Moji Motions

Hiện tượng "thừa thầy thiếu thợ" dùng để chỉ sự mất cân đối trong cơ cấu lao động, khi số lượng lao động có trình độ học thuật cao (đại học, sau đại học) vượt quá nhu cầu thị trường, trong khi các ngành nghề kỹ thuật, tay nghề và lao động thực hành lại thiếu hụt nghiêm trọng.

Trong hệ thống của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc một nước được công nhận là “nền kinh tế thị trường” (Market Economy Status) sẽ ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác áp thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ nước đó. Từ năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Mỹ đến nay vẫn chưa công nhận. Nếu Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, niềm tin chính trị và cách Mỹ xử lý các vụ điều tra chống bán phá giá với hàng hóa từ Việt Nam. Theo pháp luật Hoa Kỳ, Bộ Thương mại sẽ xem xét 6 tiêu chí để quyết định việc công nhận một quốc gia là nền kinh tế thị trường, bao gồm: 1. Mức độ chuyển đổi tiền tệ trong nước. 2. Mức độ tự do trong việc xác định tiền lương thông qua thương lượng. 3. Cơ hội dành cho các công ty nước ngoài tham gia liên doanh hoặc đầu tư. 4. Sự giám sát của chính phủ đối với nguyên vật liệu sản xuất. 5. Mức độ kiểm soát của chính phủ đối với phân bổ nguồn lực, định giá và quyết định sản lượng của doanh nghiệp. 6. Các yếu tố liên quan khác do cơ quan có thẩm quyền xác định.

Xứ sở CON CAT là xứ sở song song với thế giới con người. Tại đây, các quốc gia con mèo và các quốc gia con cat áp dụng chương trình "Golden Visa." Chương trình trao quyền cư trú cho các con mèo và con cat nước ngoài nếu họ thực hiện một khoản đầu tư tài chính lớn vào nền kinh tế của xứ sở đó. Khoản đầu tư này có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức, bao gồm nhưng không giới hạn ở: đầu tư vào bất động sản, mua trái phiếu chính phủ meo, quyên góp một lần cho cơ quan nhà nước meo, hoặc đầu tư vào các quỹ meo dài hạn không sinh lãi, v.v.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Bản vị vàng (Gold Standard) là một hệ thống tiền tệ trong đó đơn vị tiền tệ của một quốc gia được liên kết với một lượng vàng cố định. Điều này có nghĩa là chính phủ hoặc ngân hàng trung ương cam kết đổi tiền giấy lấy vàng theo tỷ lệ nhất định. Chẳng hạn, nếu 1 kilogram vàng có giá 1.200 USD, chính phủ sẽ đổi 1.200 USD lấy 1 kilogram vàng. Do đó, ngân hàng trung ương chỉ được phép phát hành tiền tương ứng với lượng vàng dự trữ. Hiện nay, hầu hết các quốc gia đã từ bỏ bản vị vàng và chuyển sang sử dụng tiền pháp định (fiat money), tức là loại tiền không được bảo chứng bằng vàng, mà có giá trị dựa vào niềm tin vào chính phủ và nền kinh tế.

Samsung là tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc, đóng góp khoảng 20-25% GDP và gần 20% kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Là một chaebol điển hình, Samsung có mạng lưới công ty con đa ngành và mối quan hệ mật thiết với chính phủ. Tập đoàn từng vướng nhiều bê bối tham nhũng, lách luật và can thiệp chính trị. Gần đây, Samsung đối mặt khủng hoảng toàn diện: lợi nhuận Samsung Electronics quý 1/2025 giảm 21%, mảng chip AI và foundry thua lỗ, thị phần smartphone giảm (từ 19,7% còn 18,3%), và tụt lại sau SK Hynix, TSMC trong ngành bán dẫn (từ 16% còn 10%)."

Phép màu kinh tế là cụm từ dùng để mô tả giai đoạn tăng trưởng kinh tế vượt bậc, nhanh chóng và bất ngờ của một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, thường sau một thời kỳ khó khăn như chiến tranh, khủng hoảng hay nghèo đói. Ví dụ: "Phép màu trên sông Hàn" Hàn Quốc, từ quốc gia nghèo sau chiến tranh, trở thành nền công nghiệp phát triển sau 35 năm. “Kỳ tích kinh tế hậu chiến” Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới vào cuối thập niên 80, sau khoảng 4 thập kỉ.

Donald Trump, cùng với OpenAI, đã khởi động một sáng kiến đầy tham vọng – Dự án Stargate. Với thời gian thực hiện kéo dài bốn năm và ngân sách lên đến 500 tỷ đô la, OpenAI đặt mục tiêu xây dựng một hạ tầng AI hoàn toàn mới tại Hoa Kỳ. Cơ sở hạ tầng này sẽ củng cố vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho người dân Mỹ và mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho toàn thế giới. Dự án này không chỉ hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa của Hoa Kỳ mà còn cung cấp nền tảng chiến lược cho việc bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ và các đồng minh.

Quỹ kền kền (vulture fund) là một quỹ đầu tư mua lại các khoản nợ của chính phủ mà chính phủ đó đang từ chối thanh toán (nợ xấu). Quỹ này mua lại khoản nợ đó từ chủ nợ ban đầu với giá chiết khấu hơn (60cent/1$), sau đó theo đuổi một cách quyết liệt (thường thông qua kiện tụng) để buộc chính phủ thanh toán khoản nợ với giá cao hơn so với mức giá mà quỹ kền kền đã bỏ ra để mua nợ.

Nhượng quyền thương mại (Franchising) là hình thức kinh doanh trong đó bên nhượng quyền cho phép bên nhận quyền sử dụng thương hiệu, hệ thống kinh doanh, bí quyết kinh doanh và các hỗ trợ khác để kinh doanh sản phẩm hoặc dịch vụ dưới tên thương hiệu của mình. Các ví dụ có thể kế đến như: Mixue tại Việt Nam, Highlands Coffee,.. Thành lập công ty con (Wholly-owned subsidiaries) là hình thức trong đó công ty mẹ thành lập công ty con tại một thị trường quốc tế. Trong đó công ty mẹ có toàn quyền quyết định về chiến lược, hoạt động, và tài chính của công ty con. Các ví dụ có thể kế đến như: Nestle, Unilever

Vùng Clarion-Clipperton là một vùng biển quốc tế nằm ở Thái Bình Dương, hiện được quản lý bởi Cơ quan quản lý Đáy biển Quốc tế (ISA). 36 quốc gia là thành viên của ISA sẽ đưa phiếu bầu để xét duyệt các đơn đăng ký khai thác khoáng sản biển sâu. Để một công ty có quyền được khai thác, nó sẽ cần được bảo trợ bởi một quốc gia thành viên của ISA và đăng ký một hợp đồng thăm dò. Nếu được hội đồng thông qua, công ty sẽ được khai thác 75000 km2 diện tích biển sâu, và một diện tích tương đương sẽ được giữ lại cho các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên các công ty có thể hợp tác với những quốc gia này để được quyền khai thác vùng biển đó. Clarion-Clipperton là một vùng dồi dào các khoáng sản thiết yếu cho nền công nghiệp và đặc biệt cần thiết trong việc chế tạo năng lượng xanh (tuabin gió, pin năng lượng mặt trời). Một nghiên cứu vào năm 2016 phát hiện ra vùng biển này có hệ sinh thái vô cùng đa dạng với hơn một nửa sinh vật tìm thấy là mới với giới khoa học.

Mô hình "Ngân hàng Trung ương Xanh" là khi ngân hàng trung ương sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ của mình một cách độc lập để khuyến khích các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường. Ví dụ: các chương trình cho vay xanh có mục tiêu rõ ràng, lãi suất cho vay cao hơn đối với các ngân hàng thương mại cho các doanh nghiệp tác động tiêu cực tới môi trường, giảm lãi suất cho vay đối với các ngân hàng cung cấp tài sản thế chấp với lượng phát thải carbon nhỏ hơn so với mức yêu cầu và bắt buộc công bố các rủi ro khí hậu trong quá trình hoạt động, sản xuất của doanh nghiệp. Các chính sách có thể ảnh hưởng đến các mục tiêu tiền tệ truyền thống như duy trì tỉ lệ lạm phát ở mức ổn định, đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng của thị trường tài chính, và các doanh nghiệp truyền thống.

Các nước châu Phi nhận được khoản vay từ nhiều nguồn khác nhau, mỗi nguồn có những đặc điểm và điều kiện riêng. Các khoản vay từ Trung Quốc chủ yếu tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như đường bộ, đường sắt và cảng, những dự án không thể thiếu trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Các khoản vay này thường đi kèm với ít điều kiện liên quan đến quản trị, nhân quyền và cải cách kinh tế hơn so với các khoản vay từ các tổ chức châu Âu và phương Tây. Chúng thường liên quan đến các công ty và lao động Trung Quốc, điều này có thể hạn chế việc tạo việc làm tại địa phương. Các điều khoản trả nợ cho các khoản vay của Trung Quốc có thể bao gồm các thỏa thuận dựa vào tài nguyên, sử dụng tài nguyên thiên nhiên như dầu mỏ và khoáng sản làm tài sản thế chấp và thường đưa ra lãi suất thấp hơn và thời gian trả nợ dài hơn. Ngược lại, các khoản vay của châu Âu và phương Tây bao trùm nhiều lĩnh vực hơn bao gồm y tế, giáo dục, quản trị và cải cách kinh tế, nhằm mục đích phát triển toàn diện. Các khoản vay này thường đi kèm với các yêu cầu nghiêm ngặt về quản trị, tính minh bạch và cải cách chính sách, thường là một phần của Chương trình điều chỉnh cơ cấu (SAP). Họ cũng khuyến khích việc sử dụng các nhà thầu và lao động địa phương để thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Các điều khoản trả nợ đối với các khoản vay của Châu Âu và phương Tây bao gồm sự kết hợp giữa các khoản vay thông thường, khoản trợ cấp và khoản vay ưu đãi, có lãi suất thấp và thời gian ân hạn dài.

Trong một nỗ lực nhằm giải quyết vấn đề lông rụng trong nhà và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, Tổ chức Bảo vệ Lông Việt Nam (TBLVN) đã khởi động chương trình ""Đổi Lông Lấy Quà"". Theo chương trình này, người dân có thể thu gom lông rụng của thú cưng, lông trên quần áo, hoặc thậm chí lông của chính họ để đổi lấy các phần thưởng hấp dẫn như phiếu mua sắm, thực phẩm hoặc sản phẩm làm đẹp. Các nhà nghiên cứu sinh học từ Viện Tái Chế Sinh Học Quốc Gia (VTSHQG) đã chứng minh rằng lông có thể tái sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm hữu ích như vải sinh học, giấy tái chế, hoặc thậm chí làm nguyên liệu thay thế trong ngành xây dựng. Tuy nhiên, chương trình cũng gặp nhiều tranh cãi, đặc biệt về việc một số người tham gia cạo trọc để tích lông nhanh hơn, dẫn đến các vấn đề xã hội không mong muốn. Bạn có nghĩ rằng mình có ý chí tự do khi đọc mấy dòng này không?

Một tổ chức phi chính phủ (NGO) nhỏ tại một quốc gia đang phát triển đang đứng trước hai lựa chọn tài trợ: một nhà tài trợ nước ngoài lớn cung cấp hỗ trợ tài chính đáng kể nhưng kèm theo các điều kiện nghiêm ngặt, hoặc một quỹ địa phương cung cấp khoản viện trợ nhỏ hơn nhưng không bị ràng buộc. Khoản viện trợ từ nước ngoài đi kèm với lời hứa mở rộng quy mô hoạt động, nhưng yêu cầu tổ chức phải thực hiện các chương trình có thể không hoàn toàn phù hợp với nhu cầu văn hóa của cộng đồng địa phương, do nhà tài trợ đã đặt ra các mục tiêu cụ thể và quy trình giám sát. Mặc dù khoản tài trợ này sẽ giúp tổ chức tiếp cận được nhiều người hơn, nhưng nó sẽ làm suy giảm khả năng tự thiết kế các chương trình phù hợp với bối cảnh địa phương. Ngược lại, khoản viện trợ từ quỹ địa phương không đi kèm điều kiện nào, giúp tổ chức có toàn quyền điều chỉnh các chương trình theo nhu cầu của cộng đồng. Tuy nhiên, nguồn tài trợ này bị hạn chế, đồng nghĩa với việc tổ chức không thể mở rộng phạm vi hoạt động một cách đáng kể.

Liên minh Châu Âu (EU) là một tổ chức kinh tế và chính trị liên quốc gia, có danh sách thành viên bao gồm 27 quốc gia trong đó chủ yếu ở Châu Âu. Các quốc gia thành viên ủy quyền một phần đưa quyết định và lập chính sách cho Liên minh, tức là chia sẻ quyền lực cai trị với Liên minh. Một số đặc điểm nổi bật của Liên minh Châu Âu bao gồm: người dân của các quốc gia thành viên có quyền tự do di cư và làm việc ở bất kỳ quốc gia thành viên nào khác; một số quốc gia thành viên tham gia vào khu vực đồng Euro, lấy đồng Euro làm đơn vi tiền tệ chính thức và ủy quyền đưa ra chính sách tiền tệ cho Ngân hàng Trung ương Châu Âu; không có thuế quan giữa các quốc gia thành viên, v.v. Hiện tại, Cộng đồng các Quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) là khối gồm 33 quốc gia Mỹ Latin và Caribe với mục đích liên kết các quốc gia này để tăng cường đối thoại chính trị và hội nhập văn hóa xã hội của khu vực, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, kích thích tăng trưởng kinh tế và nâng cao phúc lợi cho người dân. Cộng đồng có chức năng tổ chức những hội đàm, hội nghị nhưng không có chức năng hành pháp hoặc lập pháp cụ thể, tức là không thể tạo những thỏa thuận có ràng buộc giữa các gia thanh viên.