Moji Motions

Các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) là bộ 17 mục tiêu toàn cầu do Liên Hợp Quốc đề ra vào năm 2015, nhằm giải quyết những thách thức lớn như nghèo đói, bất bình đẳng và biến đổi khí hậu vào năm 2030. Dựa trên 5 trụ cột (5P) gồm Con người, Hành tinh, Thịnh vượng, Hòa bình và Quan hệ đối tác, SDGs hướng tới một mô hình phát triển toàn diện; tuy nhiên, việc áp dụng một khuôn khổ chung cho mọi quốc gia cũng đặt ra tranh cãi về tính phù hợp, linh hoạt và các đánh đổi giữa các mục tiêu. Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về chỉ số SDGs năm 2025, với nhiều tiến bộ trong giảm nghèo, năng lượng sạch và khả năng chi trả. Tuy vậy, các lĩnh vực như môi trường biển, tài nguyên đất và đổi mới sáng tạo - hạ tầng vẫn ở mức thách thức, phản ánh áp lực phải cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững.

Trong những năm gần đây, xuất hiện xu hướng phân tích các nhân vật hư cấu, đặc biệt là nhân vật nữ, dưới góc nhìn tâm lý học, dù tác phẩm không trực tiếp đề cập. Ví dụ, Belle trong Người đẹp và Quái vật được cho là phản ánh hội chứng Stockholm khi yêu người từng giam giữ mình; Ariel trong Nàng tiên cá thể hiện đặc điểm của rối loạn hình ảnh cơ thể khi đánh đổi giọng nói để phù hợp với kỳ vọng tình yêu; Cinderella được liên hệ với rối loạn thích nghi do cam chịu lạm dụng mà không phản kháng; và Anna trong Frozen bị phân tích là có dấu hiệu của ADHD qua hành vi bốc đồng và tin người quá nhanh. Các diễn giải này thường xuất hiện trên mạng xã hội và truyền thông đại chúng như TikTok, YouTube, hoặc trong các bài viết phê bình văn hóa.

Chính phủ Mỹ (cụ thể là Bộ Giáo dục) đã tiến hành điều tra Đại học Harvard vì những cáo buộc liên quan đến kỳ thị và phân biệt đối xử, đặc biệt là trong quy trình tuyển sinh và quản lý tài chính. Các vấn đề chính bị điều tra bao gồm nhưng không đây đủ:Các cáo buộc đã phân biệt đối xử với sinh viên gốc Á trong quá trình xét tuyển, ưu tiên các nhóm sắc tộc khác dưới danh nghĩa “đa dạng hóa”, không phản ứng quyết liệt trước các hành vi bài Do Thái, đặc biệt là các cuộc biểu tình có yếu tố cực đoan chống Israel, dẫn đến sự mất an toàn của sinh viên Do Thái. Không cung cấp hồ sơ các sinh viên quốc tế Bộ Giáo dục đã tuyên bố Harvard vi phạm Điều VI của Đạo luật Dân quyền khi không ngăn chặn hiệu quả các hành vi kỳ thị dựa trên sắc tộc và nguồn gốc quốc gia. Hệ quả là hơn 2,2 tỷ USD tài trợ liên bang dành cho các chương trình nghiên cứu của Harvard đã bị đóng băng. Đồng thời, Bộ An ninh Nội địa thu hồi chứng nhận chương trình SEVP, khiến Harvard tạm thời mất quyền tuyển sinh sinh viên quốc tế trong năm học 2025–2026. Các biện pháp này không chỉ gây tổn thất tài chính nghiêm trọng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hàng nghìn sinh viên quốc tế và danh tiếng học thuật toàn cầu của trường. Harvard nhanh chóng đệ đơn kiện chống lại các lệnh trừng phạt, trong khi chính phủ gấp rút tăng thêm sức ép lên sinh viên và Harvard.

Thuyết tương đối văn hóa là lý thuyết cho rằng hệ thống các niềm tin, giá trị hay thực hành văn hóa của một nhóm người nên được đánh giá trong bối cảnh của riêng văn hóa đó. Theo thuyết này, không có một tiêu chuẩn tuyệt đối hay sự thực phổ quát nào mà chúng ta có thể dùng để đo lường hoặc đánh giá tất cả các văn hóa. Thay vào đó, thuyết tương đối văn hóa nhấn mạnh rằng mỗi văn hóa có quan điểm và lối sống riêng biệt nên được tôn trọng và hiểu theo từng trường hợp cụ thể. Dựa vào đó, những gì có thể được xem là đúng hay sai, đạo đức hay phi đạo đức có thể khác biệt khi đặt trong các bối cảnh văn hoá khác nhau. Khác với thuyết tương đối văn hóa, chủ nghĩa phổ quát khẳng định các nguyên tắc hay tiêu chuẩn phổ quát có tồn tại và có thể được áp dụng cho tất cả các văn hóa và xã hội. Người theo chủ nghĩa phổ quát tin rằng có những giá trị đạo đức, đức hạnh và quyền con người nhất định thuộc về bản chất của con người, bất kể người đó đến từ nền văn hóa nào. Theo chủ nghĩa phổ quát, có những quyền và nguyên tắc cơ bản nên được duy trì và bảo vệ trên toàn cầu, bất kể các nền văn hoá có khác biệt tới đâu.

(1) Phan Thanh Giản was one of the foremost mandarins of the Nguyễn court. He played a key role in negotiating the Treaty of Saigon with the French in 1862. The treaty had 12 clauses, the most important being : Art. 2- Đại Nam (the country’s name then) allows French and Spanish missionaries to preach and the Vietnamese to practice the Christian faith freely. Art. 3- Đại Nam cedes to France the three eastern provinces of Biên Hòa, Gia Định and Định Tường and the island of Poulo Condor (Côn Đảo). Art. 8- Đại Nam agrees to pay France 4 million dollars worth of silver over 10 years as war reparation. Art. 11- France will return Vĩnh Long Province to Đại Nam once the three eastern provinces have been pacified. (2) Phan Thanh Giản was later recalled to Huế to get instructions to conduct an extraordinary embassy to Paris and negotiate the return of the eastern provinces. In Paris, after intense discussions, French Minister of the Navy and the Colonies Prosper de Chasseloup-Laubat opposed the return of Cochinchina to Vietnam, and with the threat of resignation of the whole cabinet, forced Napoleon III to order the cancellation of the proposed agreement in June 1864. Thus the Saigon Treaty of 1862 remained in full effect. Because of his main role in the negotiations, Phan Thanh Giản was blamed by the Vietnamese people and the Huế Court.