Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

*To nationalise means to transfer from private or regional ownership and control to state/government ownership and control."

The International Criminal Court's jurisdiction is to prosecute individuals guilty of crimes of genocide, crimes against humanity, war crimes and crimes of aggression. "Complementarity" is a principle which represents the idea that states, rather than the International Criminal Court (ICC), will have priority in proceeding with cases within their jurisdiction. This principle means that the International Criminal Court will complement, but not supersede, national jurisdiction.

The concept of ‘banality of evil’ claims that most perpetrators of great acts of evil are ordinary people, with no motive other than promoting their own advancement in society. Under this concept, perpetrators do not have to be "radically evil" and can be responsible for atrocities through their common acts or omissions.

Nationalism is the idea that a person's nation is superior to all others. It is the emergence of a group identity based upon a shared sense of history, cultural, ethnic, or linguistic ties. The difference between nationalism and patriotism is the feeling of superiority; in the eyes of nationalists, loyalty to and pursuing the interests of the nation are more important than anything else. States often curate nationalism by incorporating nationalist ideas in school curriculums, national symbols, monuments, etc.

For the purposes of the debate, 'radical environmentalism' refers to the use of aggression or disruption (e.g. vandalism, sabotage, civil disobedience) in the name of environmentalist campaigns. An example of 'radical environmentalism' was when members of the Just Stop Oil campaign vandalized Vincent van Gogh's "Sunflowers" in the National Gallery and subsequently glued their hands to the wall in 2022.

Cosmopolitanism is the idea that all human beings are members of a single community. Its adherents are known as cosmopolitans or cosmopolites. Cosmopolitanism is both prescriptive and aspirational, believing humans can and should be "world citizens" in a "universal community".The idea encompasses different dimensions and avenues of community, such as promoting universal moral standards, establishing global political structures, or developing a platform for mutual cultural expression and tolerance.

Large Language Models (LLMs) are advanced AI systems designed to process and generate human-like text. LLMs create coherent and contextually relevant text for various purposes like writing, translation, and content curation. LLMs have rapidly evolved, enabling sophisticated natural language processing tasks. Examples of LLMs include ChatGPT, Bard, etc.

Văn hoá "wellness" được phổ biến qua những diễn ngôn về việc theo đuổi một lối sống lành mạnh, toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần qua việc liên tục cải thiện bản thân, tham gia vào các hoạt động như là thực hành hành chánh niệm, chăm sóc bản thân, cân bằng công việc - đời sống, v.v.

Thảo là một người hay tự ti và nghi hoặc về khả năng của bản thân, hiện có 2 người bạn thân: An và Tâm. An là một người luôn cùng quan điểm với Thảo ở tất cả các tình huống, và ủng hộ Thảo làm những điều Thảo thích và tin tưởng. Ngược lại, Tâm luôn khác quan điểm của Thảo, và thường đưa ra những lí do vì sao kế hoạch của Thảo sẽ không thành công như cách Thảo đang cố hình dung.

Bang Alaska (Hoa Kỳ) là một vùng lãnh thổ giàu tài nguyên thiên nhiên (than, khí đốt, dầu, v.v.) với hệ sinh thái đa dạng. Người dân bản địa Alaska, gồm nhiều nhóm người định cư ở các khu vực khác nhau, đã luôn gìn giữ văn hoá truyền thống và sống dựa vào thiên nhiên qua các hoạt động săn bắn, đánh cá, nhưng gặp nhiều khó khăn do nền kinh tế không thực sự phát triển, thiếu cơ hội giáo dục, và giá năng lượng cao. "Willow Project" là một dự án khoan dầu ở Sườn Bắc (North Slope) của bang Alaska triển khai bởi Tập đoàn ConocoPhillips, gần đây đã được phê duyệt bởi chính quyền Tổng thống Mỹ Biden. Dự án khổng lồ trị giá 8 tỷ Đô-la, ước tính sẽ cung cấp đến 180,000 thùng dầu mỗi ngày cùng với đó là 263 triệu tấn khí thải nhà kính vào môi trường trong 30 năm hoạt động.

Mô hình chủ-sở-hữu kiểm soát (owner-controlled firms) là mô hình mà ở đó các cổ đông có quyền được ảnh hưởng đáng kể đến các quyết định của công ty (chính sách công ty, bổ nhiệm các vị trí quản lý cấp cao, v.v.). Mô hình nhà-quản-lý kiểm soát (manager-controlled firms) là mô hình mà ở đó không có một hay một nhóm cổ đông nào có quyền biểu quyết đủ cao để ảnh hưởng đến các quyết định của công ty.

Vai trò "La bàn đạo đức" trong trận tranh biện đề cập đến việc đánh giá và định hướng tư tưởng, hành vi người xem theo hướng đúng hoặc sai về mặt đạo đức, hướng đến thay đổi trong suy nghĩ hay phản ứng về một vấn đề cụ thể. Một số chủ đề mà VTV đã đóng vai trò “La bàn đạo đức”: chơi game, nhạc "rác", tuân thủ quy định phòng chống dịch thời kỳ Covid-19...

Trong vòng X năm tới, một công nghệ đã có khả năng đánh giá con người một cách hoàn chỉnh và ghi nhận được những đặc điểm tính cách của mỗi cá nhân (VD: sự thiện lành, nhan hiểm, phóng khoáng, ích kỷ,v.v.). Công nghệ này dùng để công khai và xếp hạng tư cách đạo đức của mỗi cá nhân

"Yass" là một từ lóng, xuất phát từ cụm từ "Yes, queen" trong cộng đồng LGBT+. Nó được sử dụng để bày tỏ sự ủng hộ, phấn khích hoặc đồng cảm với người khác. Từ này thường được sử dụng để đáp lại những hành động, ý kiến hoặc thành công đáng mừng của ai đó. “Gaslight” là một thuật ngữ xuất phát từ một bộ phim mang tên "Gaslight" (1944). Nó được sử dụng để chỉ một hành vi cố ý đánh lừa người khác bằng cách gây ra sự nghi ngờ vào sự tồn tại của sự thật. "Yasslight" là từ lóng kết hợp giữa “yass” và “gaslight”. Qua đó, “yasslight” chỉ việc khi một người ủng hộ, phấn khích hoặc đồng cảm với người thuộc cộng đồng LGBTQIA+ mặc dù thực tế họ không thật sự cảm thấy hoặc không chân thành trong việc này. Điều này có thể dẫn đến một sự khác biệt giữa những gì người đó thể hiện bên ngoài và cảm xúc thật sự của họ.

Cơ chế tuyển sinh của nhiều trường đại học Hoa Kỳ sử dụng đánh giá toàn diện (holistic review). Theo cách thức này, các trường đại học sẽ đánh giá hồ sơ tuyển sinh dựa trên nhiều thang đo khác nhau. Ngoài thành tích học thuật, những yếu tố được đánh giá khác có thể kể đến như hoạt động ngoại khóa, hoàn cảnh gia đình, chủng tộc. Tại Hoa Kỳ, chính sách nâng đỡ (Affirmative Action) đang được áp dụng với mục đích chấm dứt và khắc phục hậu quả của phân biệt đối xử. Chính sách có xu hướng tập trung vào khả năng tiếp cận giáo dục và việc làm của các nhóm thiểu số chịu bất công trong lịch sử, như người Mỹ gốc Phi. Những người chỉ trích chính sách nâng đỡ cho rằng chính sách này vẫn đưa quyết định dựa trên chủng tộc, vốn có thể vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ. Hiện tại, hai vụ kiện bởi Edward Blum và tổ chức Sinh viên vì Tuyển sinh Công bằng (Students for Fair Admission) nhằm vào yếu tố chủng tộc trong cơ chế tuyển sinh của trường đại học Harvard và Bắc Carolina đang được xem xét bởi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Nếu Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết cho bên bị đơn, rất có thể yếu tố chủng tộc sẽ không được xem xét trong cơ chế tuyển sinh của hầu hết trường đại học ở Hoa Kỳ. Thay vào đó, đã có đề xuất thay thế cơ chế tuyển sinh đặt nặng chủng tộc bằng cơ chế đặt nặng địa vị kinh tế - xã hội của học sinh.