Moji Motions

Mô hình "Đổi nợ lấy giáo dục" (Debt-for-Education Swaps) là một mô hình tài chính quốc tế, trong đó các quốc gia chủ nợ hoặc dịnh chế tài chính đồng ý xóa một phần nợ công cho một quốc gia đang phát triển. Đổi lại, chính phủ nước vay nợ có nghĩa vụ chuyển toàn bộ số tiền được miễn đó vào một quỹ ủy thác nội đia để chi trả cho các dự án cải cách giáo dục trẻ em. Nhằm đảm bảo tính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả, quỹ này sẽ do các tổ chức nhân đạo quốc tế và đại diện của phía chủ nợ trực tiếp điều hành. Hội đồng quản lý quốc tế này có toàn quyền quyết định việc thiết kế chương trình học, lựa chọn ngôn ngữ giảng dạy, cũng như tuyển dụng và phân bổ giáo viên tại các trường học nhận tài trợ một cách độc lập, không cần thông qua sự phê duyệt hay can thiệp từ Bộ giáo dục của quốc gia sở tại.

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Năm 2021, Trung Quốc ban hành chính sách hạn chế dạy thêm, yêu cầu các cơ sở dạy kèm sau giờ học phải tái cấu trúc thành các tổ chức phi lợi nhuận, cấm niêm yết công khai, chỉ cho phép dạy kèm vào các ngày trong tuần với số giờ giới hạn

World Cup 2026 sẽ được đồng đăng cai bởi Mỹ, Canada và Mexico, trong đó Mỹ là quốc gia tổ chức phần lớn các trận đấu. Trước thềm giải đấu, Mỹ đang xem xét áp dụng một chính sách nhập cư đặc biệt, yêu cầu công dân từ một số quốc gia (chủ yếu tại châu Phi và các nước đang phát triển có tỷ lệ ở lại trái phép cao) phải đóng một khoản tiền cọc lên tới 15.000 USD khi xin visa nhập cảnh. Khoản tiền này nhằm mục đích trang trải chi phí an ninh, trục xuất hoặc xử lý pháp lý trong trường hợp cá nhân vi phạm luật di trú. Khoản cọc sẽ được hoàn trả đầy đủ ngay sau khi cổ động viên có xác nhận xuất cảnh khỏi nước chủ nhà đúng thời hạn.

Chế độ kỹ trị là một mô hình chính phủ trong đó các nhà lãnh đạo được lựa chọn dựa trên năng lực chuyên môn và kỹ thuật, thay vì thông qua bầu cử phổ thông.

Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) là bộ 17 mục tiêu toàn cầu do Liên Hợp Quốc đề ra vào năm 2015, nhằm giải quyết những thách thức lớn như nghèo đói, bất bình đẳng và biến đổi khí hậu vào năm 2030. Dựa trên 5 trụ cột (5P) gồm Con người, Hành tinh, Thịnh vượng, Hòa bình và Quan hệ đối tác, SDGs hướng tới một mô hình phát triển toàn diện; tuy nhiên, việc áp dụng một khuôn khổ chung cho mọi quốc gia cũng đặt ra tranh cãi về tính phù hợp, linh hoạt và các đánh đổi giữa các mục tiêu. Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về chỉ số SDGs năm 2025, với nhiều tiến bộ trong giảm nghèo, năng lượng sạch và khả năng chi trả. Tuy vậy, các lĩnh vực như môi trường biển, tài nguyên đất và đổi mới sáng tạo - hạ tầng vẫn ở mức thách thức, phản ánh áp lực phải cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

Ali Hosseini Khamenei là một giáo sĩ và chính trị gia người Iran, từng giữ chức Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi bị Israel và Hoa Kỳ ám sát năm 2026.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

“Phi thực dân hóa tri thức” (decolonizing knowledge) là khái niệm dùng để chỉ quá trình xem xét và thách thức sự thống trị của các hệ tư tưởng, lối diễn giải và hệ thống kiến thức được hình thành chủ yếu bởi các cường quốc phương Tây trong thời kỳ thuộc địa và hậu thuộc địa. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng nhiều lĩnh vực như lịch sử, quan hệ quốc tế, phát triển, địa lý hay học thuật toàn cầu hiện nay vẫn phản ánh góc nhìn phương Tây như một chuẩn mực phổ quát, trong khi kinh nghiệm, cách hiểu và hệ quy chiếu của các xã hội ngoài phương Tây thường bị xem nhẹ và không được nhận sự chú ý và nguồn lực để phát triển.

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.

A là một huấn luyện viên bóng đá trẻ, triển vọng, đang tìm kiếm thử thách mới trong sự nghiệp. A hiện nhận được hai lời mời: Dẫn dắt đội tuyển quốc gia quê nhà – một nền bóng đá thuộc quốc gia đang phát triển, tiềm năng nhưng thiếu thành tích và vị thế quốc tế; hoặc Trở thành huấn luyện viên của một câu lạc bộ lớn đang sa sút, thi đấu tại một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu (Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha). A là người hâm mộ câu lạc bộ này từ khi còn nhỏ. Lưu ý: Mỗi giải vô địch quốc gia chỉ bao gồm các câu lạc bộ đến từ quốc gia đó

Chuyển giao trách nhiệm kiểm soát nhập cư (externalization of immigration): chính sách trong đó các quốc gia phát triển chuyển giao việc quản lý biên giới và người di cư sang các nước thứ ba. Thay vì xử lý tại quốc gia đến, các bên tìm cách ngăn chặn, kiểm tra hoặc tiếp nhận người xin tị nạn ở bên ngoài lãnh thổ của họ. Nhiều người di cư và người xin tị nạn từ châu Phi và Trung Đông đi qua Bắc Phi để tới châu Âu, đặc biệt bằng đường biển qua Địa Trung Hải. Để hạn chế số người đến lãnh thổ châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thành viên đã hợp tác với các quốc gia như Libya, Tunisia, Ai Cập, Morocco và Mauritania.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (BEPS) vào tháng 6/2013 quy định về mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15% được áp dụng đối với các công ty đa quốc gia.

NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) là một liên minh quân sự được thành lập năm 1949 với mục tiêu bảo vệ an ninh tập thể và thúc đẩy hòa bình khu vực. Hiệp ước quy định: Trong trường hợp “có cuộc tiến công vũ trang” vào một hoặc một số nước thành viên thì các nước khác phải nhanh chóng giúp đỡ, kể cả sử dụng lực lượng vũ trang. Hiện tại, NATO có 32 thành viên, trong đó phần lớn thuộc châu Âu. Một số quốc gia tiêu biểu bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, cùng một số nước mới gia nhập như Phần Lan(năm 2023), Thuỵ Điển (năm 2024). NATO đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh châu Âu và đối phó với các thách thức xuyên quốc gia.