Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

“Thấu cảm” (empathy) là một năng lực tâm lý – xã hội phức tạp, có nguồn gốc từ khái niệm Einfuhlung trong tiếng Đức (nghĩa là “cảm vào bên trong”). Thấu cảm không chỉ dừng lại ở việc hiểu hay nhận diện cảm xúc, nỗi đau và hành vi của người khác, mà còn là một quá trình kết nối cảm xúc có động lực, trong đó cá nhân chia sẻ và nội hóa trải nghiệm cảm xúc của người khác.

“Phi thực dân hóa tri thức” (decolonizing knowledge) là khái niệm dùng để chỉ quá trình xem xét và thách thức sự thống trị của các hệ tư tưởng, lối diễn giải và hệ thống kiến thức được hình thành chủ yếu bởi các cường quốc phương Tây trong thời kỳ thuộc địa và hậu thuộc địa. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng nhiều lĩnh vực như lịch sử, quan hệ quốc tế, phát triển, địa lý hay học thuật toàn cầu hiện nay vẫn phản ánh góc nhìn phương Tây như một chuẩn mực phổ quát, trong khi kinh nghiệm, cách hiểu và hệ quy chiếu của các xã hội ngoài phương Tây thường bị xem nhẹ và không được nhận sự chú ý và nguồn lực để phát triển.

Trong kiến nghị này, "Cái chết dần dần của Chúa" không được hiểu theo nghĩa đen là sự tồn tại của Chúa chấm dứt, mà là khái niệm triết học của Friedrich Nietzsche nhằm mô tả sự suy tàn của niềm tin tôn giáo.

Trong nhiều thập kỷ sau khi giành độc lập, nhiều quốc gia châu Phi vẫn duy trì liên kết về ngôn ngữ, hệ thống pháp lý, mô hình giáo dục và quan hệ an ninh - kinh tế với các quốc gia từng đô hộ mình (chẳng hạn như Pháp, Anh, Bỉ hay Bồ Đào Nha). Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột và bất ổn vẫn đang tiếp diễn, ngày càng có nhiều diễn ngôn phê phán kết quả của chủ nghĩa thực dân tại các quốc gia Châu Phi hậu thuộc địa. Những diễn ngôn này cho rằng chủ nghĩa thực dân đã để lại áp bức kéo dài tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu "phi thực dân hóa" các hệ thống kế thừa từ thời thuộc địa (VD: loại bỏ hệ thống tòa án, tiêu chuẩn quản trị dân chủ)

Chủ nghĩa hỗn loạn nhận thức (Epistemological anarchism) là niềm tin rằng không có cách thức duy nhất đúng đắn để đạt được tri thức. Nó thách thức niềm tin rằng phương pháp khoa học là cách duy nhất để có được tri thức và bác bỏ việc loại trừ các phương pháp phi khoa học, chẳng hạn như chiêm tinh, y học truyền thống, trực giác và cảm xúc không thể đo lường. Chủ nghĩa hỗn loạn nhận thức còn bác bỏ ý tưởng về một sự thật khách quan chung, coi tri thức luôn luôn có thể thay đổi.

Trong các thảo luận về người nhập cư không có giấy tờ tại Hoa Kỳ, Sanctuary City (Thành phố Bảo hộ) chỉ các thành phố đã thông qua các chính sách hạn chế sự hợp tác của các cơ quan thực thi pháp luật địa phương với các cơ quan nhập cư liên bang, chẳng hạn như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Một số Thành phố Bảo hộ bao gồm San Francisco, New York, Boston. Các chính sách bảo hộ phổ biến thường cấm hoặc hạn chế cảnh sát địa phương: - Hỏi về tình trạng nhập cư của một người. - Giữ một cá nhân trong tù quá thời gian giam giữ bình thường theo yêu cầu của ICE (thường được gọi là "ICE detainer" hoặc "yêu cầu giam giữ"), trừ khi có lệnh của tòa án. - Chia sẻ thông tin cá nhân về tình trạng nhập cư của cư dân với ICE.

Trung tâm dữ liệu AI là các cơ sở hạ tầng dùng để huấn luyện và vận hành AI, chứa máy chủ hiệu năng cao, xử lý lượng dữ liệu lớn. Các trung tâm này tiêu thụ lượng điện năng và nước lớn, và có thể phát khí thải, tiếng ồn và nhiệt lượng đáng kể.

Cộng đồng bản địa là các nhóm dân tộc có mối liên hệ lịch sử-văn hóa-lãnh thổ với một vùng đất trước khi bị chiếm đóng/thuộc địa hóa, có bản sắc riêng và hiện là thiểu số trong quốc gia. Người Maasai là cộng đồng bản địa ở Nam Kenya và Bắc Tanzania, có truyền thống sống du mục và chăn thả gia súc. Gần đây, họ gia tăng diện tích trồng trọt và định cư do rủi ro kinh tế từ chăn nuôi cùng các dự án bảo tồn và du lịch sinh thái. Các cuộc thảo luận về bảo tồn thiên nhiên từ các tổ chức bảo vệ môi trường phương Tây và đề xuất chính sách của chính phủ Tanzania cho rằng lối sống mới của người Maasai gây hại cho môi trường, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc gây ảnh hưởng lên đất đai, gây áp lực lên các hành lang di chuyển của động vật hoang dã,... Những chỉ trích này tạo sức ép khiến người Maasai phải di dời khỏi lãnh thổ và hy sinh một phần văn hoá bản địa của cộng đồng họ.

Chứng chỉ học tập ngắn hạn (micro-credentials) là các chứng nhận tập trung vào một kỹ năng hoặc năng lực chuyên biệt, được thiết kế để giúp người học nhanh chóng bổ sung kiến thức, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động mà không cần theo học các chương trình dài hơi, ví dụ như chứng chỉ Phân tích dữ liệu, lập trình một ngôn ngữ cụ thể, marketing kỹ thuật số,... Trong bối cảnh trận tranh biện này, chứng chỉ học tập ngắn hạn phải có chứng nhận theo tiêu chuẩn của các doanh nghiệp, ví dụ chứng chỉ từ Google hoặc IBM được trao trên nền tảng Coursera.

Báo cáo Hạnh phúc thế giới (World Happiness Report) là thước đo hạnh phúc được xuất bản bởi cơ quan Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (UN Sustainable Development Solutions Network). Số liệu được thu thập từ người dân tại hơn 150 quốc gia. Nó được tính dựa trên 6 tiêu chí sau: (1) GDP bình quân đầu người, (2) hỗ trợ xã hội, (3) tuổi thọ trung bình, (4) quyền tự do lựa chọn cuộc sống, (5) sự rộng lượng và (6) nhận thức về tham nhũng.

Hiện nay, một số nhà hoạt động bảo vệ quyền động vật ở các quốc gia phương Tây (Mỹ, Canada) tổ chức các quầy bán “thịt chó” giả trên đường phố để thu hút sự chú ý và tạo phản ứng từ người đi đường. Sau khi mọi người tiếp cận hoặc bày tỏ sự khó chịu, họ sẽ giải thích rằng nếu chúng ta phản đối việc ăn thịt chó vì cho rằng chó có quyền được sống và không bị đau đớn, thì lập luận tương tự cũng nên được áp dụng cho các loài vật khác. Mục tiêu của chiến thuật này là thúc đẩy mọi người giảm hoặc chấm dứt việc tiêu thụ thịt nhằm bảo vệ quyền động vật."