Moji Motions

“Phi thực dân hóa tri thức” (decolonizing knowledge) là khái niệm dùng để chỉ quá trình xem xét và thách thức sự thống trị của các hệ tư tưởng, lối diễn giải và hệ thống kiến thức được hình thành chủ yếu bởi các cường quốc phương Tây trong thời kỳ thuộc địa và hậu thuộc địa. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng nhiều lĩnh vực như lịch sử, quan hệ quốc tế, phát triển, địa lý hay học thuật toàn cầu hiện nay vẫn phản ánh góc nhìn phương Tây như một chuẩn mực phổ quát, trong khi kinh nghiệm, cách hiểu và hệ quy chiếu của các xã hội ngoài phương Tây thường bị xem nhẹ và không được nhận sự chú ý và nguồn lực để phát triển.

A là một huấn luyện viên bóng đá trẻ, triển vọng, đang tìm kiếm thử thách mới trong sự nghiệp. A hiện nhận được hai lời mời: Dẫn dắt đội tuyển quốc gia quê nhà – một nền bóng đá thuộc quốc gia đang phát triển, tiềm năng nhưng thiếu thành tích và vị thế quốc tế; hoặc Trở thành huấn luyện viên của một câu lạc bộ lớn đang sa sút, thi đấu tại một trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu (Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha). A là người hâm mộ câu lạc bộ này từ khi còn nhỏ. Lưu ý: Mỗi giải vô địch quốc gia chỉ bao gồm các câu lạc bộ đến từ quốc gia đó

Ngoại giao động vật đề cập đến việc các chính phủ sử dụng động vật sống trong quan hệ quốc tế. Hình thức ngoại giao này đã xuất hiện từ thời cổ đại, thường dưới hình thức trao tặng các loài động vật hoang dã (như sư tử, voi, hươu cao cổ) hoặc thú cưng (như ngựa, chó, chim săn mồi) giữa các nguyên thủ quốc gia như một lễ vật. Từ thế kỷ 20 trở đi, ngoại giao động vật dần được xem như một công cụ quyền lực mềm và được nhiều quốc gia tích hợp vào chiến lược ngoại giao công chúng; trong đó, ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc là ví dụ điển hình nhất.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

Hội nghị các Bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu, còn gọi là COP, là một hội nghị quốc tế được tổ chức để đánh giá tiến độ ứng phó với biến đổi khí hậu, thảo luận và xây dựng kế hoạch hành động khí hậu trong khuôn khổ Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC). COP đã đưa ra nhiều quyết định mang tính bước ngoặt trong quá khứ, bao gồm Nghị định thư Kyoto tại COP3, Thỏa thuận Cancún tại COP16, Hiệp định Khí hậu Paris tại COP21, Thỏa thuận Toàn cầu về Loại bỏ dần Nhiên liệu Hóa thạch tại COP28, v.v. Tuy nhiên, COP liên tục đối mặt với sự chỉ trích đến từ những nhà hoạt động xã hội trong việc sự thiếu quyết đoán trong hành động khí hậu, cho phép ngành dầu mỏ gây ảnh hưởng và đặt áp lực không công bằng lên các nước đang phát triển, trong khi các quốc gia phát triển không thực hiện đầy đủ cam kết.

Các nền văn hóa bản địa thường có những phong cách trang phục, biểu tượng, hoa văn và thiết kế độc đáo, bắt nguồn từ thực hành văn hóa, lịch sử hoặc tâm linh của họ. Trong những năm gần đây, nhiều thương hiệu và nhà thiết kế thời trang đã đưa các yếu tố này vào bộ sưu tập của mình — đôi khi có, đôi khi không có sự tham gia hoặc đồng thuận từ các cộng đồng bản địa. Ví dụ: Trang phục thổ cẩm của người H’Mông được dùng trong các bộ sưu tập thời trang và phụ kiện tại Việt Nam và quốc tế, Mũ lông đội đầu của các bộ lạc bản địa ở Bắc Mỹ xuất hiện trong các show diễn thời trang và lễ hội âm nhạc.

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM, Carbon Border Adjustment Mechanism) là một loại thuế carbon áp dụng đối với các sản phẩm có cường độ phát thải carbon cao, chẳng hạn như thép, xi măng và một số loại điện năng, được nhập khẩu vào Liên minh châu Âu. Đây là một chính sách nhằm giải quyết vấn đề rò rỉ carbon và đảm bảo cạnh tranh công bằng trong thương mại quốc tế bằng cách điều chỉnh chi phí carbon đối với hàng nhập khẩu. Cơ chế này hoạt động bằng cách áp thuế carbon (tarrif) lên các sản phẩm nhập khẩu dựa trên lượng khí thải carbon phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này có nghĩa là nếu một quốc gia áp dụng các quy định nghiêm ngặt về phát thải carbon, họ có thể áp mức chi phí carbon tương đương lên các sản phẩm nhập khẩu từ những quốc gia có quy định lỏng lẻo hơn. Mục tiêu của CBAM là khuyến khích áp dụng các biện pháp giảm phát thải carbon trên toàn cầu và bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước khỏi cạnh tranh không lành mạnh do sự khác biệt về tiêu chuẩn môi trường. Liên minh châu Âu (EU) đang triển khai CBAM, với giai đoạn chính thức áp dụng từ năm 2026, trong khi giai đoạn chuyển tiếp hiện tại kéo dài từ năm 2023 đến 2025. Tuy nhiên, các quốc gia BRICS (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc) và nhiều nước đang phát triển khác đã bày tỏ sự phản đối đối với CBAM.

Vào năm 2013, trong một buổi họp báo trên máy bay từ Rio de Janeiro về Vatican, Giáo hoàng Phanxicô được hỏi về một linh mục có xu hướng đồng tính. Ngài trả lời: “Nếu một người đồng tính đang tìm kiếm Thiên Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét họ?” (Who am I to judge?). Câu nói này được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là bước ngoặt về thái độ mục vụ của Giáo hoàng – thể hiện sự khoan dung, giảm nhẹ tính phán xét truyền thống của Giáo hội Công giáo đối với cộng đồng LGBT đồng thời thể hiện xu hướng hạn chế các phát ngôn can thiệp vào các vấn đề tranh cãi toàn cầu của Giáo Hội. Tuy nhiên, Giáo hoàng Phanxicô không thay đổi giáo lý chính thức của Giáo hội, vốn vẫn bảo thủ về hôn nhân và hành vi tình dục.

Trong lĩnh vực truyền thông quốc tế, “free flow of information” (dòng chảy tự do thông tin) là học thuyết cho rằng thông tin nên lưu chuyển xuyên biên giới một cách tự do, không giới hạn bởi nhà nước, văn hóa hay cơ chế kiểm soát. Học thuyết này hình thành mạnh mẽ trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, gắn với tư tưởng tự do báo chí của phương Tây, và được xem là nền tảng của các hệ thống truyền thông hiện đại, đặc biệt là truyền thông toàn cầu bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, các học giả thường chỉ trích học thuyết này vì tính bất bình đẳng thông tin - quyền lực do các hãng thông tấn lớn của phương Tây (BBC, Reuters...) nắm giữ, hay xu hướng thương mại hoá thông tin

Dự án "Sữa Kun cho em" được thực hiện bởi Công ty Sữa Quốc Tế IDP, là đơn vị đồng hành của Chương Trình "Thắp Sáng Ước Mơ Thiếu Nhi Việt Nam" do Hội Đồng Đội Trung Ương tổ chức. Với mỗi lượt chia sẻ kèm hashtag, doanh nghiệp này cam kết sẽ trao tặng 01 hộp sữa đến cho các em nhỏ vùng cao ở Cao Bằng, Bắc Kạn, Lào Cai, Yên Bái, Điện Biên, Bắc Giang, Thái Nguyên, Hải Dương, Bắc Ninh. Ở giai đoạn đầu của dự án, Sữa Kun đã đạt được nửa triệu lượt chia sẻ kèm hashtag, tương đương với gần nửa triệu hộp sửa cho trẻ em vùng cao.

PLO: - Vào năm 1964, Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) được thành lập bởi Yasser Arafat, hoạt động chủ yếu ở Ai Cập. Mục tiêu ban đầu của tổ chức này là tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh. - Sau các cuộc chiến và ám sát không thành công lãnh đạo của Israel, PLO phải tháo chạy sang các nước láng giềng (sau khi tháo chạy, cuối cùng PLO đã sơ tán đến Tunisia) - Đến đầu những năm 1990, các nỗ lực quốc tế để giải quyết cuộc xung đột đã bắt đầu. - Hiệp định Oslo năm 1993 được coi là bước tiến lớn trong tiến trình hòa bình. Theo điều khoản của hiệp định, PLO thừa nhận sự tồn tại của Nhà nước Israel và cam kết từ bỏ đấu tranh bạo lực. Đổi lại, Israel cũng công nhận PLO là đại diện của người dân Palestine. Ngoài ra, PLO cũng được phép di dời khỏi Tunisia và thành lập Chính quyền Quốc gia Palestine ở Bờ Tây và Dải Gaza. => lần đầu tiên PLO chấp nhận giải pháp hai nhà nước, tức họ không còn đòi hỏi chủ quyền đối với toàn bộ vùng đất Palestine nữa. Slide 2 HAMAS: - HAMAS (“Phong trào Kháng chiến Hồi giáo”) là phong trào Hồi giáo Sunni và là đảng chính trị ở Palestine, thành lập năm 1988. Hiện nay nó kiểm soát toàn bộ Dải Gaza và đã đẩy lùi các phong trào và tổ chức khác của người Palestine ra khỏi vùng đất này. Nền tảng tư tưởng đảng này là tiêu diệt Israel để thành lập một nước cộng hòa Hồi giáo trên lãnh thổ của nhà nước Do Thái và các vùng lãnh thổ Palestine. - HAMAS đã theo đuổi mục tiêu này thông qua các cuộc tấn công vào binh lính, người định cư và dân thường Israel ở cả các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine và ở Israel. - HAMAS không công nhận hiệp định Oslo và tư cách nhà nước của Israel. Slide 3: Mâu thuẫn giữa HAMAS và FATAH (đảng chính của Chính quyền Palestine) đã gây ra đổ máu ở Dải Gaza - năm 2006. Một năm sau, vào tháng 6/2007, HAMAS nắm toàn bộ quyền lực ở Dải Gaza và đuổi FATAH khỏi vùng đất này. Israel tuyên bố Dải Gaza là thù địch, và bắt đầu bao vây kinh .

Ngày 13/6, Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đã yêu cầu Hungary nộp phạt 200 triệu euro (216 triệu USD) vì không tuân thủ các quy định tị nạn của khối và thêm 1 triệu euro/ngày (1,08 triệu USD/ngày) do nộp chậm. Sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào năm 2020, Chính phủ Hungary đã thông qua luật buộc những người tìm kiếm sự bảo vệ quốc tế phải đến Belgrade (thủ đô của Serbia) hoặc Kiev (thủ đô của Ukraine) để xin giấy phép du lịch tại các đại sứ quán ở đó để vào Hungary. Quyết định này được thực hiện trong bối cảnh Hungary sẽ đảm nhận chức Chủ tịch Hội đồng Liên minh Châu Âu trong vòng 6 tháng từ 1/7/2024

Ngoại giao Kênh I là hình thức ngoại giao liên quan đến các quy trình chính thức của chính phủ và các tương tác giữa các nhà ngoại giao, đại sứ và bộ ngoại giao của các quốc gia khác nhau. Đây được coi là công cụ chính cho các vấn đề hòa bình và an ninh vì nó ảnh hưởng đến các cấu trúc quyền lực chính trị. Ngoại giao kênh I cũng có thể mang lại nhiều công nhận hơn cho các mục tiêu chính trị, tăng tính phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguồn lực ủng hộ. Hậu phương chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các nguồn lực, động viên, cổ vũ tinh thần các lực lượng vũ trang tác chiến trên một hướng chiến lược hoặc chiến trường nhằm đạt mục tiêu chiến lược nhất định; là nơi xây dựng và dự trữ tiềm lực chủ yếu cả về chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa, khoa học kỹ thuật được huy động cho các lực lượng vũ trang theo kế hoạch tác chiến chiến lược. Trong xung đột, tỉ lệ phụ nữ tham gia ít hơn vào vai trò đàm phán, ngoại giao trực tiếp thường thấp hơn nhiều so với nam giới. Phụ nữ thường được khắc họa như những người đóng góp "sau hậu trường", đóng góp cho sự thành công trong các chiến dịch.

Hiện nay có nhiều nhà đầu tư từ các quốc gia Ả Rập (ví dụ: Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) có mục tiêu đa dạng hoá doanh thu ngoài dầu mỏ cũng như cải thiện hình ảnh quốc gia và cá nhân trên trường quốc tế. Để thực hiện việc này, nhóm người này có hai chiến lược đầu tư: 1) Mua đội bóng ở các giải đấu lớn (VD: Mua câu lạc bộ Newcastle và Manchester City ở giải Ngoại hạng Anh, câu lạc bộ Paris-Saint Germain ở giải Bóng đá Vô địch Quốc gia Pháp). 2) Mua các cầu thủ nổi tiếng về các câu lạc bộ thuộc giải quốc nội của mình (VD: Cristiano Ronaldo gia nhập Al Nassr, Karim Benzema gia nhập Al-Ittihad, ...)

“Quyền im lặng” là một nguyên tắc pháp lý đảm bảo cho bất kỳ cá nhân nào có quyền từ chối trả lời các câu hỏi từ các cơ quan chức năng có thẩm quyền hoặc các cơ quan tòa án. Nghi phạm hoặc người bị kháng cáo trong một vụ án có quyền im lặng, không phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hay tự buộc mình có tội. Đây là một quyền pháp lý được công nhận một cách rõ ràng dựa trên các điều ước quốc tế, và văn bản pháp lý trong nhiều hệ thống pháp luật trên thế giới.

Thời kỳ hậu xung đột là thời kỳ mà xã hội đã đạt được trạng thái hòa bình sau các xung đột nội chiến kéo dài. Khi này, các tổ chức chính phủ, tổ chức phi chính phủ, và tổ chức quốc tế nỗ lực để ổn định chính trị, kinh tế, quân sự, và cấu trúc xã hội thông qua các dự án tái thiết.

Quỹ tài sản quốc gia (Sovereign Wealth Fund - SWF) là một quỹ đầu tư thuộc sở hữu nhà nước, được thành lập và quản lý bởi chính phủ liên bang, nhằm đầu tư nguồn tiền công - như thặng dư ngân sách, doanh thu từ tài nguyên thiên nhiên, hoặc các khoản thu nhập quốc gia khác - vào một danh mục tài sản đa dạng (ví dụ: cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và cơ sở hạ tầng) để tạo ra lợi nhuận tài chính lâu dài và hỗ trợ sự ổn định kinh tế quốc gia cũng như các ưu tiên chiến lược của đất nước.

Đại học có trụ sở tại phương Tây (gọi tắt là đại học phương Tây) là trường đại học áp dụng hệ thống giáo dục khai phóng và tuyển sinh của phương Tây. VD: Đại học Fulbright Việt Nam, Đại học RMIT Việt Nam, v.v. Đại học truyền thống Việt Nam là trường đại học theo chương trình giảng dạy của Việt Nam và thường tập trung vào một lĩnh vực nghiên cứu cụ thể. VD: Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Ngoại giao, v.v.

Sau nhiều năm suy thoái kinh tế và tình trạng nổi dậy gia tăng trong khu vực, lực lượng bảo vệ tổng thống của Niger đã thực hiện thành công một cuộc đảo chính chống lại tổng thống Mohamed Bazoum và thành lập chính quyền quân sự vào ngày 26 tháng 7 năm 2023. Biết rằng, chính quyền quân sự mới được một số lượng lớn người dân Niger ủng hộ, và rất sẵn sàng để thiết lập quan hệ ngoại giao, ngồi vào bàn đám phán với các bên liên quan. Cộng đồng kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) là một liên minh chính trị và kinh tế bao gồm 15 quốc gia Tây Phi. Tổ chức này có lịch sử lâu dài đối phó với các cuộc đảo chính quân sự trong khu vực: chẳng hạn như gửi lực lượng gìn giữ hòa bình đến Gambia sau cuộc đảo chính năm 2017 và áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Mali và Guinea sau cuộc đảo chính của họ vào năm 2021. Cho đến nay, họ đã lên án cuộc đảo chính ở Niger và đưa ra các biện pháp trừng phạt trong nước. Vào ngày 10/08/2023, ECOWAS tuyên bố đã chuẩn bị sẵn sàng lực lượng chiến đấu để tham chiến tại Niger và khôi phục chính quyền của tổng thống Bazoum.