Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Trong lịch sử, các hoạt động buôn bán (ví dụ: chợ truyền thống, tiệm tạp hoá, taxi, quán nhỏ) thường bao gồm không chỉ việc trao đổi hàng hoá hay dịch vụ mà còn cả giao tiếp xã hội giữa người bán và người mua. Tuy nhiên, quá trình chuyên nghiệp hoá thương mại - với sự xuất hiện của siêu thị, thương mại điện tử, dịch vụ công nghệ và các chuẩn mực phục vụ chuyên nghiệp - đã thay thế nhiều hình thức giao tiếp này bằng quy trình tiêu chuẩn, ngắn gọn và mang tính chức năng.

Trung Quốc là thị trường lớn nhất thế giới của Liên Minh Huyền Thoại, với số lượng người chơi chiếm tỷ lệ áp đảo so với toàn cầu. Người xem từ Trung Quốc thường chiếm phần lớn trong tổng lượng khán giả của các giải đấu quốc tế, và nhiều lần đã giúp thiết lập kỷ lục về view. Bên cạnh đó, doanh thu từ Trung Quốc, bao gồm tiền quảng cáo, bản quyền và mua vật phẩm, trang phục trong game (đặc biệt là vật phẩm và trang phục tri ân nhà vô địch Chung kết Thế giới), là nguồn thu chủ lực của Riot Games. LPL là giải đấu Liên Minh Huyền Thoại chuyên nghiệp của Trung Quốc và là một trong các khu vực mạnh nhất thế giới. Trong quá khứ, các đội tuyển LPL đã giành nhiều chức vô địch quốc tế (EDG 2015, IG 2018, FPX 2019, EDG 2021, ...) Tuy nhiên, từ năm 2021, thành tích của họ suy giảm đáng kể, khi hầu như không có chức vô địch nào trong giải đấu lớn nhất (CKTG), trong khi khu vực đối thủ là LCK (Hàn Quốc) lại liên tục thống trị. Chính vì vậy, nguồn tài trợ cho các đội tuyển giảm mạnh, khiến các đội tuyển nói riêng và khu vực LPL nói chung gặp khó khăn trong việc giữ chân các tuyển thủ, đồng thời làm giảm sức hút đối với khán giả cũng như sụt giảm mạnh doanh thu khi khán giả Trung Quốc không còn mua các vật phẩm tri ân nhà vô địch CKTG khi các đội tuyển LPL không còn đạt được chức vô địch. Trần lương (salary cap) là quy định giới hạn số tiền tối đa mà một đội tuyển có thể chi trả cho đội hình nhằm mục đích ngăn chặn các "đội hình toàn sao", đảm bảo tính cạnh tranh và ổn định lâu dài cho các giải đấu. Từ năm 2021, Riot Games đã áp dụng chính sách trần lương cho khu vực LPL. Theo đó, tuyển thủ được phân chia thành nhiều hạng, với mỗi hạng có một mức lương tối đa khác nhau, và các đội tuyển không được phép vượt mức trần lương quy định cho 1 đội tuyển. Từ năm 2024, khu vực LCK cũng đã bắt đầu áp dụng chính sách trần lương, nhưng chính sách được thống nhất dựa trên những thảo luận của LCK và các đội tuyển, và theo đó, các đội tuyển được phép "vượt trần", miễn là đóng một mức thuế cho việc vượt trần này. Ở 3 giải đấu quốc tế gần đây, chức vô địch vẫn thuộc về 2 đại diện của khu vực LCK là GenG Esports và T1.

Tranh biện viên là những người thường xuyên hoặc đã từng thường xuyên tham gia các giải đấu tranh biện và cảm thấy gắn bó với tranh biện. Đa số các tranh biện viên coi tranh biện như một hoạt động ngoại khoá hoặc sở thích; họ có thể có công việc liên quan hoặc không liên quan đến tranh biện.

Ngân hàng số (neobank) (ví dụ: Chime, N26, Momo) là các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng hoàn toàn trực tuyến. Neobank không có chi nhánh vật lý và được phân loại hợp pháp là công ty fintech thay vì ngân hàng được cấp phép và quản lý.

Bạn là một họa sĩ manga người Nhật tài năng, 18 tuổi, vừa tốt nghiệp trung học với điểm số đủ tốt để vào một trường kinh doanh danh tiếng. Đồng thời, bạn có một webcomic với lượng người ủng hộ khá ổn định trên Patreon, đủ thành công để một studio manga địa phương liên hệ và mời bạn vào làm việc.

Mai-Mai (hay còn gọi là Mayi Mayi) dùng để chỉ các nhóm dân quân có vũ trang, hoạt động chủ yếu ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Các nhóm này vẫn tiếp tục tồn tại do các nỗ lực giải giáp, giải ngũ và tái hòa nhập (DDR) nhiều lần thất bại. Do lịch sử xung đột tại khu vực này, mà lực lượng chính phủ gần như vắng bóng, an sinh xã hội không ổn định, và các mối đe doạ an ninh thường trực khiến một số nhóm được cộng đồng địa phương coi là lực lượng tự vệ duy nhất. Một số nhóm cũng hình thành từ các cộng đồng từng bị áp bức. Họ duy trì hoạt động nhờ buôn bán khoáng sản bất hợp pháp, thu thuế hoặc nhận quyên góp tại địa phương. Khu vực này thường xuyên xảy ra các cuộc giao tranh cục bộ do tranh chấp tài nguyên, đất đai giữa các nhóm Mai-Mai và xung đột với lực lượng chính phủ.

Một thành phố 24h là một đô thị với các doanh nghiệp, phương tiện giao thông công cộng, loại hình giải trí và các dịch vụ thiết yếu hoạt động suốt 24/7, tập trung đặc biệt vào nền kinh tế ban đêm. Ví dụ về những thành phố như vậy là New York City, Tokyo.

Hệ thống A dựa trên các bộ quy định thành văn đã được hệ thống hóa. Vai trò của các cơ quan thực thi là áp dụng và diễn giải các quy định có sẵn trong bộ quy tắc để giải quyết vụ việc. Các văn bản chỉ có thể được sửa đổi một cách chính thức thông qua cơ quan lập pháp. Hệ thống B dựa chủ yếu vào các án lệ, tức là các phán quyết của các cơ quan thực thi trong những vụ việc trước đó. Các văn bản có thể được sửa đổi bởi cả cơ quan lập pháp và bởi chính cơ quan thực thi khi họ lật lại một án lệ được coi không còn phù hợp.

Kiều là một học sinh vừa tốt nghiệp lớp 12 và đứng trước ngưỡng cửa trường đại học với hai lựa chọn. Một, Kiều sẽ ở lại Việt Nam học một đại học tư thục vừa mới thành lập với học bổng 90% ngành quản trị kinh doanh. Hai, Kiều sẽ đi đến Úc học tại một trong những trường Top 8 của Úc (Group of Eight) với học bổng 25% ngành Kỹ thuật. Gia đình Kiều là gia đình trung lưu, nhà có bố mẹ và một em gái, vừa đủ khả năng xoay sở học phí cho ngôi trường tại Úc.

Tái định vị thương hiệu là quá trình làm mới hình ảnh của một thương hiệu, doanh nghiệp nào đó dựa trên những hình ảnh và nền tảng đã có sẵn trước đó. Chiến lược tái định vị thường bao gồm việc thay đổi màu sắc, hình ảnh logo, hình ảnh banner, thay đổi slogan - thông điệp hướng đến người tiêu dùng hoặc là thay thế tên thương hiệu bằng một tên gọi mới. Dutch Lady là thương hiệu sữa của tập đoàn FrieslandCampina được thành lập vào 1871. Đến thời điểm hiện tại, FrieslandCampina được biết đến như một công ty liên doanh sản xuất bơ sữa lớn nhất trên thế giới. Năm 1995, FrieslandCampina bắt đầu hoạt động phát triển ngành sữa tại Việt Nam, trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu trên thị trường sữa Việt Nam trong thời điểm đó. Tuy nhiên, trong 5 năm trở lại đây, chỉ tiêu của Dutch Lady thường xuyên đi lùi. Lợi nhuận sau thuế năm 2022 của công ty chỉ đạt 115 tỷ đồng, giảm 308 tỷ đồng, tương đương 72,8% so với năm 2021. Thứ hạng của FrieslandCampina Việt Nam trên BXH các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam cũng giảm từ vị trí 236 xuống 277 trong năm 2024.

Bạn là một người trẻ quan tâm đến các tiến bộ xã hội (như quyền lợi các nhóm yếu thế, các phong trào xã hội...). Một ngày, bạn tỉnh dậy trong một thế giới nơi ký ức có thể được mua bán như tiền tệ. Trong thế giới giả tưởng này, công nghệ đã cho phép con người trích xuất, lưu trữ và truyền tải ký ức như một loại dữ liệu. Những ký ức này có thể được trải nghiệm lại thông qua thiết bị thần kinh (neural interface), cho phép người mua cảm nhận đầy đủ cảm xúc, hình ảnh và đau đớn như thể chính họ đã trải qua. Một ngành công nghiệp mới mang tên "thị trường đồng cảm" (empathy market) đã ra đời, nơi những ký ức – đặc biệt là những trải nghiệm chấn thương như chiến tranh, kỳ thị chủng tộc, bạo lực tình dục, hay nghèo đói – được rao bán trên các nền tảng trực tuyến. Các tập đoàn truyền thông, bảo tàng ký ức, nghệ sĩ tương tác và nhà sưu tập tư nhân là những khách hàng chính. Một ký ức càng "mạnh", càng hiếm hoặc gắn với sự kiện lịch sử lớn thì càng có giá cao.

Vào tháng 5 năm 2024, Amanda Nguyễn – nhà hoạt động xã hội người Mỹ gốc Việt, từng được đề cử giải Nobel Hòa bình và là người sáng lập tổ chức Rise – đã tham gia chuyến bay vũ trụ NS-25 của công ty tư nhân Blue Origin. Đây là chuyến bay ngắn theo hình thức "du lịch vũ trụ" với thời gian khoảng 10 phút, trong đó phi hành đoàn bao gồm toàn các phụ nữ có thành tựu nổi bật trong nhiều lĩnh vực như STEM, nghệ thuật, và xã hội dân sự. Sự kiện được truyền thông ca ngợi như một dấu mốc trong hành trình đấu tranh vì sự công bằng giới tính và mở rộng khả năng tiếp cận không gian cho các nhóm thiểu số. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng đây chỉ là một chiến dịch mang tính trình diễn, phục vụ lợi ích thương mại và truyền thông của Blue Origin.

Các nền văn hóa bản địa thường có những phong cách trang phục, biểu tượng, hoa văn và thiết kế độc đáo, bắt nguồn từ thực hành văn hóa, lịch sử hoặc tâm linh của họ. Trong những năm gần đây, nhiều thương hiệu và nhà thiết kế thời trang đã đưa các yếu tố này vào bộ sưu tập của mình — đôi khi có, đôi khi không có sự tham gia hoặc đồng thuận từ các cộng đồng bản địa. Ví dụ: Trang phục thổ cẩm của người H’Mông được dùng trong các bộ sưu tập thời trang và phụ kiện tại Việt Nam và quốc tế, Mũ lông đội đầu của các bộ lạc bản địa ở Bắc Mỹ xuất hiện trong các show diễn thời trang và lễ hội âm nhạc.

Trung tâm Kennedy, tên đầy đủ là Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy, là một tổ chức văn hóa hàng đầu tọa lạc tại Washington, D.C. Khai trương vào năm 1971, nơi đây là trung tâm quốc gia cho các hoạt động nghệ thuật biểu diễn, tổ chức nhiều sự kiện như kịch, múa, ba lê, hòa nhạc giao hưởng, nhạc jazz và nhạc đại chúng. Trung tâm là nơi hoạt động của các tổ chức danh tiếng như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia và Nhà hát Opera Quốc gia Washington. Được đặt theo tên Tổng thống John F. Kennedy, trung tâm còn thúc đẩy giáo dục và các chương trình tiếp cận nghệ thuật trên toàn nước Mỹ. Đội ngũ sáng tạo đứng sau vở opera Fellow Travelers, một vở opera nói về cuộc khủng hoảng Lavender ("Lavender Scare") nhằm chống lại cộng đồng LGBTQ+ vào những năm 1950s, đã hủy bỏ một buổi biểu diễn đã lên kế hoạch tại Trung tâm Kennedy ở Washington, D.C., để phản đối việc chính quyền Trump gần đây tiếp quản trung tâm biểu diễn nghệ thuật này mặc dù vẫn chưa có thông báo chính thức từ chính quyền Trump về việc họ có được phép trình diễn hay không. Trong lá thư của nhóm Fellow Travelers có đoạn viết: “Fellow Travelers là một câu chuyện tình yêu lấy bối cảnh là cuộc thanh trừng tàn nhẫn những người LGBTQ+ khỏi Bộ Ngoại giao vào những năm 1950. [...] Việc mở rộng quyền tự do cho tất cả mọi người là những giá trị cốt lõi của vở opera và cuốn sách mà vở kịch dựa trên. Việc chính quyền hiện tại tiếp quản Trung tâm Kennedy và nhiều chính sách của chính quyền này mâu thuẫn với những giá trị đó”. Họ nói thêm rằng Trung tâm không còn là “nơi mà nhóm cảm thấy thoải mái khi trình bày tác phẩm nữa”.

Nam Phi là một quốc gia từng trải qua chế độ Apartheid kéo dài từ năm 1948 đến năm 1994. Trong thời kỳ này, người da đen và các nhóm sắc tộc không phải da trắng bị tước quyền công dân, bị loại khỏi các cơ hội giáo dục, y tế, quyền sở hữu đất và quyền tham gia vào các hoạt động kinh tế quan trọng. Sau khi chế độ Apartheid chấm dứt, chính phủ Nam Phi đã triển khai một loạt các chính sách được gọi là Black Economic Empowerment (BEE) nhằm khắc phục bất bình đẳng lịch sử. BEE tập trung vào việc trao quyền kinh tế cho người da đen, người da màu và người Ấn Độ. Chính sách này yêu cầu các doanh nghiệp ưu tiên người da đen trong quyền sở hữu, quản lý, tuyển dụng, đào tạo và chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp sẽ được chấm điểm BEE, điểm số càng cao thì càng có lợi trong đấu thầu hợp đồng nhà nước. Ngoài ra, chính sách cũng khuyến khích các công ty đầu tư vào phát triển cộng đồng người da đen. Tính đến năm 2025, dù thu nhập của các hộ gia đình người da đen đã tăng mạnh (46 % từ 2006 đến 2023), mức thu nhập trung bình của người da trắng vẫn gấp gần năm lần người da đen. Tuy nhiên, các đảng đối lập và Ngân hàng Thế giới đang cho rằng BEE cản trở thu hút đầu tư, trong khi Mỹ yêu cầu Nam Phi miễn áp dụng BEE với các doanh nghiệp Mỹ như một điều kiện để thúc đẩy quan hệ thương mại