Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

A Cordon Sanitaire policy is an informal commitment to exclude extremist political parties from forming coalitions. Examples include the exclusion of the Front National in France, True Finns (The Finnish Far Right) from Finland, or the call to ban far-right Alternative for Germany (AfD).

Vào ngày 18 tháng 6, 2026, Hoa Kỳ và Iran đã ký thỏa thuận tạm hoãn xung đột. Thỏa thuận này bao gồm lệnh ngừng bắn giữa hai bên trong vòng 60 ngày, việc gỡ bỏ tất cả các trừng phạt kinh tế lên Iran từ Hoa Kỳ, việc 300$ tỷ đô (được tài trợ bởi các công ty tư nhân và đồng minh tại Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh) được sử dụng để tái xây dựng tại Iran, việc Iran cho phép các tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, việc Iran được phép phát triển hệ thống tên lửa đạn đạo, và việc Iran sẽ tiếp tục thỏa thuận để phi hạt nhân hóa vũ trang.

Tây Ban Nha là một trong những điểm đến du lịch lớn nhất thế giới, với ngành du lịch đóng góp khoảng 12% GDP và gần 100 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm. Trong nhiều thập kỷ, mô hình du lịch của Tây Ban Nha chủ yếu dựa trên "sun, sand and coast" (biển, nắng và nghỉ dưỡng ven biển), tập trung tại các vùng như Catalonia, Balearic Islands, Canary Islands, Andalusia và Valencia. Nhiều cộng đồng ven biển phát triển lối sống gắn với sự cởi mở, hiếu khách, nhịp sống ngoài trời, các lễ hội địa phương, dịch vụ và giao lưu quốc tế. Đối với nhiều địa phương, du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là yếu tố định hình văn hóa, cộng đồng và cách người dân sinh hoạt. Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây, sự tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đã dẫn đến tình trạng "quá tải du lịch" (overtourism). Các vấn đề thường được nhắc đến bao gồm giá nhà tăng do căn hộ cho thuê ngắn hạn, quá tải hạ tầng và dịch vụ công, áp lực lên môi trường và tài nguyên, cũng như sự thay đổi bản sắc của các cộng đồng địa phương. Những vấn đề này đã làm bùng nổ các cuộc biểu tình phản đối "quá tải du lịch" trên khắp Tây Ban Nha trong những năm gần đây. Trong bối cảnh trên, chính phủ Tây Ban Nha cân nhắc hai định hướng chính sách đối với ngành du lịch: Chính sách giảm thiểu thị phần của du lịch theo đuổi mục tiêu giảm tỷ trọng của ngành du lịch trong nền kinh tế, kể cả khi điều đó làm giảm lượng khách quốc tế hoặc doanh thu từ du lịch. Chính phủ có thể chuyển hướng nguồn lực và đầu tư sang các ngành kinh tế khác như sản xuất công nghiệp tiên tiến, công nghệ số, fintech, dược phẩm, nông nghiệp công nghệ cao, v.v. Chính sách cải tiến du lịch tiếp tục coi du lịch là ngành kinh tế chiến lược, nhưng chuyển sang mô hình du lịch bền vững. Một số biện pháp có thể bao gồm đa dạng hóa điểm đến (khuyến khích du lịch tới các vùng nội địa và miền Bắc), kéo dài mùa du lịch để giảm tập trung vào mùa hè, phát triển các loại hình du lịch văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực thay vì chỉ nghỉ dưỡng ven biển, v.v.

Thỏ Yêu là một hệ thống sinh học-hành vi được kích hoạt mỗi khi một cá nhân tham gia vào một mối quan hệ tình cảm lãng mạn. Hệ thống này liên tục thu thập dữ liệu từ cả hai người trong mối quan hệ và tổng hợp thành một chỉ số gọi là Chỉ số Chất lượng Mối quan hệ (CM). CM được tạo thành từ ba ẩn dữ liệu chính: Các chỉ số sinh lý: Nhịp tim, hoạt động thần kinh, phản ứng cơ thể khi ở gần hoặc nghĩ về đối phương, phản ánh mức độ cảm xúc vô thức và phản ứng sinh học. Chỉ số động cơ hành vi: Các hành vi và tín hiệu xã hội thể hiện sự đầu tư vào mối quan hệ như thời gian dành cho nhau, mức độ chủ động trong giao tiếp, hành động thể hiện tình cảm (ôm, chăm sóc, hỗ trợ), v.v. Chỉ số biến thiên theo thời gian: Mức độ thay đổi của cả cảm xúc và hành vi qua từng giai đoạn, nhằm xác định xu hướng tăng trưởng, ổn định, hay suy giảm của mối quan hệ. Chỉ các cá nhân trong mối quan hệ tình cảm lãng mạn mới có quyền truy cập vào chỉ số CM của chính mối quan hệ đó.

Thu nhập cơ bản phổ quát (nguyên văn: universal basic income, gọi tắt: UBI) là một chương trình sinh sống được thực hiện bởi chính phủ. Những người tham gia sẽ nhận được một việc làm với một mức độ thu nhập cơ bản và được cấp nhà ở hoặc chung cư. UBI thường được tổ chức ở quy mô lớn (tức là áp dụng cho toàn thành phố, tỉnh, hoặc quốc gia) và có những quy định giới hạn người tham gia, bao gồm một thời gian tham gia lâu dài (v.d. 5–10 năm), không cho phép tái định cư hoặc nghỉ phép lâu dài, không cho phép có những nguồn thu nhập ngoài chương trình, v.v.

Hiện tại, Việt Nam đang đề xuất ghi nhận các hành vi bạo lực học đường vào hồ sơ cá nhân của học sinh. Hồ sơ này sẽ được xem xét trong quá trình xét tuyển đại học và tuyển dụng việc làm, với thời hạn lưu trữ phụ thuộc vào mức độ và tần suất vi phạm.

Giáo dục tại nhà là hình thức dạy học cho con cái hay trẻ em tại nhà mà không đến trường học. Giáo dục tại nhà có thể theo hoặc không theo tiêu chuẩn và giáo trình của chính phủ sở tại và thường được tiến hành bởi phụ huynh, gia sư, hoặc giáo viên trực tuyến.

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc vào thế kỉ 21 thường gắn liền với sự phản kháng đối với toàn cầu hóa, sự xáo trộn kinh tế, áp lực di cư và nỗi lo lắng về văn hóa - cho thấy sự khác biệt với chủ nghĩa dân tộc ở thế kỉ 20 (gắn liền với giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước). Tại nhiều quốc gia, chủ nghĩa dân tộc hiện nay đang giao thoa với chủ nghĩa dân túy (populism), chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) và thái độ hoài nghi đối với các tổ chức quốc tế.

Theo Lee Edelmen trong tác phẩm No Future, toàn bộ chính trị và xã hội loài người đều xoay quanh hình ảnh 'Đứa trẻ' (The Child). Mọi thứ chúng ta làm (tiết kiệm, bảo vệ môi trường, xây dựng luật pháp) đều được biện minh là 'vì thế hệ tương lai'. Theo Edelman, cộng đồng LGBTQ+ nên chấp nhận vị thế 'không có tương lai' để phá vỡ sự áp đặt của xã hội thay vì cố gắng chứng minh khả năng nuôi con tốt.

Mô hình thuê bao là mô hình mà người tiêu dùng trả phí định kỳ (tháng, năm, v.v.) để tiếp cận hoặc sử dụng tài sản, dịch vụ mà không cần phải sở hữu chúng vĩnh viễn. Các sản phẩm/dịch vụ này có thể bao gồm tài sản lớn (như nhà ở, xe cộ) hay các dịch vụ nhỏ hơn (như phần mềm, truyền hình, âm nhạc, v.v.).

Năm 1919, Chính phủ Liên Xô phát động chiến dịch "Likbez" (Xóa sổ mù chữ) với quy mô chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tại các vùng bộ tộc du mục miền viễn đông và Trung Á, để đạt được mục tiêu phổ cập giáo dục khẩn cấp, chính quyền đã bắt buộc tách hàng triệu trẻ em bản địa khỏi gia đình và đưa vào các trường nội trú tập trung do nhà nước quản lý. Tại đây, trẻ em được nuôi ăn học miễn phí, dạy đọc viết và khoa học hiện đại, nhưng bị cấm tuyệt đối thực hành lối sống du mục, cấm nói tiếng bản địa và cấm tham gia các nghi lễ tôn giáo truyền thống của bộ tộc.

Phương án chuyển giao bắt buộc là biện pháp can thiệp vĩ mô đặc biệt do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) áp dụng nhằm tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém, đang rơi vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu, qua đó ngăn chặn rủi ro đổ vỡ dây chuyền và bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính. Theo đó, NHNN sẽ yêu cầu chuyển giao toàn bộ cổ phần của ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt cho một ngân hàng thương mại lớn, có năng lực tài chính và quản trị vững mạnh tiếp nhận với mức giá danh nghĩa là 0 đồng. Một vài ví dụ có thể kể đến như Vietcombank tiếp nhận CBBank hay MBBank tiếp nhận OceanBank. Sau khi hoàn tất chuyển giao, các ngân hàng yếu kém này sẽ được chuyển đổi thành mô hình Ngân hàng TNHH MTV do bên tiếp nhận sở hữu 100% vốn, đi kèm với việc tái định vị thương hiệu để khẳng định sự bảo trợ từ ngân hàng mẹ (ví dụ: CBBank đổi tên thành VCBNeo, OceanBank đổi tên thành MBV). Dù vậy, các tổ chức này vẫn duy trì pháp nhân hoạt động độc lập đặt dưới sự quản lý và điều hành trực tiếp của đơn vị nhận chuyển giao. Đồng thời, toàn bộ tiền gửi của người dân và doanh nghiệp vào các ngân hàng này sẽ được cam kết bảo vệ 100% nhằm tránh tâm lý hoang mang dẫn đến rút tiền ồ ạt. Để bù đắp rủi ro cho bên nhận chuyển giao khi phải gánh vác một tổ chức đang mang lỗ lũy kế lớn, NHNN sẽ cung cấp các cơ chế hỗ trợ đặc thù như: cấp các khoản vay đặc biệt với lãi suất 0%, nới lỏng hạn mức tăng trưởng tín dụng, hoặc miễn giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc cho đến khi quá trình tái cơ cấu hoàn tất.

Đầu thế kỷ 20, các biện pháp tránh thai bị coi là bất hợp pháp và vô đạo đức tại Mỹ và châu Âu. Margaret Sanger, người tiên phong của phong trào kiểm soát sinh đẻ, đã tuyệt vọng tìm kiếm sự ủng hộ. Để có được nguồn tài trợ và tính chính danh khoa học, bà đã quyết định liên minh với phong trào Thuyết Ưu sinh (Eugenics) – một trào lưu khoa học đương thời tin rằng nhân loại cần "cải thiện nòi giống" bằng cách hạn chế sinh sản ở những người "kém cỏi" (người nghèo, người khuyết tật, dân tộc thiểu số). Sự liên minh này đã giúp hợp pháp hóa thuốc tránh thai thành công, mở ra kỷ nguyên giải phóng phụ nữ, nhưng cũng gián tiếp dọn đường cho các luật triệt sản cưỡng bức tàn nhẫn đối với các nhóm yếu thế trong nhiều thập kỷ sau đó.

Việt Nam hiện duy trì cách tiếp cận “không cấm nhưng không công nhận” hôn nhân cùng giới theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, do đó các cặp đôi cùng giới không thể đăng ký kết hôn và không được hưởng các quyền pháp lý gắn với hôn nhân, bao gồm việc cùng đứng tên làm cha mẹ hợp pháp. Trong thực tế, một số gia đình đồng giới vẫn cùng nuôi dưỡng trẻ em, nhưng pháp luật hiện hành thường chỉ công nhận một người là phụ huynh hợp pháp. Điều này dẫn đến các tranh luận về quyền giám hộ, đại diện pháp lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ, bao gồm các vấn đề cụ thể như: quyền đại diện pháp lý trong các giao dịch hoặc tranh chấp liên quan đến trẻ; quyền thừa kế tài sản; cũng như quyền tiếp tục chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong trường hợp người phụ huynh hợp pháp qua đời hoặc mất khả năng chăm sóc. Tại phiên thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) tháng 4/2026, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh đã đề xuất xem xét việc công nhận đầy đủ cả hai người nuôi dưỡng trong gia đình đồng giới trên giấy tờ hộ tịch, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ quyền lợi của trẻ em, ngay cả khi chưa có sự thay đổi về công nhận hôn nhân. Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền liên quan đến con cái thường gắn chặt với chế định hôn nhân. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Hà Lan, Canada và Mỹ đã công nhận hôn nhân đồng giới trước khi mở rộng đầy đủ quyền làm cha mẹ. Mặc dù Luật Hộ tịch và Luật Hôn nhân & Gia đình là hai hệ thống pháp luật riêng biệt, thế nhưng Luật Hộ tịch chỉ chủ yếu đóng vai trò ghi nhận và quản lý các quan hệ nhân thân, trong khi nhiều quyền liên quan đến gia đình, con cái và cha mẹ trong thực tế vẫn gắn chặt với quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận. Hiện tồn tại hai hướng tiếp cận chính: một là ưu tiên giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến quyền lợi của trẻ em; hai là cho rằng việc thay đổi cần bắt đầu từ công nhận hôn nhân để làm nền tảng pháp lý cho các quyền liên quan.

"Chung kết cùng khu vực" đề cập đến bối cảnh phổ biến trong ngành thể thao điện tử của nhiều tựa game khác nhau, khi những trận chung kết thế giới nhiều năm liền đều là các đội tuyển đến từ cùng một khu vực nhất định. Có thể kể đến một số tựa game nổi bật với các đội tuyển mạnh đến từ khu vực Châu Á, qua lịch sử các giải đấu thế giới nhiều năm liền liên tục là giữa các đội tuyển của khu vực này đối đầu với nhau (VD: League of Legends, PUBG mobile,...); ngược lại, một số tựa game khác liên tục ghi nhận nhà vô địch thế giới của họ các năm liền luôn là những đội tuyển đến từ khu vực Châu Âu - Bắc Mỹ (VD: CS:GO, Dota 2,...). Ngay cả khi những đội tuyển từ khu vực ít hiện diện hơn đang dần có những bước tiến vào vòng loại sâu hơn, điều này vẫn là không đủ và những trận "chung kết cùng khu vực" vẫn là kết thúc áp đảo tại các giải đấu thế giới.