Moji Motions

Myanmar là quốc gia Đông Nam Á với lịch sử dài của xung đột sắc tộc và vai trò chính trị mạnh của quân đội. Năm 2021, quân đội do Min Aung Hlaing lãnh đạo tiến hành đảo chính, lật đổ chính phủ dân chủ của Aung San Suu Kyi, chấm dứt giai đoạn dân chủ ngắn ngủi. Kể từ đó, đất nước rơi vào nội chiến trên quy mô toàn quốc giữa chính quyền quân sự, lực lượng kháng chiến dân chủ và nhiều nhóm vũ trang sắc tộc, gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng với hàng triệu người di tản và hệ thống kinh tế - xã hội suy sụp. Chính quyền quân sự hiện tại bị chỉ trích rộng rãi bởi người dân vì sự thiếu dân chủ, tập trung quyền lực, giới hạn các quyền tự do cơ bản của con người và sử dụng bạo lực đối với dân thường. Trên bình diện quốc tế, các nước phương Tây áp dụng trừng phạt và cô lập ngoại giao với Myanmar như một cách để làm suy yếu chính quyền quân sự, trong khi ASEAN duy trì lập trường không can thiệp nhưng hạn chế hợp tác cấp cao với Myanmar.

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Tại nhiều giải bóng đá vô địch quốc gia ở Đông Nam Á như Thai League 1 (Thái Lan), Malaysia Super League, và Liga 1 (Indonesia), các liên đoàn đang có xu hướng nới lỏng quy định về số lượng cầu thủ ngoại, cho phép các CLB sử dụng nhiều ngoại binh hơn trong thi đấu và đăng ký đội hình. Một vài ví dụ như: + Thai League 1 (Thái Lan): Mỗi CLB có thể đăng ký 7 cầu thủ ngoại, bao gồm 3 cầu thủ quốc tế, 1 cầu thủ châu Á, 1 cầu thủ ASEAN và 2 suất tự do. 5 cầu thủ ngoại có thể ra sân cùng lúc theo hệ thống 3+1+1. + Malaysia Super League: Từ năm 2023, mỗi CLB được phép đăng ký 9 cầu thủ ngoại, với tối đa 5 người ra sân cùng lúc. Các đội hàng đầu thường sử dụng 6–7 ngoại binh trong đội hình chính. + Liga 1 (Indonesia): Từ mùa giải 2023–2024, các đội bóng được đăng ký 6 cầu thủ ngoại, bao gồm 5 cầu thủ quốc tế và 1 cầu thủ từ khu vực ASEAN. Cả 6 cầu thủ này đều có thể ra sân cùng lúc, giúp nhiều CLB sử dụng đội hình nặng ngoại binh.

(1) Trong trận tranh biện này, phong trào "Không gian an toàn" là một phong trào do sinh viên lãnh đạo nhằm tạo ra các khu vực và không gian trong khuôn viên trường đại học ở những quốc gia phương Tây. Mục tiêu của "Không gian an toàn" là để sinh viên có thể tương tác với những người có chung hệ tư tưởng, danh tính, chủng tộc, xu hướng tính dục, hoặc trải nghiệm, bảo vệ họ khỏi những ý tưởng và lời nói xúc phạm hoặc gây tổn thương, đồng thời bảo vệ sức khỏe tinh thần của sinh viên. (2) Phong trào "Không gian an toàn" sử dụng đồng thời chiến thuật "áp lực xã hội" và "hành động trực tiếp", bao gồm nhưng không giới hạn ở: cấm một số diễn giả nhất định, hạn chế tiếp xúc các chủ đề gây tranh cãi và có khả năng gây kích động, và giới hạn đáng kể các cuộc thảo luận về những vấn đề nhạy cảm. Những sinh viên tham gia phong trào này có xu hướng không chỉ tìm nơi "trú ẩn" cho bản thân khỏi những tấn công, bạo lực và thù ghét, mà còn trốn tránh những ý kiến đa chiều, hoặc niềm tin, và quan niệm đi ngược lại với niềm tin của bản thân.

Trong lĩnh vực chất bán dẫn, Mỹ hiện tại đang là quốc gia đứng đầu với hàng loạt công nghệ và giải pháp hiện đại. Để sản xuất ra được những con chip cao cấp nhất, cần phải trải qua giai đoạn thiết kế (thường diễn ra ở Mỹ) và giai đoạn lắp ráp thành phẩm (phần lớn diễn ra ở các xưởng lắp ráp chuyên dụng ở Đài Loan). Hiện tại, Trung Quốc đang mua lại những con chip này từ các doanh nghiệp Mỹ để nâng cấp hệ thống vũ khí của nước này.

Sau nhiều năm suy thoái kinh tế và tình trạng nổi dậy gia tăng trong khu vực, lực lượng bảo vệ tổng thống của Niger đã thực hiện thành công một cuộc đảo chính chống lại tổng thống Mohamed Bazoum và thành lập chính quyền quân sự vào ngày 26 tháng 7 năm 2023. Biết rằng, chính quyền quân sự mới được một số lượng lớn người dân Niger ủng hộ, và rất sẵn sàng để thiết lập quan hệ ngoại giao, ngồi vào bàn đám phán với các bên liên quan. Cộng đồng kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) là một liên minh chính trị và kinh tế bao gồm 15 quốc gia Tây Phi. Tổ chức này có lịch sử lâu dài đối phó với các cuộc đảo chính quân sự trong khu vực: chẳng hạn như gửi lực lượng gìn giữ hòa bình đến Gambia sau cuộc đảo chính năm 2017 và áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Mali và Guinea sau cuộc đảo chính của họ vào năm 2021. Cho đến nay, họ đã lên án cuộc đảo chính ở Niger và đưa ra các biện pháp trừng phạt trong nước. Vào ngày 10/08/2023, ECOWAS tuyên bố đã chuẩn bị sẵn sàng lực lượng chiến đấu để tham chiến tại Niger và khôi phục chính quyền của tổng thống Bazoum.

Chuỗi cung ứng (Supply chain) là một hệ thống các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và các nguồn lực liên quan tới việc đưa 1 sản phẩm hay dịch vụ từ nhà cung cấp hoặc nhà sản xuất đến người tiêu dùng. Hoạt động của chuỗi cung ứng liên quan đến việc biến đổi các tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu và các thành phần thành một sản phẩm hoàn chỉnh để giao cho khách hàng cuối cùng (người tiêu dùng).

Đô thị nhỏ gọn (compact city) đề cập đến mô hình đô thị được tối ưu hóa công năng về đất đai (Copenhagen, Amsterdam,..). Các đặc điểm dễ nhận biết của đô thị nhỏ gọn bao gồm nhưng không giới hạn: mở rộng diện tích về chiều cao, tối ưu hóa hệ thống giao thông, các mô hình hỗn hợp đất đai đa chức năng (cư trú, làm việc, học hành, mua sắm và giải trí,...) Mục tiêu chính của đô thị nhỏ gọn hướng tới việc tối đa hóa công năng đất đai thay vì mở rộng diện tích về các khu vực vùng ven. Đô thị đa trung tâm là mô hình quy hoạch không gian, trong đó các hoạt động kinh tế, dịch vụ, và dân cư không tập trung vào một khu vực lõi duy nhất mà được phân tán ra nhiều trung tâm (hoặc cực phát triển) khác nhau thông qua tái cấu trúc địa lý hành chính và tái phân bổ hoạt động.

Nhựa keo (Gum arabic) là dịch tiết khô thu được từ thân và cành của các loại cây Acacia senegal và Acacia seyal. Nhựa keo đóng vai trò là chất ổn định và chất nhũ hóa thiết yếu trong ngành thực phẩm, đặc biệt là để bảo quản hương liệu và sản xuất đồ uống có ga hoặc kẹo dẻo. Đồng thời, nhựa keo cũng là thành phần thiết yếu trong các loại chất kết dính, hệ thống dẫn truyền thuốc, sơn và mỹ phẩm. Sudan trong nhiều thập kỷ là nhà cung cấp dẫn đầu với khoảng 70% sản lượng nhựa keo toàn cầu.

Đồng CFA Franc là tên gọi chung của 2 loại tiền tệ được sử dụng trong các phần của các quốc gia Tây và Trung Phi được bảo lãnh bởi kho bạc Pháp. Hai đồng tiền CFA franc là đồng franc Tây Phi CFA và đồng franc Trung Phi CFA. Mặc dù về lý thuyết tách biệt, hai đồng tiền CFA franc có thể hoán đổi cho nhau một cách hiệu quả. Hai đồng tiền tệ này được sử dụng chung bởi 14 quốc gia ở Tây và Trung Phi với đa số là thuộc địa cũ của Pháp. Tỷ giá hối đoái của đồng CFA Franc bị cố định vào đồng Euro, chính vì thế nên trên thực tiễn, chính sách tài khoá (tiền tệ) liên hệ tới đồng CFA Franc được kiểm soát bởi Ngân hàng Trung ương Châu Âu.

Tây Ban Nha là một trong những điểm đến du lịch lớn nhất thế giới, với ngành du lịch đóng góp khoảng 12% GDP và gần 100 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm. Trong nhiều thập kỷ, mô hình du lịch của Tây Ban Nha chủ yếu dựa trên "sun, sand and coast" (biển, nắng và nghỉ dưỡng ven biển), tập trung tại các vùng như Catalonia, Balearic Islands, Canary Islands, Andalusia và Valencia. Nhiều cộng đồng ven biển phát triển lối sống gắn với sự cởi mở, hiếu khách, nhịp sống ngoài trời, các lễ hội địa phương, dịch vụ và giao lưu quốc tế. Đối với nhiều địa phương, du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là yếu tố định hình văn hóa, cộng đồng và cách người dân sinh hoạt. Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây, sự tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đã dẫn đến tình trạng "quá tải du lịch" (overtourism). Các vấn đề thường được nhắc đến bao gồm giá nhà tăng do căn hộ cho thuê ngắn hạn, quá tải hạ tầng và dịch vụ công, áp lực lên môi trường và tài nguyên, cũng như sự thay đổi bản sắc của các cộng đồng địa phương. Những vấn đề này đã làm bùng nổ các cuộc biểu tình phản đối "quá tải du lịch" trên khắp Tây Ban Nha trong những năm gần đây. Trong bối cảnh trên, chính phủ Tây Ban Nha cân nhắc hai định hướng chính sách đối với ngành du lịch: Chính sách giảm thiểu thị phần của du lịch theo đuổi mục tiêu giảm tỷ trọng của ngành du lịch trong nền kinh tế, kể cả khi điều đó làm giảm lượng khách quốc tế hoặc doanh thu từ du lịch. Chính phủ có thể chuyển hướng nguồn lực và đầu tư sang các ngành kinh tế khác như sản xuất công nghiệp tiên tiến, công nghệ số, fintech, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao, v.v. Chính sách cải tiến du lịch tiếp tục coi du lịch là ngành kinh tế chiến lược, nhưng chuyển sang mô hình du lịch bền vững. Một số biện pháp có thể bao gồm đa dạng hóa điểm đến (khuyến khích du lịch tới các vùng nội địa và miền Bắc), kéo dài mùa du lịch để giảm tập trung vào mùa hè, phát triển các loại hình du lịch văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực thay vì chỉ nghỉ dưỡng ven biển, v.v.

San hô là loài động vật sống cộng sinh với tảo đơn bào (zooxanthellae). Tảo quang hợp, hấp thụ CO₂ hòa tan và tạo ra oxy cùng dưỡng chất nuôi san hô; ngược lại, san hô cung cấp nơi ở và chất dinh dưỡng cho tảo. Ngoài vai trò này, tảo biển nói chung (bao gồm cả tảo cộng sinh và tảo phù du) là một trong những nguồn tạo oxy lớn nhất Trái Đất, đóng góp tới hơn 50% lượng oxy trong khí quyển. Nhờ mối quan hệ cộng sinh, các rạn san hô trở thành một trong những hệ sinh thái giàu đa dạng sinh học nhất, là nơi sinh sống của khoảng 25% loài sinh vật biển. Chúng còn hoạt động như “tường chắn sóng tự nhiên”, bảo vệ bờ biển trước bão và xói mòn, đồng thời đem lại giá trị kinh tế từ du lịch, thủy sản và nghiên cứu y dược. Từ giữa thế kỷ 20, sự gia tăng khí nhà kính do hoạt động con người (đốt nhiên liệu hóa thạch, công nghiệp, giao thông, nông nghiệp, ...) đã giữ lại lượng nhiệt khổng lồ trong khí quyển. Hơn 90% nhiệt dư thừa này được đại dương hấp thụ, khiến nhiệt độ nước biển tăng rõ rệt. Việc băng tan làm giảm diện tích bề mặt phản xạ ánh sáng, khiến đại dương hấp thụ nhiệt nhiều hơn. Khi nhiệt độ đại dương tăng quá mức, san hô bị stress và trục xuất tảo cộng sinh ra khỏi cơ thể. Do mất nguồn dinh dưỡng, san hô chuyển sang màu trắng nhạt - hiện tượng gọi là “tẩy trắng san hô”. Nếu nhiệt độ không hạ xuống, san hô có thể chết hoàn toàn, kéo theo sự sụp đổ của cả hệ sinh thái phụ thuộc vào nó. Từ năm 2023 đến nay, thế giới chứng kiến đợt tẩy trắng lớn nhất lịch sử, ảnh hưởng đến khoảng 80% rạn san hô toàn cầu.

Chính sách Nông nghiệp Châu Âu (Common Agricultural Policy - CAP) là các chính sách được đưa ra bởi Liên minh châu Âu (Eropean Union - EU), tiền thân là Cộng đồng Kinh tế châu Âu (European Economic Community - EEC), sau Chiến tranh Thế giới thứ 2 nhằm đảm bảo nguồn cung lương thực, mang lại cho các gia đình nông dân thu nhập ổn định và kích thích nền kinh tế nông thôn vì lợi ích chung của châu Âu, một lục địa già thiếu tài nguyên và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nông nghiệp. CAP đã trở thành hệ thống phúc lợi riêng được xác định bằng trợ cấp và bảo vệ ngành nông nghiệp châu Âu khỏi sự cạnh tranh từ nước ngoài. Các khoản thanh toán chủ yếu dựa trên quy mô trang trại. Chính vì vậy, các trang trại lớn nhất sẽ nhận được phần lớn quỹ tiền trợ cấp. Trong nhiều thập kỷ, CAP là một trong những nguồn ngân sách lớn nhất của EU. Hơn 70% số tiền này được phân phối dưới dạng thanh toán trực tiếp cho nông dân. Tuy nhiên, nông nghiệp là một ngành rất nhỏ trong nền kinh tế của EU, chiếm khoảng 1,4% GDP của EU và không quá 5% GDP của bất kỳ quốc gia nào trong số 27 quốc gia của Liên minh. Trong khi đó, tác động lên môi trường của ngành nông nghiệp châu Âu lại không tương xứng với đóng góp kinh tế của nó.