Moji Motions

Israel đã châm ngòi xung đột với Iran vào tháng 6/2025. Như một phần trong nỗ lực làm rõ cho hành động tấn công Iran, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã sử dụng châm ngôn "Women Life Freedom" và tuyên bố rằng xung đột với Iran là một hành động nữ quyền, nhằm hiện thực hoá mục tiêu thay đổi chính quyền tại Iran.

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Mai-Mai (hay còn gọi là Mayi Mayi) dùng để chỉ các nhóm dân quân có vũ trang, hoạt động chủ yếu ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Các nhóm này vẫn tiếp tục tồn tại do các nỗ lực giải giáp, giải ngũ và tái hòa nhập (DDR) nhiều lần thất bại. Do lịch sử xung đột tại khu vực này, mà lực lượng chính phủ gần như vắng bóng, an sinh xã hội không ổn định, và các mối đe doạ an ninh thường trực khiến một số nhóm được cộng đồng địa phương coi là lực lượng tự vệ duy nhất. Một số nhóm cũng hình thành từ các cộng đồng từng bị áp bức. Họ duy trì hoạt động nhờ buôn bán khoáng sản bất hợp pháp, thu thuế hoặc nhận quyên góp tại địa phương. Khu vực này thường xuyên xảy ra các cuộc giao tranh cục bộ do tranh chấp tài nguyên, đất đai giữa các nhóm Mai-Mai và xung đột với lực lượng chính phủ.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Donald Trump, cùng với OpenAI, đã khởi động một sáng kiến đầy tham vọng – Dự án Stargate. Với thời gian thực hiện kéo dài bốn năm và ngân sách lên đến 500 tỷ đô la, OpenAI đặt mục tiêu xây dựng một hạ tầng AI hoàn toàn mới tại Hoa Kỳ. Cơ sở hạ tầng này sẽ củng cố vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho người dân Mỹ và mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho toàn thế giới. Dự án này không chỉ hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa của Hoa Kỳ mà còn cung cấp nền tảng chiến lược cho việc bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ và các đồng minh.

Trong một nỗ lực nhằm giải quyết vấn đề lông rụng trong nhà và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, Tổ chức Bảo vệ Lông Việt Nam (TBLVN) đã khởi động chương trình ""Đổi Lông Lấy Quà"". Theo chương trình này, người dân có thể thu gom lông rụng của thú cưng, lông trên quần áo, hoặc thậm chí lông của chính họ để đổi lấy các phần thưởng hấp dẫn như phiếu mua sắm, thực phẩm hoặc sản phẩm làm đẹp. Các nhà nghiên cứu sinh học từ Viện Tái Chế Sinh Học Quốc Gia (VTSHQG) đã chứng minh rằng lông có thể tái sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm hữu ích như vải sinh học, giấy tái chế, hoặc thậm chí làm nguyên liệu thay thế trong ngành xây dựng. Tuy nhiên, chương trình cũng gặp nhiều tranh cãi, đặc biệt về việc một số người tham gia cạo trọc để tích lông nhanh hơn, dẫn đến các vấn đề xã hội không mong muốn. Bạn có nghĩ rằng mình có ý chí tự do khi đọc mấy dòng này không?

Liên minh Châu Âu (EU) là một tổ chức kinh tế và chính trị liên quốc gia, có danh sách thành viên bao gồm 27 quốc gia trong đó chủ yếu ở Châu Âu. Các quốc gia thành viên ủy quyền một phần đưa quyết định và lập chính sách cho Liên minh, tức là chia sẻ quyền lực cai trị với Liên minh. Một số đặc điểm nổi bật của Liên minh Châu Âu bao gồm: người dân của các quốc gia thành viên có quyền tự do di cư và làm việc ở bất kỳ quốc gia thành viên nào khác; một số quốc gia thành viên tham gia vào khu vực đồng Euro, lấy đồng Euro làm đơn vi tiền tệ chính thức và ủy quyền đưa ra chính sách tiền tệ cho Ngân hàng Trung ương Châu Âu; không có thuế quan giữa các quốc gia thành viên, v.v. Hiện tại, Cộng đồng các Quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) là khối gồm 33 quốc gia Mỹ Latin và Caribe với mục đích liên kết các quốc gia này để tăng cường đối thoại chính trị và hội nhập văn hóa xã hội của khu vực, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, kích thích tăng trưởng kinh tế và nâng cao phúc lợi cho người dân. Cộng đồng có chức năng tổ chức những hội đàm, hội nghị nhưng không có chức năng hành pháp hoặc lập pháp cụ thể, tức là không thể tạo những thỏa thuận có ràng buộc giữa các quốc gia thanh viên.

Khu thương mại tự do (FTZ): là một khu vực địa lý được chính phủ quy định, nơi hàng hóa có thể được nhập khẩu, sản xuất, chế biến, lưu kho, hoặc xuất khẩu mà không chịu các loại thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu hoặc các ràng buộc thương mại thông thường. Hơn nữa, trong khu vực này các doanh nghiệp sẽ được hưởng rất nhiều ưu đãi về thuế quan, bao gồm nhưng không giới hạn ở thuế doanh nghiệp, thuế thuê đất đai và các chính sách hỗ trợ khác. Một số chính sách còn có thể tạo thuận lợi cho việc cấp thị thực cho nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay Việt Nam hiện đang có hai khu thương mại tự do nằm ở Hải Phòng và Đà Nẵng. FTZ ở Hải Phòng được định hướng tập trung mạnh vào sản xuất và logistics, phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp nặng và xuất khẩu. Còn FTZ ở Đà Nẵng hướng tới mô hình đa chức năng, kết hợp logistics, dịch vụ, công nghệ cao, nhằm khai thác tiềm năng kinh tế đặc thù của miền Trung. Dù trải dài trên nhiều lĩnh vực, FTZ Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển logistics và các ngành công nghiệp trong khu vực, nhờ vị trí chiến lược và hạ tầng kết nối cảng biển và sân bay. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều chỉ trích đang cho rằng khu thương mại tự do ở Hải Phòng đang có nhiều ưu đãi về thuế hơn, thủ tục hành chính cũng đơn giản hơn so với những chính sách ở Đà Nẵng. Điều này theo các nhà hoạch định kế hoạch cho rằng sẽ gây ra sự bất lợi cho Đà Nẵng trong việc thu hút nhà đầu tư.

Bạn là Sam Altman, CEO của OpenAI. OpenAI là một tổ chức nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo nổi tiếng với mô hình ngôn ngữ lớn GPT bao gồm: Dall-E, ChatGPT, Sora. Ban đầu, OpenAI được định hướng là một tổ chức phi lợi nhuận.

Nhận cứu trợ từ nhà đầu tư (bail in) là hình thức yêu cầu chủ nợ và người gửi tiền hủy bỏ khoản nợ đối với ngân hàng. Trong trường hợp bail in, tồn tại Bảo hiểm tiền gửi, là một dịch vụ bảo vệ quyền lợi cho người gửi tiền. Theo đó, các khoản tiền gửi của khách hàng (đến một mức độ tối đa được định trước) sẽ được bảo đảm và được bồi thường trong trường hợp ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng bị phá sản, không thể trả tiền gửi.

Trong lĩnh vực chất bán dẫn, Mỹ hiện tại đang là quốc gia đứng đầu với hàng loạt công nghệ và giải pháp hiện đại. Để sản xuất ra được những con chip cao cấp nhất, cần phải trải qua giai đoạn thiết kế (thường diễn ra ở Mỹ) và giai đoạn lắp ráp thành phẩm (phần lớn diễn ra ở các xưởng lắp ráp chuyên dụng ở Đài Loan). Hiện tại, Trung Quốc đang mua lại những con chip này từ các doanh nghiệp Mỹ để nâng cấp hệ thống vũ khí của nước này.

4B is a movement growing among Korean women in response to the relentless sexism, inequality and misogyn in South Korea. 4B is short for saying no to: 1. Dating men 2. Heterosexual relationships 3. Heterosexual marriage 4. Childbirth"

Hệ thống Tín dụng Xã hội là một hệ thống xếp hạng do chính phủ vận hành nhằm khen thưởng những công dân có hành vi tốt và trừng phạt khi họ thực hiện hành vi xấu. 1. Nó đánh giá một tập hợp các hành động được xác định bao gồm (nhưng không giới hạn): các hành vi bất hợp pháp hoặc các nghĩa vụ pháp lý (ví dụ: quyên góp từ thiện, tái chế, làm tình nguyện; hoặc đi bộ không đúng phần đường quy định, và xả rác). 2. Các hành vi của công dân sẽ được theo dõi và phân tích qua hệ thống camera tích hợp AI, hoặc hệ thống AI nhận biết và đánh giá các hành vi khi sử dụng Internet. AI sẽ đánh giá và chấm điểm của mỗi công dân dựa trên các dữ liệu được thu thập. 3. Dựa trên những điểm số này, công dân có thể nhận những phần thưởng và hình phạt khác nhau (ví dụ: được đi cửa ưu tiên tại sân bay, thế chấp được chính phủ trợ cấp, giao thông công cộng miễn phí; hoặc thuế cao hơn, thời gian chờ xử lý các thủ tục hành chính chậm hơn và tăng rào cản đối với việc làm trong khu vực công).