Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Hormone là các chất hóa học do cơ thể sản xuất để gửi “tín hiệu” đến các cơ quan và mô, giúp điều chỉnh nhiều hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phát triển đặc điểm giới tính. Trong chuyển giới, hormone được dùng để điều chỉnh các đặc điểm sinh dục thứ cấp nhằm giúp cơ thể phù hợp với giới tính mà người đó xác định. Ví dụ, người nam → nữ (MTF) dùng estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone để giảm râu, giảm cơ bắp, phát triển ngực, phân bố mỡ kiểu nữ và làm da mềm hơn. Người nữ → nam (FTM) dùng testosterone để giọng trầm, mọc râu, tăng cơ, giảm mỡ ở hông, ngừng kinh nguyệt và thay đổi phân bố mỡ kiểu nam. Ngay cả khi dùng đúng liều, hormone chuyển giới vẫn có thể gây những tác động tiêu cực nhẹ nhưng quan trọng cần theo dõi. Ở người nam → nữ (MTF), estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone có thể làm giảm cơ bắp, giảm hồng cầu, thay đổi lipid máu, tăng nhẹ nguy cơ huyết khối và ảnh hưởng nhẹ đến tâm trạng. Ở người nữ → nam (FTM), testosterone có thể làm tăng hồng cầu, thay đổi lipid máu, gây mụn, rậm lông, giọng trầm không đều và tác động nhẹ đến gan cũng như tâm trạng. Vì vậy, dù sử dụng liều chuẩn, hormone vẫn thay đổi sinh lý toàn thân, nên người chuyển giới cần theo dõi y tế định kỳ để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

Tại nhiều giải bóng đá vô địch quốc gia ở Đông Nam Á như Thai League 1 (Thái Lan), Malaysia Super League, và Liga 1 (Indonesia), các liên đoàn đang có xu hướng nới lỏng quy định về số lượng cầu thủ ngoại, cho phép các CLB sử dụng nhiều ngoại binh hơn trong thi đấu và đăng ký đội hình. Một vài ví dụ như: + Thai League 1 (Thái Lan): Mỗi CLB có thể đăng ký 7 cầu thủ ngoại, bao gồm 3 cầu thủ quốc tế, 1 cầu thủ châu Á, 1 cầu thủ ASEAN và 2 suất tự do. 5 cầu thủ ngoại có thể ra sân cùng lúc theo hệ thống 3+1+1. + Malaysia Super League: Từ năm 2023, mỗi CLB được phép đăng ký 9 cầu thủ ngoại, với tối đa 5 người ra sân cùng lúc. Các đội hàng đầu thường sử dụng 6–7 ngoại binh trong đội hình chính. + Liga 1 (Indonesia): Từ mùa giải 2023–2024, các đội bóng được đăng ký 6 cầu thủ ngoại, bao gồm 5 cầu thủ quốc tế và 1 cầu thủ từ khu vực ASEAN. Cả 6 cầu thủ này đều có thể ra sân cùng lúc, giúp nhiều CLB sử dụng đội hình nặng ngoại binh.

Trong hệ thống của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), việc một nước được công nhận là “nền kinh tế thị trường” (Market Economy Status) sẽ ảnh hưởng đến cách các quốc gia khác áp thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ nước đó. Từ năm 2007, khi Việt Nam gia nhập WTO, nhiều quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng Mỹ đến nay vẫn chưa công nhận. Nếu Mỹ công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, niềm tin chính trị và cách Mỹ xử lý các vụ điều tra chống bán phá giá với hàng hóa từ Việt Nam. Theo pháp luật Hoa Kỳ, Bộ Thương mại sẽ xem xét 6 tiêu chí để quyết định việc công nhận một quốc gia là nền kinh tế thị trường, bao gồm: 1. Mức độ chuyển đổi tiền tệ trong nước. 2. Mức độ tự do trong việc xác định tiền lương thông qua thương lượng. 3. Cơ hội dành cho các công ty nước ngoài tham gia liên doanh hoặc đầu tư. 4. Sự giám sát của chính phủ đối với nguyên vật liệu sản xuất. 5. Mức độ kiểm soát của chính phủ đối với phân bổ nguồn lực, định giá và quyết định sản lượng của doanh nghiệp. 6. Các yếu tố liên quan khác do cơ quan có thẩm quyền xác định.

"Năm 2025, quan hệ giữa Hoa Kỳ với EU và Canada trở nên căng thẳng. Tổng thống Trump áp thuế 20% với hàng EU và 25% với hàng Canada, gây ra các biện pháp trả đũa từ cả hai bên. EU đề xuất thỏa thuận “zero-for-zero” để loại bỏ thuế hàng công nghiệp, trong khi Canada kêu gọi tẩy chay hàng Mỹ. Những bình luận từ phía Mỹ rằng EU ""ăn bám"" và Canada ""nên trở thành một bang của Mỹ"" càng làm gia tăng phản ứng tiêu cực. Trong bối cảnh đó, Canada và EU đẩy mạnh hợp tác. Ngoại trưởng Canada bày tỏ mong muốn thắt chặt quan hệ với châu Âu, và một khảo sát cho thấy 46% người Canada ủng hộ ý tưởng gia nhập EU. Tuy nhiên, nhiều rào cản pháp lý và chính trị vẫn tồn tại, và một bộ phận người dân Canada vẫn coi trọng mối quan hệ với Hoa Kỳ."

Thời kỳ "cầu thủ làm chủ" ám chỉ một giai đoạn trong NBA (giải bóng rổ nhà nghề Mỹ) khi các cầu thủ siêu sao có quyền tự quyết với sự nghiệp của họ hơn bằng cách được yêu cầu chuyển nhượng đến câu lạc bộ họ mong muốn, được lựa chọn trận đấu họ muốn chơi và trận đấu họ muốn nghỉ trong thời gian chuyển nhượng tự do, cũng như về cơ bản được quyết định hướng đi của câu lạc bộ thay vì phải chấp nhận những quyết định đến từ chủ tịch và các bộ phận điều hành của câu lạc bộ. Thời kỳ “cầu thủ làm chủ” được thể hiện rõ nét nhất vào năm 2010 khi siêu sao Lebron James rời bỏ đội quê nhà còn yếu khi đó là Cleveland Cavaliers để gia nhập Miami Heat cùng với 2 ngôi sao khác, và sau đó anh đã giành được chức vô địch đầu tiên và thứ 2 trong sự nghiệp của mình với đội mới, hay vào 2021 khi siêu sao James Harden gia nhập Brooklyn Nets để tạo nên bộ 3 tấn công với 2 siêu sao khác, nhưng lại gặp nhiều khó khăn và cuối cùng không đạt được bất kỳ thành tích lớn nào

Trong những năm gần đây, nhiều hoạt động tôn giáo đã được số hoá. Các cơ sở tôn giáo tổ chức lễ nghi thông qua livestream, cho phép tín đồ tham gia cầu nguyện, tụng kinh, hoặc nghe giảng pháp trực tuyến. Nhiều nền tảng kỹ thuật số và ứng dụng di động cũng ra đời, cung cấp dịch vụ như ghi danh cầu an, cầu siêu, hoặc đóng góp tài chính trực tuyến. Một số cộng đồng thậm chí còn xây dựng không gian tôn giáo trong thế giới ảo (như metaverse), nơi tín đồ có thể “tham dự” nghi lễ và giao lưu tâm linh mà không cần hiện diện trực tiếp. Những thực hành này ngày càng phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh và sự phát triển của công nghệ.

Biohacking (bẻ khóa sinh học) là một phương pháp thu thập dữ liệu sinh học thông qua các thiết bị công nghệ cao như nhẫn thông minh, đồng hồ thông minh hay các xét nghiệm tiên tiến, sau đó được phân tích bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Dựa trên kết quả phân tích cá nhân hóa đó, AI sẽ đưa ra các khuyến nghị về việc áp dụng những phương pháp như nhịn ăn gián đoạn, liệu pháp nhiệt độ, sử dụng kính chặn ánh sáng xanh hay các chất bổ sung phù hợp. Đến nay bẻ khoá sinh học đã trở thành một lĩnh vực thực hành có hệ thống, dựa trên các nguyên tắc khoa học, với mục tiêu tối ưu hóa cơ thể cũng như tâm trí của một cá nhân để đạt được hiệu suất đỉnh cao, tăng cường sức khỏe và miễn dịch với môi trường, cho đến kéo dài tuổi thọ của con người.

Tân nữ hoàng Senerity là người đứng đầu, chịu trách nhiệm cai quản Tokyo Pha Lê Thế Kỷ 30. Được bảo hộ bởi viên "Pha Lê Ảo Ảnh Bạc huyền thoại" với năng lực siêu nhiên (nhưng không bất khả chiến bại), cô đã ban phát cho bản thân và thế giới một cuộc sống trường sinh bất lão, giàu có và sung túc. Cô sống tại Cung điện Pha Lê cùng hôn phu là Quốc vương Endymion, con gái Chibi-Usa và 4 chiến binh thủy thủ hộ vệ. Tuy có cuộc sống như mơ, Tokyo Pha Lê luôn bị dòm ngó bởi những thế lực siêu nhiên ngoại lai với ý đồ xâm lược và chiếm đoạt viên "Pha Lê Ảo Ảnh Bạc huyền thoại". Chỉ có Tân nữ hoàng Senerity mới có khả năng phá hủy viên pha lê này, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc con người sẽ quay về với quy luật sinh tử như bình thường. Tuy nhiên, nếu bị tước quyền sở hữu một cách không chủ động, ngay lập tức những người dân của vương quốc và hoàng tộc sẽ chết.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Trung tâm Kennedy, tên đầy đủ là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy, là một tổ chức văn hóa hàng đầu tọa lạc tại Washington, D.C. Khai trương vào năm 1971, nơi đây là trung tâm quốc gia cho các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức nhiều sự kiện như kịch, múa, ba lê, hòa nhạc giao hưởng, nhạc jazz và nhạc đại chúng. Trung tâm là nơi hoạt động của các tổ chức danh tiếng như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia và Nhà hát Opera Quốc gia Washington. Được đặt theo tên Tổng thống John F. Kennedy, trung tâm còn thúc đẩy giáo dục và các chương trình tiếp cận nghệ thuật trên toàn nước Mỹ. Đội ngũ sáng tạo đứng sau vở opera Fellow Travelers, một vở opera nói về cuộc khủng hoảng Lavender ("Lavender Scare") nhằm chống lại cộng đồng LGBTQ+ vào những năm 1950s, đã hủy bỏ một buổi biểu diễn đã lên kế hoạch tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C., để phản đối việc chính quyền Trump gần đây tiếp quản trung tâm biểu diễn nghệ thuật này mặc dù vẫn chưa có thông báo chính thức từ chính quyền Trump về việc họ có được phép trình diễn hay không. Trong lá thư của nhóm Fellow Travelers có đoạn viết: “Fellow Travelers là một câu chuyện tình yêu lấy bối cảnh là cuộc thanh trừng tàn nhẫn những người LGBTQ+ khỏi Bộ Ngoại giao vào những năm 1950. [...] Việc mở rộng quyền tự do cho tất cả mọi người là những giá trị cốt lõi của vở opera và cuốn sách mà vở kịch dựa trên. Việc chính quyền hiện tại tiếp quản Trung tâm Kennedy và nhiều chính sách của chính quyền này mâu thuẫn với những giá trị đó”. Họ nói thêm rằng Trung tâm không còn là “nơi mà nhóm cảm thấy thoải mái khi trình bày tác phẩm nữa”.

Mái vòm vàng (Golden Dome) là một hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng toàn diện, được khởi xướng bởi Tổng thống Trump vào tháng 1/2025. Dự án hướng đến việc triển khai hàng trăm vệ tinh cảm biến và đầu đạn tấn công không gian, tích hợp với các hệ thống phòng thủ mặt đất, nhằm phát hiện và tiêu diệt tên lửa đạn đạo, hành trình và siêu thanh. Đây là lần đầu tiên Mỹ xem xét đưa vũ khí vào không gian như một thành phần chính trong hệ thống phòng thủ quốc gia. Tuy nhiên, Mái vòm vàng cũng vấp phải một số chỉ trích dữ dội vì lo ngại về an ninh. Dự án này dự kiến sẽ cần xây dựng trong khoảng từ 3 đến 20 năm

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Bóng đá thực dụng là lối chơi yêu cầu các đội đề cao sự chặt chẽ và tính toán khoa học trong đấu pháp chiến thuật. Các đội thường sẽ lựa chọn các phương án như phòng ngự phản công, kiểm soát bóng, chờ đợi các cơ hội dứt điểm nhằm đảm bảo tỉ lệ thắng của toàn đội. Ngược lại, lối đá tấn công tổng lực là một triết lý bóng đá trong đó toàn đội đều tham gia vào tấn công, không phân biệt vị trí. Các đội sẽ liên tục dâng cao đội hình, tấn công đa dạng, đổi vị trí linh hoạt, dồn ép đối thủ,... Qua đó khiến cho trận đấu trở nên hấp dẫn hơn. Bóng đá Hà Lan thường được biết đến với biệt danh "Cơn lốc màu da cam" nhờ lối đá tấn công tổng lực của mình. Thế nhưng những năm gần đây đội tuyển quốc gia Hà Lan đang dần chuyển sang bóng đá thực dụng, dù vẫn sở hữu cho mình nhiều cầu thủ xuất sắc trên hàng công như Memphis Depay hoặc Cody Gakpo. Điều này tuy giúp đội tuyển quốc gia Hà Lan đạt được các thành tích tốt gần đây như vào tới bán kết giải vô địch bóng đá Châu Âu 2024 (Euro 2024) nhưng lại vấp phải nhiều tranh cãi vì khiến cho các trận đấu của Hà Lan trở nên nhàm chán hoặc làm mất đi cái chất của bóng đá Hà Lan

Quỹ tài sản quốc gia (Sovereign Wealth Fund - SWF) là một quỹ đầu tư thuộc sở hữu nhà nước, được thành lập và quản lý bởi chính phủ liên bang, nhằm đầu tư nguồn tiền công - như thặng dư ngân sách, doanh thu từ tài nguyên thiên nhiên, hoặc các khoản thu nhập quốc gia khác - vào một danh mục tài sản đa dạng (ví dụ: cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và cơ sở hạ tầng) để tạo ra lợi nhuận tài chính lâu dài và hỗ trợ sự ổn định kinh tế quốc gia cũng như các ưu tiên chiến lược của đất nước.