Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Nguyên tắc quyền nơi sinh ("jus soli") là một nguyên tắc xác định quốc tịch của một người dựa trên nơi sinh của họ: bạn có quyền có quốc tịch của một quốc gia nếu bạn sinh ra trên lãnh thổ quốc gia đó. Các quốc gia áp dụng jus soli bao gồm Mỹ, Canada, Mexico, v.v. Nguyên tắc quyền huyết thống ("jus sanguinis") là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Quốc tịch nhiều nước trên thế giới. Nội dung của nguyên tắc này có nghĩa là trẻ em sinh ra có quyền được mang quốc tịch của cha và/hoặc mẹ. Các quốc gia áp dụng jus saguinis bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, v.v.

NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) là một liên minh quân sự được thành lập năm 1949 với mục tiêu bảo vệ an ninh tập thể và thúc đẩy hòa bình khu vực. Hiệp ước quy định: Trong trường hợp “có cuộc tiến công vũ trang” vào một hoặc một số nước thành viên thì các nước khác phải nhanh chóng giúp đỡ, kể cả sử dụng lực lượng vũ trang. Hiện tại, NATO có 32 thành viên, trong đó phần lớn thuộc châu Âu. Một số quốc gia tiêu biểu bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Ba Lan, cùng một số nước mới gia nhập như Phần Lan(năm 2023), Thuỵ Điển (năm 2024). NATO đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ an ninh châu Âu và đối phó với các thách thức xuyên quốc gia.

"Nền kinh tế vừa đủ" là một triết lý kinh tế do cố Quốc vương Bhumibol Adulyadej của Thái Lan khởi xướng, tập trung vào việc đáp ứng vừa đủ các nhu cầu thiết yếu của con người theo hướng bền vững và tự chủ, nhằm đạt được sự hài hòa giữa xã hội, kinh tế, và môi trường. Triết lý này đề cao sự vừa đủ trong tiêu dùng, tức là con người nên sống giản dị, tiêu thụ vừa đủ theo nhu cầu, tránh lãng phí và lòng tham, tăng cường việc chia sẻ và hợp tác trong cộng đồng.

Currently, students attending public schools in Vietnam receive an average of 75 vacation days per school year. In comparison, Chinese students receive around 90 days, while French students enjoy approximately 120 vacation days annually.

"Lethal autonomous weapons (LAWs) are a type of autonomous military system that can independently search for and attack targets without direct human intervention based on programmed constraints and descriptions."

Trong Dự thảo sửa đổi "Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác" công bố mới đây, Bộ Y tế Việt Nam đã đề xuất cho phép cơ sở y tế lấy mô, tạng của người đã đăng ký hiến sau khi họ qua đời mà không cần thêm sự đồng ý của gia đình.

Dưới thời vua Trần Dụ Tông, triều chính rối ren. Vua ham mê tửu sắc, trong triều nhóm quyền gian liên kết hoành hành, bên ngoài giặc giã dấy lên cướp bóc, người dân đói khổ. Nhìn chính sự bê bối, nhà Nho Chu Văn An phẫn nộ. Ông viết Thất trảm sớ dâng vua đề xuất chém 7 tên quyền thần gian nịnh. Tấu sớ của Chu Văn An bị vua Trần Dụ Tông phớt lờ.

Đô thị loại đặc biệt là Thủ đô hoặc trung tâm tổng hợp cấp quốc gia, quốc tế về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, đào tạo, du lịch, y tế, khoa học và công nghệ, đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và có mức phát triển vượt bậc về dân số, tỷ lệ lao động, trình độ phát triển cơ sở hạ tầng và kiến trúc, cảnh quan đô thị, điều kiện sinh sống của cư dân. Hiện nay ở Việt Nam có hai thành phố được Chính phủ xếp loại đô thị đặc biệt là thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong hệ thống của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc một nước được công nhận là “nền kinh tế thị trường” (Market Economy Status) sẽ ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác áp thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ nước đó. Từ năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Mỹ đến nay vẫn chưa công nhận. Nếu Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, niềm tin chính trị và cách Mỹ xử lý các vụ điều tra chống bán phá giá với hàng hóa từ Việt Nam. Theo pháp luật Hoa Kỳ, Bộ Thương mại sẽ xem xét 6 tiêu chí để quyết định việc công nhận một quốc gia là nền kinh tế thị trường, bao gồm: 1. Mức độ chuyển đổi tiền tệ trong nước. 2. Mức độ tự do trong việc xác định tiền lương thông qua thương lượng. 3. Cơ hội dành cho các công ty nước ngoài tham gia liên doanh hoặc đầu tư. 4. Sự giám sát của chính phủ đối với nguyên vật liệu sản xuất. 5. Mức độ kiểm soát của chính phủ đối với phân bổ nguồn lực, định giá và quyết định sản lượng của doanh nghiệp. 6. Các yếu tố liên quan khác do cơ quan có thẩm quyền xác định.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

Năm 2240, Liên minh Thiên Hà (Galactic Alliance) đang bước vào năm thứ 10 của cuộc chiến chống lại Đế chế Aethon – một cường quốc hiếu chiến đã tàn phá hàng trăm hành tinh. Một nhóm tình báo vừa xác định được vị trí căn cứ trung tâm của Aethon – nơi đặt bộ điều khiển chiến lược có thể chấm dứt toàn bộ hệ thống chiến tranh tự động của họ. Nếu căn cứ bị phá huỷ, chiến tranh sẽ kết thúc ngay lập tức. Cơ hội này có thể sẽ chỉ tới 1 lần, nếu thất bại theo phân tích sẽ có thể mất tới hàng chục năm chiến tranh tiếp tục. Tuy nhiên, căn cứ này được ngụy trang bên dưới một thành phố dân sự mà Aethon đã chiếm đóng từ lâu. Hàng nghìn dân thường vô tội hiện đang sinh sống bên trên mà không hề biết gì. Một cuộc tấn công sẽ tiêu diệt toàn bộ căn cứ – nhưng cũng giết chết phần lớn người dân.

Hệ thống vũ khí tấn công tự động (Lethal autonomous weapon systems - LAWS) là hệ thống vũ khí có khả năng nhắm mục tiêu và khởi xướng việc sử dụng vũ lực có khả năng gây chết người mà không cần sự giám sát trực tiếp của con người hay sự tham gia trực tiếp của con người vào việc ra quyết định gây chết người. Theo định nghĩa ở trên, các hệ thống vũ khí bán tự động có thể hiểu là có sự giám sát trực tiếp/tham gia trực tiếp của con người trong việc đưa ra quyết định gây chết người. Mức độ can thiệp của con người trong những cỗ máy (cả tự động và bán tự động) này có thể chia ra như sau: - Bán tự động (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực – nhưng chỉ khi có sự cho phép của con người. - Tự động có giám sát (con người trong vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép của con người nhưng được giám sát bởi một con người có thể can thiệp để ghi đè lên hệ thống. - Hoàn toàn tự động (con người ngoài vòng lặp): Các hệ thống, sau khi được kích hoạt, có thể chọn mục tiêu và áp dụng vũ lực mà không cần sự cho phép, giám sát hoặc can thiệp của con người. Ví dụ thực tế của các hệ thống vũ khí tấn công tự động/bán tự động đang được sử dụng bao gồm nhưng không giới hạn: - Hệ thống vũ khí Phalanx (Raytheon – Hoa Kỳ) áp dụng trên biển và trên bộ. Trên biển, nó “tự động phát hiện, đánh giá, theo dõi, tham gia và thực hiện đánh giá tiêu diệt đối với tên lửa chống hạm và các mối đe dọa từ máy bay tốc độ cao”. Trên bộ, Phalanx đánh chặn “tên lửa, pháo và đạn cối trên không trước khi va chạm”. - HARPY (Israel Aerospace Industries – Israel) là một loại vũ khí chống bức xạ tự động hoàn toàn “được trang bị để săn lùng—tìm kiếm mục tiêu trong một khu vực được chỉ định, định vị và nhận dạng tần số của chúng, và tự động theo đuổi một cuộc tấn công từ mọi hướng, ở các cấu hình lặn nông hoặc dốc”. Nói một cách dễ hiểu, đây là một máy bay không người lái (UAV) tự động “bắn và quên” và là một tên lửa được thiết kế để phá hủy các cơ sở radar của đối phương. Nó không cần thông tin tình báo trước về vị trí của mục tiêu trước khi được phóng.