Moji Motions

Án lệ là bản án đã tuyên hoặc một sự giải thích, áp dụng pháp luật được coi như một tiền lệ làm cơ sở để các thẩm phán sau đó có thể áp dụng trong các trường hợp tương tự. Nguyên tắc án lệ công nhận án lệ là một nguồn luật, theo đó các Toà án phải căn cứ án lệ trong quá trình áp dụng pháp luật. Các toà án quốc tế nhìn chung không áp dụng nguyên tắc án lệ, mà coi án lệ là "căn cứ thứ cấp cho việc áp dụng pháp luật". Các nguồn của pháp luật quốc tế mà các toà án này áp dụng là các quy chế/công ước/hiệp ước thiết lập toà án, các hiệp ước/nguyên tắc và thông lệ luật quốc tế có liên quan, và nội luật có liên quan.

Infoslide 1: Các lý thuyết quan hệ quốc tế phương Tây là các khái niệm, quan điểm và khung lý thuyết chi phối Quan hệ quốc tế, chủ yếu bắt nguồn từ các nước phương Tây như Hoa Kỳ và các quốc gia châu Âu. Các lý thuyết chủ đạo bao gồm chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự do, khế ước xã hội và nguyên tắc chủ quyền, v.v. cũng như các phương pháp và hướng tiếp cận con của các lý thuyết này. Infoslide 2: Các lý thuyết QHQT không xuất phát từ phương Tây có thể kể đến như như lý thuyết QHQT của Hồi giáo (bao gồm công lý (adl), tham vấn (shura), và hợp tác (ta'awun)), lý thuyết của Đế chế Ottoman về Hệ thống Millet (một hệ thống cho phép sự tồn tại chung của các nhóm dân cư đa dạng chủng tộc, sắc tộc trong một vùng lãnh thổ vì mỗi Millet (cộng đồng) được phép quản lý các công việc nội bộ của mình theo luật pháp và phong tục riêng), lý thuyết quan hệ của các quốc gia châu Phi tiền thực dân, v.v.

"Nền kinh tế tiện lợi tập trung vào việc làm cho hàng hóa và dịch vụ trở nên nhanh chóng, dễ dàng tiếp cận hơn, sử dụng công nghệ để đáp ứng nhu cầu ngày càng bận rộn của cuộc sống hiện đại. Ví dụ, các ứng dụng như GrabFood giúp bạn có thể gọi món chỉ với vài thao tác, hay Netflix cho phép xem phim và chương trình yêu thích mọi lúc, mọi nơi. Các nền tảng như Uber hay Shopee không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn đem lại nhiều lựa chọn phong phú hơn."

Thuốc hỗ trợ giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) ban đầu được phát triển để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2. Thuốc hoạt động bằng cách mô phỏng một loại hormone tự nhiên trong cơ thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu, làm chậm quá trình tiêu hóa và gửi tín hiệu "no" đến não để làm giảm cảm giác thèm ăn.

Việt Nam hiện đang theo đuổi một chiến lược tăng trưởng rất tham vọng, đặt mục tiêu đạt mức tăng trưởng GDP tối thiểu 2 chữ số (>10%) mỗi năm giai đoạn 2026–2030 thông qua một loạt chính sách đồng thời như mở rộng tín dụng, đẩy mạnh đầu tư công quy mô lớn, thúc đẩy công nghiệp chế biến - chế tạo và dịch vụ, cũng như chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Bên cạnh đó, chính phủ còn tập trung cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tăng năng suất lao động và nâng cấp vị thế trong chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, chiến lược này đi kèm nhiều rủi ro đáng kể. Việc dựa nhiều vào tín dụng và đầu tư công làm tăng nguy cơ nợ và bất ổn tài chính trong tương lai. Bên cạnh đó, khi vừa kích thích tăng trưởng vừa phải kiểm soát nền kinh tế, áp lực lạm phát và tỷ giá có thể gia tăng, ảnh hưởng đến chi phí sống và ổn định kinh tế. Cuối cùng, nếu Việt Nam chưa chuyển đổi kịp sang mô hình dựa trên công nghệ và năng suất mà vẫn phụ thuộc vào lao động giá rẻ và xuất khẩu, thì tăng trưởng nhanh hiện tại có thể không những không bền vững trong dài hạn, mà còn tăng nguy cơ phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài. Bên cạnh những rủi ro, Việt Nam hiện cũng đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng cho tăng trưởng. Nền kinh duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao so với khu vực, cho thấy sức phục hồi và khả năng thích ứng tốt. Xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng với sự tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài vẫn ổn định nhờ môi trường kinh doanh cải thiện. Đồng thời, chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và cải cách thể chế, giúp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh .

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc vào thế kỉ 21 thường gắn liền với sự phản kháng đối với toàn cầu hóa, sự xáo trộn kinh tế, áp lực di cư và nỗi lo lắng về văn hóa - cho thấy sự khác biệt với chủ nghĩa dân tộc ở thế kỉ 20 (gắn liền với giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước). Tại nhiều quốc gia, chủ nghĩa dân tộc hiện nay đang giao thoa với chủ nghĩa dân túy (populism), chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) và thái độ hoài nghi đối với các tổ chức quốc tế.

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Tại Liên hoan phim Cannes năm 2002, bộ phim Irréversible của đạo diễn Gaspar Noé đã gây tranh cãi dữ dội vì nội dung trần trụi, bao gồm một cảnh cưỡng hiếp kéo dài chín phút không cắt ghép và một vụ giết người tàn bạo, tất cả được trình bày theo trình tự thời gian đảo ngược. Hơn 200 khán giả được cho là đã rời khỏi rạp trong lúc phim đang chiếu, một số người còn cần đến hỗ trợ y tế. Dù vậy, bộ phim vẫn nhận được tràng vỗ tay kéo dài năm phút sau khi kết thúc. Giới phê bình bị chia rẽ sâu sắc — một số ca ngợi sự mô tả trần trụi và không khoan nhượng của phim về bạo lực và sang chấn, cho rằng nó buộc khán giả phải đối mặt với thực tế thường bị làm nhẹ đi trong các vụ tấn công tình dục; trong khi số khác chỉ trích phim là thừa thãi và khai thác nỗi đau. Bộ phim từ đó trở thành một ví dụ nổi bật trong các cuộc tranh luận về ranh giới đạo đức của tự do nghệ thuật, kiểm duyệt và mức độ cho phép của nội dung hình ảnh trần trụi trong điện ảnh, cũng như trong những căng thẳng của chủ nghĩa nữ quyền về việc bạo lực tình dục vừa bị che giấu vừa cần được nhìn thấy.

Chủ nghĩa Môi trường Tân tự do (Neoliberal Environmentalism) được đặc trưng bởi việc nhìn và tiếp cận các vấn đề về môi trường như những vấn đề kinh tế. Các nghiên cứu liên quan đề cập nhiều cách hiểu và mô tả khác nhau về đặc trưng của CNMTTTD. Ví dụ như trên phương diện giải pháp, các phương hướng tiếp cận theo chủ nghĩa này ủng hộ việc tư nhân hoá các tài nguyên môi trường, việc tập trung giải quyết hành vi tiêu thụ của cá nhân, hay việc "mua bán phát thải" giữa các quốc gia, v.v. Một sắc thái khác của CNMTTD là nhấn mạnh sự song hành của bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Phương pháp kiểm tra giới tính bằng cách đo nồng độ testosterone, được áp dụng gần đây bởi IOC và các tổ chức thể thao quốc tế, tập trung vào việc đánh giá mức testosterone trong cơ thể vận động viên. Đây là một phần trong nỗ lực để đảm bảo rằng các vận động viên nữ không có lợi thế quá mức do mức testosterone cao hơn mức bình thường của phụ nữ. Testosterone là một hormone có ảnh hưởng lớn đến sức mạnh cơ bắp, khả năng hồi phục và các đặc điểm thể chất khác. Nghiên cứu cho thấy mức testosterone cao có thể mang lại lợi thế trong các môn thể thao, đặc biệt là các môn cần sức mạnh và sức bền. Các quy định hiện tại của IOC và các tổ chức thể thao quốc tế quy định rằng nếu mức testosterone tự nhiên của vận động viên nữ vượt quá một ngưỡng cụ thể, họ sẽ cần phải điều chỉnh hormone hoặc thay đổi các yếu tố liên quan để đủ điều kiện thi đấu ở các sự kiện nữ. Quy Trình Kiểm Tra Thực hiện xét nghiệm để xác định ngưỡng Testosterone: Các quy định cụ thể về ngưỡng testosterone có thể thay đổi theo từng tổ chức và thời kỳ. Ví dụ, quy định của IOC (tính đến thời điểm gần nhất) yêu cầu các vận động viên nữ có nồng độ testosterone cao hơn 5 nmol/L trong ít nhất 12 tháng trước sự kiện thi đấu sẽ cần phải điều chỉnh hormone. Quy định điều chỉnh: Nếu một vận động viên có mức testosterone vượt quá ngưỡng cho phép, họ sẽ phải thực hiện điều chỉnh hormone (chẳng hạn như liệu pháp giảm testosterone) để giảm nồng độ xuống mức cho phép.

Lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đối với Cuba ngăn cản các doanh nghiệp Mỹ và các doanh nghiệp có hoạt động thương mại với Mỹ thực hiện các hoạt động buôn bán, trao đổi với chính phủ Cuba và các doanh nghiệp Cuba. Lệnh cấm vận này bao gồm mọi hình thức xuất khẩu, trừ đồ ăn và viện trợ nhân đạo (y tế, sức khỏe,...). Đã có nhiều cuộc biểu tình diễn ra tại Cuba để phản đối lệnh cấm vận này.

Một thành phố 24h là một đô thị với các doanh nghiệp, phương tiện giao thông công cộng, loại hình giải trí và các dịch vụ thiết yếu hoạt động suốt 24/7, tập trung đặc biệt vào nền kinh tế ban đêm. Ví dụ về những thành phố như vậy là New York City, Tokyo.

Các nền văn hóa bản địa thường có những phong cách trang phục, biểu tượng, hoa văn và thiết kế độc đáo, bắt nguồn từ thực hành văn hóa, lịch sử hoặc tâm linh của họ. Trong những năm gần đây, nhiều thương hiệu và nhà thiết kế thời trang đã đưa các yếu tố này vào bộ sưu tập của mình — đôi khi có, đôi khi không có sự tham gia hoặc đồng thuận từ các cộng đồng bản địa. Ví dụ: Trang phục thổ cẩm của người H’Mông được dùng trong các bộ sưu tập thời trang và phụ kiện tại Việt Nam và quốc tế, Mũ lông đội đầu của các bộ lạc bản địa ở Bắc Mỹ xuất hiện trong các show diễn thời trang và lễ hội âm nhạc.

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Thế hệ Gen Z lớn lên trong thời đại internet và mạng xã hội, sự tiếp xúc liên tục với memes, nội dung viral và văn hóa trực tuyến đã hình thành nên một cách tiếp cận đời sống nhẹ nhàng hơn, trong đó sự châm biếm và hài hước đen thường được sử dụng để đối phó với những vấn đề nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, bất ổn kinh tế và bất an xã hội từ đó hình thành định nghĩa "thế hệ cợt nhả". Khuynh hướng "cợt nhả" này còn thể hiện cách Gen Z định nghĩa lại các quy tắc xã hội và tạo ra các không gian biểu đạt mới của riêng họ.

Luigi Mangione là nghi phạm trong vụ sát hại Brian Thompson, Giám đốc điều hành của UnitedHealthcare. UnitedHealthcare là nhà cung cấp bảo hiểm y tế lớn nhất tại Hoa Kỳ và đã gây tranh cãi vì nhiều lần từ chối điều trị và chi trả cho bệnh nhân. Sau khi Mangione bị bắt, một làn sóng ủng hộ trên mạng xã hội đã nổi lên, với nhiều người dùng coi Mangione là một anh hùng thời hiện đại.

Đế quốc Ottoman (1299-1922) là một để chế đa sắc tộc và đa tôn giáo trải dài từ châu Âu, Tây Á đến Bắc Phi. Bộ máy cầm quyền dựa trên Hồi giáo Sunni, nhưng cấu trúc millet cho phép các cộng đồng Kitô giáo Chính thống, Công giáo, Armenia Apostolic và Do Thái giáo duy trì luật lệ và tổ chức riêng. Cách quản trị này giúp duy trì một mức độ ổn định trong nhiều thế kỷ, song cũng tạo ra các ranh giới xã hội - tôn giáo dễ bị lợi dụng khi quyền lực trung ương suy yếu. Từ thế kỷ 19, đế chế dần suy tàn bởi áp lực kinh tế, tham những hành chính, cải cách thất bại, cạnh tranh của các cường quốc châu Âu và sự trỗi dậy của các phong trào dân tộc tại Balkan và Trung Đông. Trong bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Ottoman sụp đổ, dẫn đến sự ra đời của nhiều quốc gia độc lập, việc phương Tây áp đặt các vùng uy trị theo Hội Quốc Liên, và việc vẽ lại biên giới dựa trên thỏả thuận giữa các cường quốc hơn là cấu trúc tôn giáo - sắc tộc tại chỗ. Hậu quả lâu dài của quá trình này - bao gồm cả các nỗ lực hiện đại hóa, sự hình thành các nhà nước dân tộc, cũng như những xung đột và chia rẽ địa chính trị - vẫn là chủ đề được tranh luận