Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Thị trường dự đoán là các nền tảng nơi mọi người đặt cược vào kết quả của các sự kiện trong tương lai. Ví dụ bao gồm: Polymarket và Kalshi. Những sự kiện trong tương lai bao gồm nhưng không giới hạn ở các ví dụ sau: Kết quả bầu cử, kết quả thể thao, kết quả các quyết định chính sách, giá trị dự kiến của cổ phiếu, mức độ tăng trưởng của công ty, giá nhà đất...

Căng thẳng giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ đang leo thang sau khi một tàu chiến Trung Quốc bắn đạn thật bên trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản gần đảo Okinotori. Sự việc này diễn ra tiếp nối một rạn nứt ngoại giao kéo dài, vốn bùng phát từ các tuyên bố của Tokyo về việc bảo vệ Đài Loan, các vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng các biện pháp siết chặt xuất khẩu đất hiếm gay gắt từ phía Trung Quốc nhắm vào Nhật Bản.

“I can fix him” (“Tôi có thể sửa được anh ấy”) là một cụm từ lóng phổ biến trên mạng xã hội, nhằm chỉ việc những người phụ nữ cố gắng thay đổi một người đàn ông để họ trở nên tốt và phù hợp với mình hơn.

“Di dời có kiểm soát” (managed retreat) là việc di dời có kế hoạch các công trình, cơ sở hạ tầng hoặc từ bỏ việc sử dụng đất nhằm giảm thiểu và quản lý rủi ro do các hiện tượng thiên tai gây ra.

NVIDIA là nhà phát triển bộ xử lý đồ hoạ (GPU) và công nghệ chipset lớn nhất thế giới, hiện kiểm soát khoảng 80% thị phần GPU được sử dụng để phát triển và vận hành các mô hình AI. Trong 2 năm trở lại đây, tập đoàn này đã đầu tư mạnh mẽ vào các công ty AI như OpenAI và Anthropic, qua đó hưởng lợi trực tiếp từ nền kinh tế AI mở rộng và nhu cầu GPU tăng mạnh.

Degrowth involves a planned decrease in the size of economic production and consumption occurring within a given economy (often measured via GDP). It could involve prioritizing less emissions-intensive industries, imposing heavy taxes or limits on emissions, implementing shorter workweeks, and encouraging voluntary reductions in consumer spending.

To reduce unemployment, governments use expansionary policies like increasing spending, cutting taxes, or lowering interest rates to boost demand and encourage hiring. For controlling inflation, they adopt contractionary policies, such as reducing spending, raising taxes, or increasing interest rates to limit excess demand and stabilize prices.

A jury is a group of citizens selected to listen to the evidence in a trial and deliver a verdict of guilty or not guilty. Defendant is a person who is being accused of a crime in a court of law.

Israel đã châm ngòi xung đột với Iran vào tháng 6/2025. Như một phần trong nỗ lực làm rõ cho hành động tấn công Iran, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã sử dụng châm ngôn "Women Life Freedom" và tuyên bố rằng xung đột với Iran là một hành động nữ quyền, nhằm hiện thực hoá mục tiêu thay đổi chính quyền tại Iran.

Ngày 4/10/2025, bà Sanae Takaichi thắng cử Chủ tịch Đảng dân chủ tự do, đảng đang chiếm đa số ghế trong Hạ viện Nhật. Đây là một sự kiện rất quan trọng, vì ở Nhật, lãnh đạo đảng cầm quyền gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng, do đảng đó có số phiếu đa số trong quốc hội. Nếu trở thành thủ tướng thì bà Sanae Takaichi sẽ trở thành thủ tướng nữ đầu tiên của Nhật. Đây được cho là một sự kiện mang tính bước ngoặt trong phong trào nữ quyền tại Nhật Bản, khi mà sự hiện diện của của phụ nữ trong chính trị tại Nhật rất thấp. Trong năm 2025, chỉ có 2 trên 20 cá nhân là phụ nữ trong nội các chính phủ. Ở Nhật Bản, vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình (chăm con cái, nội trợ) vẫn thường được coi là mặc định, ảnh hưởng lớn đến cơ hội nghề nghiệp của họ. Bà Sanae Takaichi tuy có khả năng cao là người thủ tướng nữ đầu tiên ở Nhật Bản. Tuy nhiên bà lại là một người khá là truyền thống. Bà thường đưa ra các tuyên bố nhằm phản đối các điều luật thúc đẩy bình đẳng giới như tên họ sau hôn nhân, kế vị trong hoàng gia và hôn nhân đồng giới. Bà cũng hay có những phát ngôn nhấn mạnh vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình như “vợ tốt”, “mẹ tốt”.

Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của nhà nước dành cho các đối tượng ưu tiên (người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ) thuê hoặc mua với giá ưu đãi. Mục đích là để đảm bảo an sinh xã hội, giúp người dân ổn định chỗ ở, không vì mục đích lợi nhuận. Hiện nay chính sách nhà ở xã hội ở Việt Nam vẫn đang gặp rào cản về giá. Giá bán nhà ở xã hội ở các đô thị lớn vẫn quá cao (20 - 30 triệu VNĐ/m²), vượt xa khả năng chi trả của của đại đa số người dân lao động trung bình. Hơn nữa, nguồn cung nhà ở xã hội hiện nay đang thiếu hụt so với nhu cầu. Đa số dự án nằm ở vùng ven đô, xa nơi làm việc và thiếu cơ sở hạ tầng (trường học, giao thông), làm giảm tính hấp dẫn và tiện ích với người lao động. Ngoài ra, quy trình xét duyệt nhà ở xã hội hiện tại đang gặp vấn đề thiếu minh bạch, tạo điều kiện cho tình trạng trục lợi chính sách. Điều này làm mất đi cơ hội tiếp cận của những người thực sự cần hỗ trợ

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Trong những năm gần đây, một làn sóng phản kháng nhắm vào tầng lớp giàu có và giới tinh hoa đã lan rộng trong đời sống chính trị và văn hóa đại chúng. Các diễn ngôn này thường phơi bày sự bất công trong phân phối của cải, thách thức quyền lực kinh tế - chính trị, và thúc đẩy thảo luận về công bằng xã hội. Tuy nhiên, chúng cũng mang theo sắc thái quá khích khi biến giới tinh hoa thành đối tượng tập thể của sự phẫn nộ và thù ghét, khiến ranh giới giữa phê phán chính sách và công kích con người trở nên không rõ ràng.

(1) Trong xã hội Mỹ thập niên 1960, việc chăm sóc và nuôi dưỡng con cái chủ yếu được mặc định là trách nhiệm của phụ nữ. Nam giới được xã hội kỳ vọng và cho phép dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động chính trị hay lý tưởng cá nhân, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc họ bỏ bê trách nhiệm gia đình. (2) Năm 1965, Norman Morrison, một nhà hoạt động phản chiến người Mỹ, đã tự thiêu trước Lầu Năm Góc năm để phản đối việc Mỹ xâm lược Việt Nam. Ông ra đi đột ngột, không báo trước, để lại vợ cùng ba con nhỏ. Anne - vợ ông - vốn cũng là người yêu chuộng hòa bình và từng tham gia biểu tình, vận động nhằm chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, cái chết của Morrison đã để lại cú sốc tâm lý nặng nề cho bà và các con, một vết thương họ chưa bao giờ thực sự vượt qua được. (3) Trong khoảng thời gian Mỹ xâm lược Việt Nam, phụ nữ Việt Nam gánh chịu thiệt hại rất lớn, cả từ bạo lực trực tiếp lẫn gánh nặng xã hội ở hậu phương.

ESG là một bộ tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ bền vững và đạo đức trong hoạt động của doanh nghiệp. ESG bao gồm ba yếu tố chính: Môi trường (Environmential), tức là các nỗ lực của công ty trong việc giảm phát thải carbon, quản lý chất thải, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và ứng phó với biến đổi khí hậu; Xã hội (Societal), tức là cách công ty xây dựng mối quan hệ với nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp và cộng đồng; và Quản trị (Governance), tức là các chính sách nội bộ, quy trình quản lý và cách công ty vận hành để đảm bảo minh bạch và có trách nhiệm.. Hiện nay, ESG đang được các nhà đầu tư, tổ chức tài chính và doanh nghiệp sử dụng như một tiêu chuẩn để định hướng chiến lược, quản trị rủi ro và xây dựng hình ảnh thương hiệu.