Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Trong Dự thảo sửa đổi "Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác" công bố mới đây, Bộ Y tế Việt Nam đã đề xuất cho phép cơ sở y tế lấy mô, tạng của người đã đăng ký hiến sau khi họ qua đời mà không cần thêm sự đồng ý của gia đình.

"Dân chủ nhân dân toàn quá trình" là một khái niệm chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Khác với khái niệm "Dân chủ tự do", trong đó nhấn mạnh vào quy trình dân chủ như quyền bầu cử, đa nguyên đa đảng và phân quyền trong nhà nước, "Dân chủ nhân dân toàn quá trình" nhấn mạnh vào kết quả của nền dân chủ đối với đời sống của nhân dân.

Bạn là D, một bác sĩ nội khoa vừa hoàn thành chương trình nội trú chuyên khoa vào năm 1912 sau 12 năm học tập. Với đam mê và ước mơ cứu người từ nhỏ, sau khi tốt nghiệp, bạn nhận công việc đầu tiên trên tàu RMS Titanic và đưa đứa con duy nhất đi cùng trong chuyến hành trình đến New York, trong khi vợ bạn ở nhà, háo hức chờ đợi bạn và con trở về an toàn. Bốn ngày sau khi khởi hành, Titanic đâm phải một tảng băng trôi và bắt đầu chìm. Hỗn loạn xảy ra khi người ta phát hiện rằng số xuồng cứu sinh không đủ. Trong lúc mọi người chen lấn để giành một chỗ trên xuồng thì đã khiến con của bạn bị thương nặng, và vì vậy đứa trẻ bị từ chối lên xuồng vì họ ưu tiên những hành khách khỏe mạnh hơn. Trong khi đó, bạn được đề nghị một chỗ trên xuồng cứu sinh cuối cùng vì mọi người tin rằng bác sĩ sẽ tăng cơ hội sống sót cho họ. Bạn biết rằng Titanic đã phát tín hiệu cầu cứu, nhưng bạn không biết liệu có ai đáp lại hay không. Bốn ngày sau khi khởi hành, Titanic đâm phải một tảng băng trôi và bắt đầu chìm. Hỗn loạn xảy ra khi người ta phát hiện rằng số xuồng cứu sinh không đủ. Trong lúc mọi người chen lấn để giành một chỗ trên xuồng thì đã khiến con của bạn bị thương nặng, và vì vậy đứa trẻ bị từ chối lên xuồng vì họ ưu tiên những hành khách khỏe mạnh hơn. Trong khi đó, bạn được đề nghị một chỗ trên xuồng cứu sinh cuối cùng vì mọi người tin rằng bác sĩ sẽ tăng cơ hội sống sót cho họ. Bạn biết rằng Titanic đã phát tín hiệu cầu cứu, nhưng bạn không biết liệu có ai đáp lại hay không.

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Hormone là các chất hóa học do cơ thể sản xuất để gửi “tín hiệu” đến các cơ quan và mô, giúp điều chỉnh nhiều hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phát triển đặc điểm giới tính. Trong chuyển giới, hormone được dùng để điều chỉnh các đặc điểm sinh dục thứ cấp nhằm giúp cơ thể phù hợp với giới tính mà người đó xác định. Ví dụ, người nam → nữ (MTF) dùng estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone để giảm râu, giảm cơ bắp, phát triển ngực, phân bố mỡ kiểu nữ và làm da mềm hơn. Người nữ → nam (FTM) dùng testosterone để giọng trầm, mọc râu, tăng cơ, giảm mỡ ở hông, ngừng kinh nguyệt và thay đổi phân bố mỡ kiểu nam. Ngay cả khi dùng đúng liều, hormone chuyển giới vẫn có thể gây những tác động tiêu cực nhẹ nhưng quan trọng cần theo dõi. Ở người nam → nữ (MTF), estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone có thể làm giảm cơ bắp, giảm hồng cầu, thay đổi lipid máu, tăng nhẹ nguy cơ huyết khối và ảnh hưởng nhẹ đến tâm trạng. Ở người nữ → nam (FTM), testosterone có thể làm tăng hồng cầu, thay đổi lipid máu, gây mụn, rậm lông, giọng trầm không đều và tác động nhẹ đến gan cũng như tâm trạng. Vì vậy, dù sử dụng liều chuẩn, hormone vẫn thay đổi sinh lý toàn thân, nên người chuyển giới cần theo dõi y tế định kỳ để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

AfD là đảng cực hữu ở Đức, được thành lập với gốc rễ là chủ nghĩa hoài nghi châu Âu (Euroskepticism) với những chính sách cực đoan về chủ nghĩa dân tuý, bài hồi giáo (Islamophobia), tích cực chống nhập cư và tị nạn,... Đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo Đức (CDU), cùng với đối tác khu vực ở Bavaria là CSU là liên minh lớn nhất (phổ biến nhất) ở Đức, cùng với nắm 28.5% ghế ở hạ viện, và có đường lối chính trị trung-hữu. Từ năm 2018, CDU thực hiện chính sách không thành lập liên minh và từ chối hợp tác chính thức với đảng cực hữu (AfD) và đảng cực tả (Die Linke) ở Đức. Gần đây, AfD đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt ở vùng Đông nước Đức, giành được khoảng 20% số phiếu (đứng thứ 3) vào năm 2025.

Cộng đồng bản địa (Indigenous communities/people) là các nhóm dân tộc có mối liên hệ lịch sử, văn hóa và lãnh thổ với một vùng đất trước khi bị chiếm đóng hoặc thuộc địa hóa, duy trì bản sắc văn hóa riêng biệt và hiện là thiểu số trong quốc gia của họ. Ví dụ: Aboriginal và Torres Strait Islander (Úc), Native Americans (Mỹ), Māori (New Zealand), First Nations (Canada), Sámi (Scandinavia).

"Năm 2025, quan hệ giữa Hoa Kỳ với EU và Canada trở nên căng thẳng. Tổng thống Trump áp thuế 20% với hàng EU và 25% với hàng Canada, gây ra các biện pháp trả đũa từ cả hai bên. EU đề xuất thỏa thuận “zero-for-zero” để loại bỏ thuế hàng công nghiệp, trong khi Canada kêu gọi tẩy chay hàng Mỹ. Những bình luận từ phía Mỹ rằng EU ""ăn bám"" và Canada ""nên trở thành một bang của Mỹ"" càng làm gia tăng phản ứng tiêu cực. Trong bối cảnh đó, Canada và EU đẩy mạnh hợp tác. Ngoại trưởng Canada bày tỏ mong muốn thắt chặt quan hệ với châu Âu, và một khảo sát cho thấy 46% người Canada ủng hộ ý tưởng gia nhập EU. Tuy nhiên, nhiều rào cản pháp lý và chính trị vẫn tồn tại, và một bộ phận người dân Canada vẫn coi trọng mối quan hệ với Hoa Kỳ."

Kênh đào Funan Techno dài khoảng 180 km, nối sông Mekong tại Phnom Penh tới biển vịnh Thái Lan ở tỉnh Kep. Kênh đào này được cho là có sứ mệnh giúp Campuchia thoát khỏi sự phụ thuộc vào các cảng biển của Việt Nam, qua đó tăng tự chủ cho Campuchia trong lĩnh vực Logistic. Hơn nữa kênh đào này được cho sẽ giảm chi phí vận chuyển xuống khoảng hơn 30%, cũng như là sẽ tạo ra nhiều công ăn việc làm và thúc đẩy kinh tế nội địa tại Campuchia Mặc dù kênh đào Funan Techo được kỳ vọng mang lại lợi ích kinh tế lớn, thách thức tài chính vẫn là một yếu tố đáng kể. Với tổng vốn đầu tư khoảng 1,7 tỷ USD, Campuchia hiện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn vốn và kỹ thuật từ Trung Quốc. Tuy nhiên, mức độ cam kết dài hạn của Trung Quốc vẫn gây tranh cãi khi Trung Quốc liên tục chậm giải ngân và có những quyết định không quyết liệt. Ngoài ra, rủi ro tài chính xuất phát từ khả năng chi phí phát sinh vượt dự toán, chậm tiến độ, và sự phụ thuộc vào lợi nhuận thương mại trong tương lai khiến việc hoàn vốn chưa thực sự chắc chắn.

Tư tưởng cấp tiến là những hệ thống niềm tin khác với và có thể mâu thuẫn với các hệ thống niềm tin truyền thống trong quá khứ. Tư tưởng cấp tiến bao gồm nhưng không giới hạn như: nhận thức về vấn đề giới, sự ủng hộ cho quyền của cộng đồng LGBTQIA+, góc nhìn trong các vấn đề chính trị và vấn đề quốc tế,...

- Ám sát ngoài tư pháp (extrajudicial killings) là việc nhà nước cố ý giết một cá nhân mà không qua xét xử hợp pháp. Khi hành động này nhắm vào một cá nhân cụ thể được cho là đe dọa an ninh đặc biệt nghiêm trọng, cách tiếp cận này còn gọi là ám sát mục tiêu (targeted killing). - Theo luật quốc tế, việc sử dụng vũ lực phải tuân theo hai khung pháp lý chính: + Luật Nhân quyền Quốc tế (IHRL): Bảo đảm quyền sống và xét xử công bằng. Ám sát ngoài tư pháp thường bị xem là vi phạm IHRL. + Luật Nhân đạo Quốc tế (IHL): Áp dụng trong xung đột vũ trang. Cho phép tiêu diệt lực lượng đối địch nhưng phải tuân thủ nguyên tắc phân biệt và cân xứng. - Tuy nhiên, khi các quốc gia như Mỹ hoặc Israel thực hiện ám sát mục tiêu bên ngoài vùng chiến sự, tính pháp lý trở nên gây tranh cãi. Ví dụ: + Mỹ tiêu diệt Anwar al-Awlaki (công dân Mỹ, bị cáo buộc là thủ lĩnh al-Qaeda) bằng drone tại Yemen (2011). + Israel ám sát Sheikh Ahmed Yassin, lãnh đạo Hamas, tại Gaza (2004). - Các học giả cho rằng những hành động này có tạo tiền lệ nguy hiểm. Tuy nhiên cũng có những ý kiến cho rằng đây là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa khủng bố trong thế kỷ 21 khi mà các cuộc tấn công đe dọa an ninh ngày càng trở nên căng thẳng và khó đoán

Hệ thống bỏ phiếu hiện tại cho phép mỗi cử tri chỉ chọn một ứng cử viên duy nhất, và người có nhiều phiếu nhất sẽ chiến thắng. Trong khi đó, hệ thống bỏ phiếu điểm số (Score Voting) cho phép cử tri chấm điểm cho tất cả các ứng cử viên theo một thang điểm (ví dụ từ 1 đến 5), và người có tổng điểm cao nhất sẽ chiến thắng.

Trong những năm gần đây, một làn sóng phản kháng nhắm vào tầng lớp giàu có và giới tinh hoa đã lan rộng trong đời sống chính trị và văn hóa đại chúng. Các diễn ngôn này thường phơi bày sự bất công trong phân phối của cải, thách thức quyền lực kinh tế - chính trị, và thúc đẩy thảo luận về công bằng xã hội. Tuy nhiên, chúng cũng mang theo sắc thái quá khích khi biến giới tinh hoa thành đối tượng tập thể của sự phẫn nộ và thù ghét, khiến ranh giới giữa phê phán chính sách và công kích con người trở nên không rõ ràng.

Trong những năm gần đây, nhiều hoạt động tôn giáo đã được số hoá. Các cơ sở tôn giáo tổ chức lễ nghi thông qua livestream, cho phép tín đồ tham gia cầu nguyện, tụng kinh, hoặc nghe giảng pháp trực tuyến. Nhiều nền tảng kỹ thuật số và ứng dụng di động cũng ra đời, cung cấp dịch vụ như ghi danh cầu an, cầu siêu, hoặc đóng góp tài chính trực tuyến. Một số cộng đồng thậm chí còn xây dựng không gian tôn giáo trong thế giới ảo (như metaverse), nơi tín đồ có thể “tham dự” nghi lễ và giao lưu tâm linh mà không cần hiện diện trực tiếp. Những thực hành này ngày càng phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh và sự phát triển của công nghệ.

Vingroup là công ty tư nhân và là tập đoàn đa ngành lớn nhất tại Việt Nam. Tập đoàn Vingroup hoạt động trong nhiều lĩnh vực, bao gồm y tế, công nghệ và bất động sản. Vingroup hiện đang thống lĩnh thị trường tiêu dùng trong nước và xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, Vingroup cũng chịu nhiều cáo buộc như: thâu tóm đất đai, thao túng truyền thông trong nước cũng như nước ngoài, ép buộc các cán bộ nhân viên phải mua sản phẩm, hối lộ tham nhũng...

Singapore đã triển khai Chính sách Hội nhập Sắc tộc (Ethnic Integration Policy) nhằm thiết lập hạn ngạch sắc tộc cho các khu nhà ở công cộng, trong đó một tỷ lệ căn hộ nhất định trong mỗi khu vực được phân bổ cho người Mã Lai, người Hoa, người Ấn và các nhóm thiểu số khác. Chủ sở hữu được tự do mua bán căn hộ cho bất kỳ sắc tộc nào, miễn là các giới hạn sắc tộc của khu vực được duy trì.