Moji Motions

Hội nghị các Bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, còn gọi là COP, là một hội nghị quốc tế được tổ chức để đánh giá tiến độ ứng phó với biến đổi khí hậu, thảo luận và xây dựng kế hoạch hành động khí hậu trong khuôn khổ Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC). COP đã đưa ra nhiều quyết định mang tính bước ngoặt trong quá khứ, bao gồm Nghị định thư Kyoto tại COP3, Thỏa thuận Cancún tại COP16, Hiệp định Khí hậu Paris tại COP21, Thỏa thuận Toàn cầu về Loại bỏ dần Nhiên liệu Hóa thạch tại COP28, v.v. Tuy nhiên, COP liên tục đối mặt với sự chỉ trích đến từ những nhà hoạt động xã hội trong việc sự thiếu quyết đoán trong hành động khí hậu, cho phép ngành dầu mỏ gây ảnh hưởng và đặt áp lực không công bằng lên các nước đang phát triển, trong khi các quốc gia phát triển không thực hiện đầy đủ cam kết.

Ngoại giao Kênh I là hình thức ngoại giao liên quan đến các quy trình chính thức của chính phủ và các tương tác giữa các nhà ngoại giao, đại sứ và bộ ngoại giao của các quốc gia khác nhau. Đây được coi là công cụ chính cho các vấn đề hòa bình và an ninh vì nó ảnh hưởng đến các cấu trúc quyền lực chính trị. Ngoại giao kênh I cũng có thể mang lại nhiều công nhận hơn cho các mục tiêu chính trị, tăng tính phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguồn lực ủng hộ. Hậu phương chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các nguồn lực, động viên, cổ vũ tinh thần các lực lượng vũ trang tác chiến trên một hướng chiến lược hoặc chiến trường nhằm đạt mục tiêu chiến lược nhất định; là nơi xây dựng và dự trữ tiềm lực chủ yếu cả về chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa, khoa học kỹ thuật được huy động cho các lực lượng vũ trang theo kế hoạch tác chiến chiến lược. Trong xung đột, tỉ lệ phụ nữ tham gia ít hơn vào vai trò đàm phán, ngoại giao trực tiếp thường thấp hơn nhiều so với nam giới. Phụ nữ thường được khắc họa như những người đóng góp "sau hậu trường", đóng góp cho sự thành công trong các chiến dịch.

Đại học có trụ sở tại phương Tây (gọi tắt là đại học phương Tây) là trường đại học áp dụng hệ thống giáo dục khai phóng và tuyển sinh của phương Tây. VD: Đại học Fulbright Việt Nam, Đại học RMIT Việt Nam, v.v. Đại học truyền thống Việt Nam là trường đại học theo chương trình giảng dạy của Việt Nam và thường tập trung vào một lĩnh vực nghiên cứu cụ thể. VD: Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Ngoại giao, v.v.

Trong hệ thống của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc một nước được công nhận là “nền kinh tế thị trường” (Market Economy Status) sẽ ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác áp thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ nước đó. Từ năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Mỹ đến nay vẫn chưa công nhận. Nếu Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, niềm tin chính trị và cách Mỹ xử lý các vụ điều tra chống bán phá giá với hàng hóa từ Việt Nam. Theo pháp luật Hoa Kỳ, Bộ Thương mại sẽ xem xét 6 tiêu chí để quyết định việc công nhận một quốc gia là nền kinh tế thị trường, bao gồm: 1. Mức độ chuyển đổi tiền tệ trong nước. 2. Mức độ tự do trong việc xác định tiền lương thông qua thương lượng. 3. Cơ hội dành cho các công ty nước ngoài tham gia liên doanh hoặc đầu tư. 4. Sự giám sát của chính phủ đối với nguyên vật liệu sản xuất. 5. Mức độ kiểm soát của chính phủ đối với phân bổ nguồn lực, định giá và quyết định sản lượng của doanh nghiệp. 6. Các yếu tố liên quan khác do cơ quan có thẩm quyền xác định.

Các nước châu Phi nhận được khoản vay từ nhiều nguồn khác nhau, mỗi nguồn có những đặc điểm và điều kiện riêng. Các khoản vay từ Trung Quốc chủ yếu tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn như đường bộ, đường sắt và cảng, những dự án không thể thiếu trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Các khoản vay này thường đi kèm với ít điều kiện liên quan đến quản trị, nhân quyền và cải cách kinh tế hơn so với các khoản vay từ các tổ chức châu Âu và phương Tây. Chúng thường liên quan đến các công ty và lao động Trung Quốc, điều này có thể hạn chế việc tạo việc làm tại địa phương. Các điều khoản trả nợ cho các khoản vay của Trung Quốc có thể bao gồm các thỏa thuận dựa vào tài nguyên, sử dụng tài nguyên thiên nhiên như dầu mỏ và khoáng sản làm tài sản thế chấp và thường đưa ra lãi suất thấp hơn và thời gian trả nợ dài hơn. Ngược lại, các khoản vay của châu Âu và phương Tây bao trùm nhiều lĩnh vực hơn bao gồm y tế, giáo dục, quản trị và cải cách kinh tế, nhằm mục đích phát triển toàn diện. Các khoản vay này thường đi kèm với các yêu cầu nghiêm ngặt về quản trị, tính minh bạch và cải cách chính sách, thường là một phần của Chương trình điều chỉnh cơ cấu (SAP). Họ cũng khuyến khích việc sử dụng các nhà thầu và lao động địa phương để thúc đẩy nền kinh địa phương. Các điều khoản trả nợ đối với các khoản vay của Châu Âu và phương Tây bao gồm sự kết hợp giữa các khoản vay thông thường, khoản trợ cấp và khoản vay ưu đãi, có lãi suất thấp và thời gian ân hạn dài.

Bản vị vàng (Gold Standard) là một hệ thống tiền tệ trong đó đơn vị tiền tệ của một quốc gia được liên kết với một lượng vàng cố định. Điều này có nghĩa là chính phủ hoặc ngân hàng trung ương cam kết đổi tiền giấy lấy vàng theo tỷ lệ nhất định. Chẳng hạn, nếu 1 kilogram vàng có giá 1.200 USD, chính phủ sẽ đổi 1.200 USD lấy 1 kilogram vàng. Do đó, ngân hàng trung ương chỉ được phép phát hành tiền tương ứng với lượng vàng dự trữ. Hiện nay, hầu hết các quốc gia đã từ bỏ bản vị vàng và chuyển sang sử dụng tiền pháp định (fiat money), tức là loại tiền không được bảo chứng bằng vàng, mà có giá trị dựa vào niềm tin vào chính phủ và nền kinh tế.

Trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến xu hướng tách rời nền kinh tế (economic decoupling), khi các quốc gia hay khu vực dần giảm mức độ phụ thuộc kinh tế lẫn nhau hoặc các nước lớn vì các lý do an ninh, địa chính trị và chiến lược. Một số ví dụ cho chiến lược tách rời nền kinh tế có thể bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng cường đa dạng hoá thương mại, mở rộng giao thương trong khu vực thay cho thương mại toàn cầu, định vị quốc gia hoặc khu vực là trung tâm sản xuất trung lập, v.v.

"BRICS là một nhóm không chính thức gồm năm quốc gia với nền kinh tế thống nhất mới nổi để tăng cường hợp tác và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các nước BRICS đại diện cho ảnh hưởng kinh tế và chính trị đáng kể trong khu vực của họ và trên toàn cầu. Vào năm 2023, nhóm BRICS đã mời Argentina, Ethiopia, Iran, Ả Rập Saudi, Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tham gia thảo luận, có khả năng mở rộng ảnh hưởng và phạm vi của nhóm. Tổng thống Indonesia Joko “Jokowi” Widodo đã tới Johannesburg, Nam Phi vào ngày 24 tháng 8 để tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15. Là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, một số chuyên gia cho rằng Indonesia nên gia nhập nhóm BRIC. Tuy nhiên, Jokowi cho rằng Indonesia vẫn cần xem xét lập trường của mình."

Quá trình toàn cầu hóa thường được chia thành 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn thứ 3 bắt đầu từ sau Chiến tranh Lạnh và kéo dài đến giờ. Giai đoạn này có những đặc thù riêng biệt so với hai giai đoạn trước, bao gồm sự phát triển của Internet và công nghệ số, gia tăng sự phụ thuộc kinh tế lẫn nhau giữa các quốc gia, tăng cường tự do thương mại và mở cửa thị trường thông qua các hiệp định thương mại và tổ chức thương mại thế giới (WTO).

Sức mạnh cưỡng chế là khả năng 1 tổ chức, chính thể đưa ra sự trừng phạt đối với một cá nhân, tổ chức, chính thể khác vì không làm theo yêu cầu chung.

"Cho đến ngày 11/04/2025, tỉ giá đồng Đô-la Mỹ so với 6 đồng tiền của các nền kinh tế hàng đầu khác đã giảm khoảng 8% so với đầu năm 2025 (theo Forbes, dựa trên số liệu theo dõi tỉ giá DXY). Một mặt, Trump từng nhiều lần khẳng định mong muốn phá giá đồng Đô-la Mỹ, điều đang được thể hiện qua tỉ giả hối đoái của USD hiện nay -- vốn là hệ quả của các chính sách kinh tế Trump đưa ra từ khi nhậm chức ngày 20/01/2025. Cụ thể hơn về vấn đề này, trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào tháng 07/2024, Trump cho rằng: ""Nước Mỹ có một vấn đề về tỉ giá quá cao,"" dẫn đến thâm hụt thương mại giữa Mỹ và các quốc gia khác vì ""không ai muốn mua hàng Mỹ bởi nó quá đắt."" Mặt khác, cho đến nay, Trump tiếp tục khẳng định mong muốn đồng USD là đồng tiền dự trữ chung của thế giới. Vào tháng 1 năm 2025, Trump đã đe doạ các nước thuộc nhóm BRICS bằng thuế quan lên tới 100% nếu các nước này không từ bỏ tham vọng tạo ra một đồng tiền dự trữ mới thay thế đồng Đô-la. BRICS bao gồm 10 nước thành viên: ban đầu bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi; đã được mở rộng vào năm 2023 sau khi kết nạp Ai Cập, Iran, Ethiopia và UAE. Như được tuyên bố tại cuộc Họp Thượng đỉnh vào tháng 8 năm 2023, một trong các mục tiêu chính của BRICS là ""tạo ra một đồng tiền mới nhằm 'soán ngôi' đồng Đô-la Mỹ."" Tuy nhiên, vào ngày 20/05/2025, Giám đốc phụ trách chính sách tiền tệ Nilton David của Brazil, nước đương kim chủ tịch khối BRICS, thừa nhận rằng: “Hiện tại không có lượng tài sản nào được định danh theo BRICS đủ lớn để thay thế đồng USD. Tôi nghĩ điều đó sẽ không thay đổi trong thập kỷ tới.” (theo Reuters) Đồng USD là đồng tiền được dự trữ và lưu thông nhiều nhất trên thế giới cho đến thời điểm hiện tại. Trong suốt 3 thập kỷ qua, chính sách tiền tệ chủ đạo và nhất quán của Ngân khố Hoa Kỳ là giữ một đồng Đô-la Mỹ mạnh. Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ Robert Rubin đã từng phát biểu năm 1994: ""Một đồng Đô-la mạnh phục vụ cho lợi ích gia của Hoa Kỳ."" Hiện nay, các nhà kinh học vẫn đang tranh luận xem những chính sách của chính quyền Trump sẽ ảnh hưởng đến đồng Đô-la Mỹ như thế nào trong lâu dài, cũng như mong muốn cuối cùng của chính quyền Trump đối với tỷ giá hối đoái là gì. "

1/ "Chính sách Ánh Dương" là cơ sở lý thuyết cho chính sách đối ngoại của Hàn Quốc với Triều Tiên, được thực hiện vào năm 2000 bởi tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung sau Chiến tranh Lạnh. Mục đích chính của chính sách này là làm dịu đi thái độ của Triều Tiên đối với Hàn Quốc bằng cách khuyến khích sự tương tác và hỗ trợ kinh tế. Nó có ba nguyên tắc cơ bản: Không có hành động khiêu khích vũ trang nào của Triều Tiên sẽ được chấp nhận; Hàn Quốc sẽ không cố gắng sát nhập miền Bắc theo bất kỳ cách nào; Cả hai bên sẽ tích cực tìm kiếm sự hợp tác và hòa giải. 2/ Chính sách Thống nhất là chính sách ủng hộ sự thống nhất của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Đại Hàn Dân Quốc thành một quốc gia có chủ quyền duy nhất ở Bán đảo Triều Tiên. Năm 2019, tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đề xuất thống nhất bán đảo Triều Tiên vào năm 2045.

Ngày 12-6, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo sẽ áp thêm mức thuế từ 17,4% lên 38,1% với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4-7. EC tuyên bố điều này là nhằm cân bằng lợi thế giữa xe điện Trung Quốc, được cho là hưởng ưu thế bất công về giá, với xe điện của EU. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề tới doanh thu các công ty xe điện của Trung Quốc, đồng thời "châm ngòi" cho cuộc chiến tranh thương mại giữa EU và Trung Quốc. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc là nhà sản xuất than chì hàng đầu thế giới với 67% nguồn cung của toàn cầu ở dạng tự nhiên - một trong những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện. Cùng với các ưu thế khác về nguồn tài nguyên và hỗ trợ từ chính phủ, các xe điện của Trung Quốc thường có giá rẻ hơn đáng kể so với thị trường.

"Bồi thẩm đoàn" được tạo nên từ những công dân đại diện cho đa dạng các nhóm trong cộng đồng, bao gồm cả những người có đặc điểm giống với người nhập cư về các đặc điểm kinh tế-xã hội bao gồm nhưng không giới hạn chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, trình độ học vấn,

Euro là đơn vị tiền tệ chính thức của Liên minh châu Âu, đối với 19 quốc gia thành viên và 6 nước và lãnh thổ không thuộc Liên minh châu Âu.

"Cuối thế kỷ 19, đại dịch tả kinh hoàng đã bùng phát tại một quốc gia bị chia cắt. D là một bác sĩ lâm sàng và nhà dịch tễ học xuất chúng làm việc tại thủ đô phía Nam. Người vợ sắp cưới của D, người mà anh vô cùng yêu thương nhưng đã phải xa cách suốt 5 năm để theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu, hiện đang sống tại một thị trấn xa xôi ở phía Bắc. Sau nhiều năm ròng rã, D vừa hoàn thiện bản thảo và chế tạo thành công một hệ thống lọc nước sinh học di động cùng mẻ thuốc đặc trị thử nghiệm duy nhất có khả năng dập tắt dịch bệnh. Nhưng rồi một tình huống nguy cấp đã xuất hiện: - Tại miền Nam: Đây là trung tâm công nghiệp duy nhất của cả nước, sở hữu các lò phản ứng hóa chất và xưởng cơ khí có thể sản xuất hàng loạt mẻ thuốc cùng hệ thống lọc nước này. Tuy nhiên, chính quyền miền Nam vô cùng bảo thủ. Để bảo vệ lợi nhuận độc quyền từ việc bán nước sạch tinh khiết, giới tinh hoa đã ra lệnh sẽ thiêu rụi phòng thí nghiệm và tiêu hủy toàn bộ nghiên cứu của D vào bình minh ngày mai. - Tại miền Bắc: Đây là vùng nông nghiệp hoàn toàn lạc hậu, không có bất kỳ nền tảng hóa chất hay máy móc nào. Thị trấn của người vợ sắp cưới vừa báo cáo ca nhiễm tả đầu tiên vào chiều nay. Đêm nay, D đứng trước 2 lựa chọn: (1) Ở lại miền Nam: Chấp nhận hy sinh tự do cá nhân để tham gia vào một cuộc đấu tranh chính trị khốc liệt. Với uy tín và bộ óc của D, anh chắc chắn sẽ lật đổ được giới tinh hoa sau khoảng 6 tháng, từ đó đưa bản thảo vào sản xuất hàng loạt và cứu sống hàng chục triệu người trên toàn . Nhưng trong 6 tháng đó, vợ sắp cưới của anh và gia đình cô ở miền Bắc chắc chắn sẽ qua đời vì dịch bệnh. (2) Bỏ trốn ngay trong đêm: Đánh cắp hệ thống lọc và mẻ thuốc duy nhất chạy về phía Bắc. Lượng thuốc và công suất máy là hữu hạn, nhưng vừa đủ để cứu sống người vợ sắp cưới của D và toàn bộ thị trấn của cô. Tuy nhiên, ngay khi anh rời đi, phòng thí nghiệm sẽ bị thiêu rụi, toàn bộ thông tin nghiên cứu sẽ bị thất truyền vĩnh viễn. Hàng chục triệu người khác trên toàn sẽ chết trước khi y học tìm ra phương thuốc thứ hai.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (BEPS) vào tháng 6/2013 quy định về mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15% được áp dụng đối với các công ty đa quốc gia.

Thế giới thứ 3 là cụm từ dùng để chỉ các nước trong lịch sử đã mắc phải sự xâm lược, áp chế bức bách và bóc lột của chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa thực dân trong khoảng thời gian dài, xét về kinh tế phần nhiều tương đối lạc hậu. Hiện tại, họ là các nước đang phát triển bên trong châu Á, châu Phi, châu Mỹ La-tinh và vùng đất khác.