Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Vào ngày 17/3, Ngân hàng Trung uơng Úc (Reserve Bank of Australia) đã đưa ra quyết định tăng mức lãi suất cơ sở từ 3.85% lên 4.1%. Quyết định này củng cố chính sách thắt chặt tiền tệ của chính phủ Úc, sau khi đã tăng từ mốc 3.6% vào đầu năm nay và vẫn đang thể hiện mong muốn tiếp tục gia tăng mức lãi suất cơ sở. Trong bối cảnh mâu thuẫn căng thẳng tại Trung Đông khiến giá xăng dầu ở Úc chịu ảnh hưởng rất nặng nề, chính sách này được tin rằng sẽ giúp kìm hãm lạm phát trong tương lai dài. Tuy nhiên, việc gia tăng lãi suất cũng đặt gánh nặng lớn lên người tiêu dùng vốn đã đang trải qua cuộc khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng tại các thành phố lớn của Úc.

Bồi thẩm đoàn (tại các nước sử dụng Thông luật) là một tập hợp thường dân được tòa án ủy nhiệm việc xét xử một vụ án. Nhiệm vụ chính của bồi thẩm đoàn là xem xét và cân nhắc các bằng chứng để tuyên án có tội hay vô tội sau khi nghe công tố viên và luật sư bị cáo dẫn giải và lý luận. Sau đó, thành viên của bồi thẩm đoàn sẽ họp trong phòng kín và thảo luận về vụ việc cho tới khi thống nhất với nhau về việc bị đơn hoặc bị cáo có phải chịu trách nhiệm dân sự hoặc hình sự hay không. Chỉ sau khi có quyết định của bồi thẩm đoàn, căn cứ vào đó thẩm phán mới ra phán quyết và hình phạt. Jury AI là một phần mềm trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như bồi thẩm đoàn trong các xét xử tại tòa án. Phần mềm này có các tính năng như hiểu ngôn ngữ tự nhiên, xây dựng phần hỏi đáp, dịch thuật.

U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE), hay Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, là một cơ quan hành pháp liên bang Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về thực thi luật nhập cư, bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Nhiệm vụ của ICE bao gồm nhưng không giới hạn ở: Bắt và trục xuất người nhập cư trái phép; Quản lý các trại tạm giữ người nhập cư; Điều tra tội phạm xuyên biên giới; v.v. Trong thời gian gần đây, ICE đang gặp phải một làn sóng chỉ trích và phản đối mạnh mẽ, gây ra sự phân cực chính trị mãnh liệt ở nội bộ Hoa Kỳ.

Thành phố New York đã đưa ra kế hoạch đóng băng tiền thuê nhà đối với gần 1 triệu căn hộ thuộc diện bình ổn tiền thuê, cụ thể là đặt mức tăng tiền thuê căn hộ này ở 0% trong vòng 4 năm cho những người đi thuê. Căn hộ thuộc diện bình ổn tiền thuê là loại căn hộ mà chính quyền kiểm soát mức tăng tiền thuê mỗi năm để bảo vệ người thuê khỏi việc giá thuê tăng quá nhanh. Loại căn hộ này không cho phép những người chủ nhà được tự ý tăng tiền thuê, mà mức tăng thường phụ thuộc vào quyết định của pháp luật địa phương.

Trong tố tụng hình sự, bằng chứng tâm lý/tâm thần được sử dụng cho nhiều mục đích pháp lý khác nhau. Quan trọng nhất là xác định năng lực chịu trách nhiệm hình sự và năng lực hầu tòa của bị cáo, tức khả năng nhận thức và tham gia tố tụng. Ngoài ra, dạng bằng chứng này còn được dùng làm tình tiết giảm nhẹ, đánh giá nguy cơ tái phạm và khả năng cải tạo. Bằng chứng tâm lý cũng giúp đánh giá độ tin cậy của lời khai và trạng thái tâm thần của nạn nhân trong các vụ án. Để được chấp nhận, các đánh giá này thường phải do chuyên gia được tòa án công nhận hoặc thông qua giám định pháp y tâm thần chính thức.

Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc bồi thường thiệt hại tinh thần áp dụng khi tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm. Bồi thường thiệt hại tinh thần trước hết do các bên tự thỏa thuận; nếu không đạt được thì tòa án sẽ quyết định trong giới hạn luật định. Mức bồi thường có trần tối đa tùy loại thiệt hại, thường được tính theo số lần mức lương cơ sở (ví dụ: tối đa 50 lần với xâm phạm sức khỏe, 100 lần với xâm phạm tính mạng). Do đó, số tiền cụ thể không cố định mà phụ thuộc vào mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết và đánh giá của tòa án về mức độ tổn hại.

Phán quyết Wickard v. Filburn (1942) xuất phát từ việc nông dân Roscoe Filburn bị phạt vì trồng lúa mì vượt hạn ngạch theo Đạo luật Điều chỉnh Nông nghiệp 1938, dù phần dư chỉ dùng trong trang trại. Filburn lập luận rằng hoạt động này không phải thương mại liên bang nên không thuộc thẩm quyền Quốc hội. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao (9-0) cho rằng nếu nhiều người cùng làm, sẽ ảnh hưởng đến cung – cầu và giá cả toàn thị trường. Từ đó, Tòa thiết lập “nguyên tắc tổng hợp” (aggregation principle), xác nhận rằng ngay cả hoạt động sản xuất quy mô nhỏ, tại địa phương, không nhằm mục đích bán thương mại cũng có thể bị liên bang điều tiết nếu nó có "tác động đáng kể" đến thương mại liên bang khi được nhìn nhận tổng thể. Phán quyết mở rộng mạnh quyền điều tiết kinh tế của chính phủ liên bang. Dù chưa bị hủy bỏ, các án lệ sau như United States v. Lopez (1995) đã bắt đầu đặt giới hạn cho nguyên tắc này.

INFOSLIDE 1: Whalopha là một vùng đất phép thuật cá voi vĩ đại, cung cấp khả năng sử dụng, sản sinh phép thuật cho các sinh vật sinh ra trên mảnh đất này. Tuy nhiên, lượng phép thuật của mỗi cá thể là khác nhau mà không theo bất kỳ quy tắc nào. Regulo là lãnh chúa đời đầu, vô cùng bảo thủ. Ông kiểm soát bằng chế độ chuyên quyền, giới hạn tối đa sự phát triển của phép thuật, bắt buộc tất cả các cư dân không được sử dụng phép thuật. Ai vi phạm sẽ lập tức bị bắt và chịu phạt tù hoặc tử hình. Hình ảnh những người bị bắt hoặc bị tử hình dán tại các bảng thông tin lớn trên phố. Tuy cuộc sống ổn định và kinh tế phát triển cơ bản, nhưng cũng chính nhờ chế độ này mà Regulo kiếm được rất nhiều tiền và có quyền lực gần như là tuyệt đối. Hiểu biết về phép thuật là rất ít ỏi giúp làm tăng thêm sự phụ thuộc của họ vào cấu trúc kinh tế mà Regulo xây dựng. INFOSLIDE 2: Freeria là một pháp sư đặc biệt được sinh ra ngoài hệ thống kiểm soát, được phát triển phép thuật tự do và mạnh mẽ. Ông giải cứu và thu nhập nhiều người bị kết án để xây dựng một lực lượng chiến đấu. Ở tuổi 35, lực lựợng này thành công giết chết và lật đổ Regulo. Bất chấp các cảnh báo, Freeria thiết lập và cổ súy một trật tự mới không còn bất kỳ rào cản nào với sự phát triển phép thuật. Hệ quả là các băng nhóm phép thuật hình thành và chiến tranh liên miên nổ ra. Những người có ít phép thuật bị coi là thấp kém, bị bóc lột, trở thành nhóm yếu thế nhất trong xã hội. Dù có một số nhóm trung lập tồn tại, phần lớn xã hội rơi vào hỗn loạn. 50 năm sau, Whalopha suy tàn: đất đai khô cằn, dân số giảm mạnh, chiến tranh chấm dứt không vì hoà bình mà vì không còn đủ tài nguyên để tiếp tục. "

Đài Loan hiện nắm giữ hơn 90% năng lực sản xuất chip bán dẫn tiên tiến nhất thế giới. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Thung lũng Silicon (như Apple, NVIDIA, Qualcomm) hoạt động theo mô hình "không nhà máy" – nghĩa là họ chỉ thiết kế chip nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào dây chuyền đúc của Tập đoàn Taiwan Semiconductor Manufacturing Comapny để sản xuất. Mặc dù Trung Quốc đã đạt được những bước tiến về công nghệ nội địa, nhưng quy mô sản xuất khổng lồ của TSMC vẫn là chưa thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, do lo ngại về các rủi ro tiềm tàng, Hoa Kỳ đang ráo riết thực hiện chiến lược di dời sản xuất ra nước ngoài, buộc Đài Loan xây dựng các nhà máy dự phòng tại bang Arizona và Nhật Bản. Trước lo ngại rằng "Lá chắn Silicon" sẽ biến mất khi các nhà máy dự phòng này đi vào hoạt động, một chiến lược mang tên "Tiêu thổ bán dẫn" đã được đề xuất: theo đó, Đài Loan sẽ chuẩn bị sẵn các biện pháp kỹ thuật để tự phá hủy hoàn toàn các nhà máy đúc chip và hệ thống máy móc ngay khi quân đội Trung Quốc phát động tấn công.

Trước đây, thăm viếng mộ phần được coi là một cuộc "hành hương". Các nghĩa trang thường nằm biệt lập ở vùng ngoại ô yên tĩnh, tách rời khỏi nhịp sống hối hả. Để thực hiện nghi thức, người thân phải đầu tư nhiều công sức, thời gian và vượt qua những trở ngại về địa lý. Dưới áp lực của đô thị hóa, một làn sóng "Tiện lợi hóa" đã xuất hiện, đưa không gian của người quá cố vào thẳng trung tâm đời sống thường nhật. Trong trận tranh biện này, "Sự tiện lợi hóa" được hiểu là quá trình loại bỏ các rào cản về khoảng cách địa lý và nỗ lực vật lý, biến việc tưởng niệm trở thành một hoạt động nhanh chóng, dễ tiếp cận và diễn ra thường xuyên trong nhịp sống hàng ngày. Một số ví dụ bao gồm: - Hầm mộ tự động hóa: Tại các tòa nhà cao tầng trong thành phố, việc viếng thăm được vận hành như một dịch vụ tức thời. Khi người thân quẹt thẻ từ, hệ thống băng chuyền và cánh tay robot sẽ tự động truy xuất hũ cốt từ kho lưu trữ ngầm, đưa đến bàn thờ chung trong chưa đầy một phút. Tại đây, màn hình điện tử sẽ tự động hiển thị di ảnh tương ứng để người thân chiêm bái. - Tưởng niệm kỹ thuật số: Các ứng dụng di động và camera giám sát trực tiếp cho phép thực hiện nghi lễ cúng bái từ xa. Việc tưởng niệm giờ đây có thể diễn ra ngay trên điện thoại vào giờ nghỉ trưa hoặc khi đang di chuyển.

Trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến xu hướng tách rời nền kinh tế (economic decoupling), khi các quốc gia hay khu vực dần giảm mức độ phụ thuộc kinh tế lẫn nhau hoặc các nước lớn vì các lý do an ninh, địa chính trị và chiến lược. Một số ví dụ cho chiến lược tách rời nền kinh tế có thể bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng cường đa dạng hoá thương mại, mở rộng giao thương trong khu vực thay cho thương mại toàn cầu, định vị quốc gia hoặc khu vực là trung tâm sản xuất trung lập, v.v.

Chủ nghĩa hỗn loạn nhận thức (Epistemological anarchism) là niềm tin rằng không có cách thức duy nhất đúng đắn để đạt được tri thức. Nó thách thức niềm tin rằng phương pháp khoa học là cách duy nhất để có được tri thức và bác bỏ việc loại trừ các phương pháp phi khoa học, chẳng hạn như chiêm tinh, y học truyền thống, trực giác và cảm xúc không thể đo lường. Chủ nghĩa hỗn loạn nhận thức còn bác bỏ ý tưởng về một sự thật khách quan chung, coi tri thức luôn luôn có thể thay đổi.

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.