Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Thị trường dự đoán là các nền tảng nơi mọi người đặt cược vào kết quả của các sự kiện trong tương lai. Ví dụ bao gồm: Polymarket và Kalshi. Những sự kiện trong tương lai bao gồm nhưng không giới hạn ở các ví dụ sau: Kết quả bầu cử, kết quả thể thao, kết quả các quyết định chính sách, giá trị dự kiến của cổ phiếu, mức độ tăng trưởng của công ty, giá nhà đất...

Căng thẳng giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ đang leo thang sau khi một tàu chiến Trung Quốc bắn đạn thật bên trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản gần đảo Okinotori. Sự việc này diễn ra tiếp nối một rạn nứt ngoại giao kéo dài, vốn bùng phát từ các tuyên bố của Tokyo về việc bảo vệ Đài Loan, các vấn đề giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng các biện pháp siết chặt xuất khẩu đất hiếm gay gắt từ phía Trung Quốc nhắm vào Nhật Bản.

“Di dời có kiểm soát” (managed retreat) là việc di dời có kế hoạch các công trình, cơ sở hạ tầng hoặc từ bỏ việc sử dụng đất nhằm giảm thiểu và quản lý rủi ro do các hiện tượng thiên tai gây ra.

NVIDIA là nhà phát triển bộ xử lý đồ hoạ (GPU) và công nghệ chipset lớn nhất thế giới, hiện kiểm soát khoảng 80% thị phần GPU được sử dụng để phát triển và vận hành các mô hình AI. Trong 2 năm trở lại đây, tập đoàn này đã đầu tư mạnh mẽ vào các công ty AI như OpenAI và Anthropic, qua đó hưởng lợi trực tiếp từ nền kinh tế AI mở rộng và nhu cầu GPU tăng mạnh.

NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) là một liên minh quân sự được thành lập năm 1949 với mục tiêu bảo vệ an ninh tập thể và thúc đẩy hòa bình khu vực. Hiệp ước quy định: Trong trường hợp “có cuộc tiến công vũ trang” vào một hoặc một số nước thành viên thì các nước khác phải nhanh chóng giúp đỡ, kể cả sử dụng lực lượng vũ trang. Hiện tại, NATO có 32 thành viên, trong đó phần lớn thuộc châu Âu. Một số quốc gia tiêu biểu bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, cùng một số nước mới gia nhập như Phần Lan(năm 2023), Thuỵ Điển (năm 2024). NATO đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh châu Âu và đối phó với các thách thức xuyên quốc gia.

Degrowth involves a planned decrease in the size of economic production and consumption occurring within a given economy (often measured via GDP). It could involve prioritizing less emissions-intensive industries, imposing heavy taxes or limits on emissions, implementing shorter workweeks, and encouraging voluntary reductions in consumer spending.

To reduce unemployment, governments use expansionary policies like increasing spending, cutting taxes, or lowering interest rates to boost demand and encourage hiring. For controlling inflation, they adopt contractionary policies, such as reducing spending, raising taxes, or increasing interest rates to limit excess demand and stabilize prices.

A jury is a group of citizens selected to listen to the evidence in a trial and deliver a verdict of guilty or not guilty. Defendant is a person who is being accused of a crime in a court of law.

Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của nhà nước dành cho các đối tượng ưu tiên (người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ) thuê hoặc mua với giá ưu đãi. Mục đích là để đảm bảo an sinh xã hội, giúp người dân ổn định chỗ ở, không vì mục đích lợi nhuận. Hiện nay chính sách nhà ở xã hội ở Việt Nam vẫn đang gặp rào cản về giá. Giá bán nhà ở xã hội ở các đô thị lớn vẫn quá cao (20 - 30 triệu VNĐ/m²), vượt xa khả năng chi trả của của đại đa số người dân lao động trung bình. Hơn nữa, nguồn cung nhà ở xã hội hiện nay đang thiếu hụt so với nhu cầu. Đa số dự án nằm ở vùng ven đô, xa nơi làm việc và thiếu cơ sở hạ tầng (trường học, giao thông), làm giảm tính hấp dẫn và tiện ích với người lao động. Ngoài ra, quy trình xét duyệt nhà ở xã hội hiện tại đang gặp vấn đề thiếu minh bạch, tạo điều kiện cho tình trạng trục lợi chính sách. Điều này làm mất đi cơ hội tiếp cận của những người thực sự cần hỗ trợ

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

ESG là một bộ tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ bền vững và đạo đức trong hoạt động của doanh nghiệp. ESG bao gồm ba yếu tố chính: Môi trường (Environmential), tức là các nỗ lực của công ty trong việc giảm phát thải carbon, quản lý chất thải, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và ứng phó với biến đổi khí hậu; Xã hội (Societal), tức là cách công ty xây dựng mối quan hệ với nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp và cộng đồng; và Quản trị (Governance), tức là các chính sách nội bộ, quy trình quản lý và cách công ty vận hành để đảm bảo minh bạch và có trách nhiệm.. Hiện nay, ESG đang được các nhà đầu tư, tổ chức tài chính và doanh nghiệp sử dụng như một tiêu chuẩn để định hướng chiến lược, quản trị rủi ro và xây dựng hình ảnh thương hiệu.

Mái vòm vàng (Golden Dome) là một hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng toàn diện, được khởi xướng bởi Tổng thống Trump vào tháng 1/2025. Dự án hướng đến việc triển khai hàng trăm vệ tinh cảm biến và đầu đạn tấn công không gian, tích hợp với các hệ thống phòng thủ mặt đất, nhằm phát hiện và tiêu diệt tên lửa đạn đạo, hành trình và siêu thanh. Đây là lần đầu tiên Mỹ xem xét đưa vũ khí vào không gian như một thành phần chính trong hệ thống phòng thủ quốc gia. Tuy nhiên, Mái vòm vàng cũng vấp phải một số chỉ trích dữ dội vì lo ngại về an ninh. Dự án này dự kiến sẽ cần xây dựng trong khoảng từ 3 đến 20 năm

Văn hóa cày cuốc (hustle culture) là tư tưởng xã hội cho rằng làm việc chăm chỉ, không ngừng nghỉ là chìa khóa thành công. Theo tư tưởng này, mọi người thường được khuyến khích làm việc quá giờ, ưu tiên công việc hơn nghỉ ngơi, và đo lường thành công bằng năng suất.

Donald Trump, cùng với OpenAI, đã khởi động một sáng kiến đầy tham vọng – Dự án Stargate. Với thời gian thực hiện kéo dài bốn năm và ngân sách lên đến 500 tỷ đô la, OpenAI đặt mục tiêu xây dựng một hạ tầng AI hoàn toàn mới tại Hoa Kỳ. Cơ sở hạ tầng này sẽ củng cố vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm cho người dân Mỹ và mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho toàn thế giới. Dự án này không chỉ hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa của Hoa Kỳ mà còn cung cấp nền tảng chiến lược cho việc bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ và các đồng minh.