ nhà đúng thời hạn.

Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) là bộ 17 mục tiêu toàn cầu do Liên Hợp Quốc đề ra vào năm 2015, nhằm giải quyết những thách thức lớn như nghèo đói, bất bình đẳng và biến đổi khí hậu vào năm 2030. Dựa trên 5 trụ cột (5P) gồm Con người, Hành tinh, Thịnh vượng, Hòa bình và Quan hệ đối tác, SDGs hướng tới một mô hình phát triển toàn diện; tuy nhiên, việc áp dụng một khuôn khổ chung cho mọi quốc gia cũng đặt ra tranh cãi về tính phù hợp, linh hoạt và các đánh đổi giữa các mục tiêu. Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về chỉ số SDGs năm 2025, với nhiều tiến bộ trong giảm nghèo, năng lượng sạch và khả năng chi trả. Tuy vậy, các lĩnh vực như môi trường biển, tài nguyên đất và đổi mới sáng tạo - hạ tầng vẫn ở mức thách thức, phản ánh áp lực phải cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE), hay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, là một cơ quan hành pháp liên bang Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về thực thi luật nhập cư, bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Nhiệm vụ của ICE bao gồm nhưng không giới hạn ở: Bắt và trục xuất người nhập cư trái phép; Quản lý các trại tạm giữ người nhập cư; Điều tra tội phạm xuyên biên giới; v.v. Trong thời gian gần đây, ICE đang gặp phải một làn sóng chỉ trích và phản đối mạnh mẽ, gây ra sự phân cực chính trị mãnh liệt ở nội bộ Hoa Kỳ.

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Đô thị nhỏ gọn (compact city) đề cập đến mô hình đô thị được tối ưu hóa công năng về đất đai (Copenhagen, Amsterdam,..). Các đặc điểm dễ nhận biết của đô thị nhỏ gọn bao gồm nhưng không giới hạn: mở rộng diện tích về chiều cao, tối ưu hóa hệ thống giao thông, các mô hình hỗn hợp đất đai đa chức năng (cư trú, làm việc, học hành, mua sắm và giải trí,...) Mục tiêu chính của đô thị nhỏ gọn hướng tới việc tối đa hóa công năng đất đai thay vì mở rộng diện tích về các khu vực vùng ven. Đô thị đa trung tâm là mô hình quy hoạch không gian, trong đó các hoạt động kinh tế, dịch vụ, và dân cư không tập trung vào một khu vực lõi duy nhất mà được phân tán ra nhiều trung tâm (hoặc cực phát triển) khác nhau thông qua tái cấu trúc địa lý hành chính và tái phân bổ hoạt động.

Truyền thống tân tạo là các tập tục được sáng chế gần đây, nhưng lại được tạo dựng như một truyền thống đã có từ rất lâu đời, có tác dụng phổ biến một giá trị hay niềm tin nào đó.

Giáo dục tại nhà là hình thức dạy học cho con cái hay trẻ em tại nhà mà không đến trường học. Giáo dục tại nhà có thể theo hoặc không theo tiêu chuẩn và giáo trình của chính phủ sở tại và thường được tiến hành bởi phụ huynh, gia sư, hoặc giáo viên trực tuyến.

Thời vua Lý Thái Tông (1028 - 1054) là khúc giao thời rực rỡ, đưa xã hội thoát ly khỏi dư chấn chiến tranh và nạn cát cứ để bước vào kỷ nguyên thống nhất. Khi bắt đầu triều đại, các thế lực địa phương và các dòng tộc lớn tuy không còn nắm sức mạnh quân sự riêng biệt nhưng các thủ lĩnh địa phương vẫn có thể nổi dậy và tranh giành quyền lực hoặc đòi quyền tự trị. Hơn nữa quy tắc truyền ngôi chỉ mới bắt đầu thống nhất để ngăn chặn việc tranh chấp đẫm máu giữa các hoàng tử và các thế lực ngoại thích. Hình Thư triều nhà Lý là bộ luật đầu tiên của Việt Nam được ban hành bởi vua Lý Thái Tông năm 1042, là tiền đề cho tư duy lập pháp của đất nước sau này. Bộ luật này mang tính thống nhất cao, đề cao vị thế vua và hoàng gia, chú trọng tạo điều kiện cho sự phát triển văn minh nông nghiệp nước nhà,... Phật giáo thời Lý là Quốc giáo, ảnh hưởng chi phối đến cả chính trị và pháp luật. Vua Lý Thái Tông và các vua đời sau lấy sự từ bi và "đức trị" làm gốc. Nhiều điều luật cho phép người già, trẻ nhỏ hoặc người phạm tội nhẹ được nộp tiền chuộc tội thay vì chịu hình phạt thể xác (như chịu trượng, tù đày), giảm nhẹ hình phạt hoặc hoãn thi hành án cho người đang chịu tang (đặc biệt là tang cha mẹ), nhà vua cũng thường xuyên ban lệnh đại xá, giảm án cho tù nhân nhân các dịp lễ hội Phật giáo lớn hoặc khi xây dựng chùa chiền để tích đức cho quốc gia. Tuy nhiên, một số sử gia về sau này phê phán rằng luật pháp vì đề cao sự độ tha mà có nhiều lỗ hổng, nhà vua vì lòng trắc ẩn của đạo Phật mà tha bổng những kẻ nguy hại, bỏ qua sự nghiêm minh của pháp luật và trọng trách với quốc gia. Như khi Nùng Trí Cao làm phản, Lý Thái Tông bắt được không giết mà lại phong tước Thái bảo, gián tiếp dẫn đến Nùng Trí Cao có cơ hội tiếp tục phản nghịch gây tai hoạ. Hay cũng có phê phán cho rằng các đời vua Lý thiên vị Phật Giáo mà bỏ qua nghĩa lớn với đất nước, như vua Lý Thần Tông quy công đánh giặc cho Phật và đạo, đi các chùa quán lạy tạ mà không uý lạo tướng sĩ.

Tăng trưởng âm (degrowth) là việc chủ động thu hẹp quy mô nền kinh tế nhằm giảm sử dụng tài nguyên, giảm phát thải và hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt ở các quốc gia có thu nhập cao.

"Hai mươi năm trước, Liên minh Hypocro thắng Chiến tranh Thế giới và lập ra Justice International Court (JIC), tòa án quốc tế đầu tiên dùng để xét xử tội ác chiến tranh. Kết án đầu tiên của JIC tuyên án các lãnh đạo quốc gia của phe thua bị tử hình vì tội ác chiến tranh. Hiến chương JIC trở thành nền tảng của luật pháp quốc tế hiện đại, được viện dẫn trong mọi phiên tòa tội ác chiến tranh về sau. Tháng trước, một ủy ban sử gia độc lập công bố tài liệu mật: trong 72 giờ cuối trước khi phe thua đầu hàng, khi kết quả chiến tranh đã được quyết định, Bộ chỉ huy Hypocro ra lệnh ném bom ba thành phố dân sự lớn của phe đối lập, giết chết ước tính 180.000 thường dân. Mệnh lệnh được ghi với mục tiêu: ""Gây sức ép tâm lý để đẩy nhanh đầu hàng vô điều kiện."" Không có mục tiêu quân sự nào trong ba thành phố đó. Theo Hiến chương JIC do Liên minh Hypocro soạn thảo, hành động này cấu thành tội ác chiến tranh. Công tố viên trưởng của JIC là công dân thành viên của Liên minh. Nếu như chính phủ cũ các quốc gia Hypocro bị khởi tố, JIC sẽ có nguy cơ mất uy tín quốc tế từ các quốc gia thành viên. Chính phủ cũ các quốc gia Hypocro đã không còn đương nhiệm, nhưng họ được coi là các lãnh đạo tiên phong cho hoà bình thế giới."

Nhựa keo (Gum arabic) là dịch tiết khô thu được từ thân và cành của các loại cây Acacia senegal và Acacia seyal. Nhựa keo đóng vai trò là chất ổn định và chất nhũ hóa thiết yếu trong ngành thực phẩm, đặc biệt là để bảo quản hương liệu và sản xuất đồ uống có ga hoặc kẹo dẻo. Đồng thời, nhựa keo cũng là thành phần thiết yếu trong các loại chất kết dính, hệ thống dẫn truyền thuốc, sơn và mỹ phẩm. Sudan trong nhiều thập kỷ là nhà cung cấp dẫn đầu với khoảng 70% sản lượng nhựa keo toàn cầu.

Đài Loan hiện nắm giữ hơn 90% năng lực sản xuất chip bán dẫn tiên tiến nhất thế giới. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Thung lũng Silicon (như Apple, NVIDIA, Qualcomm) hoạt động theo mô hình "không nhà máy" – nghĩa là họ chỉ thiết kế chip nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào dây chuyền đúc của Tập đoàn Taiwan Semiconductor Manufacturing Comapny để sản xuất. Mặc dù Trung Quốc đã đạt được những bước tiến về công nghệ nội địa, nhưng quy mô sản xuất khổng lồ của TSMC vẫn là chưa thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, do lo ngại về các rủi ro tiềm tàng, Hoa Kỳ đang ráo riết thực hiện chiến lược di dời sản xuất ra nước ngoài, buộc Đài Loan xây dựng các nhà máy dự phòng tại bang Arizona và Nhật Bản. Trước lo ngại rằng "Lá chắn Silicon" sẽ biến mất khi các nhà máy dự phòng này đi vào hoạt động, một chiến lược mang tên "Tiêu thổ bán dẫn" đã được đề xuất: theo đó, Đài Loan sẽ chuẩn bị sẵn các biện pháp kỹ thuật để tự phá hủy hoàn toàn các nhà máy đúc chip và hệ thống máy móc ngay khi quân đội Trung Quốc phát động tấn công.