Moji Motions

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc vào thế kỉ 21 thường gắn liền với sự phản kháng đối với toàn cầu hóa, sự xáo trộn kinh tế, áp lực di cư và nỗi lo lắng về văn hóa - cho thấy sự khác biệt với chủ nghĩa dân tộc ở thế kỉ 20 (gắn liền với giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước). Tại nhiều quốc gia, chủ nghĩa dân tộc hiện nay đang giao thoa với chủ nghĩa dân túy (populism), chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) và thái độ hoài nghi đối với các tổ chức quốc tế.

"Bắc Ireland, hiện thuộc Vương quốc Anh, được điều hành thông qua một chính quyền tự trị theo mô hình chia sẻ quyền lực bắt buộc (power-sharing), hậu lịch sử xung đột chính trị - cộng đồng. Mô hình này yêu cầu Thủ tướng và Phó Thủ tướng phải có 1 người đến từ phe đảng Liên hiệp (mong muốn Bắc Ireland thuộc Vương Quốc Anh) và 1 người đến từ phe đảng Chủ nghĩa Dân tộc (mong muốn Ireland thống nhất), hai người này có quyền lực ngang bằng nhau và mọi quyết định đều phải được cả hai người thông qua. Tháng 2/2022, Đảng Liên hiệp Dân chủ rút khỏi chính quyền hành pháp, đóng băng chính quyền để phản đối các sắp xếp mà Vương Quốc Anh dành cho Bắc Ireland, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc Bắc Ireland tiếp tục áp dụng một phần quy định của EU về hàng hoá nhằm tránh phải dựng “biên giới cứng” giữa Bắc Ireland và Cộng hoà Ireland thuộc EU,..."

Án lệ là bản án đã tuyên hoặc một sự giải thích, áp dụng pháp luật được coi như một tiền lệ làm cơ sở để các thẩm phán sau đó có thể áp dụng trong các trường hợp tương tự. Nguyên tắc án lệ công nhận án lệ là một nguồn luật, theo đó các Toà án phải căn cứ án lệ trong quá trình áp dụng pháp luật. Các toà án quốc tế nhìn chung không áp dụng nguyên tắc án lệ, mà coi án lệ là "căn cứ thứ cấp cho việc áp dụng pháp luật". Các nguồn của pháp luật quốc tế mà các toà án này áp dụng là các quy chế/công ước/hiệp ước thiết lập toà án, các hiệp ước/nguyên tắc và thông lệ luật quốc tế có liên quan, và nội luật có liên quan.

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Trong quan hệ quốc tế, mô hình "tiến thoái lưỡng nan an ninh" (nguyên văn: security dilemma) cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia tập trung phát triển khả năng quân sự của mình từ đó, dù cố tính (v.d. răn đe) hay vô tình (v.d. để tăng khả năng phòng thủ), sẽ kích động những quốc gia lân cận cảm thấy bất an và cũng đầu tư vào quân sự của chính mình, dẫn đến một vòng luẩn quẩn chạy đua vũ trang. Mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu mong muốn hòa bình và chấp nhận hiện trạng (status quo). Ngược lại, mô hình "răn đe" cho rằng chiến tranh xảy ra khi các quốc gia nhượng bộ và không răn đe hiệu quả các kế hoạch, ý muốn bành trướng và xâm lấn của nhau. mô hình này cho rằng các quốc gia là những quốc gia chủ yếu muốn thay đổi hiện trạng (status quo).

Lý thuyết Kẻ điên (Madman Theory) là một chiến lược đối ngoại trong đó một lãnh đạo quốc gia cố ý thể hiện mình là người không ổn định, khó đoán và sẵn sàng đưa ra những quyết định cực đoan, kể cả khi hành động đó đi ngược lại logic thông thường của chính trị quốc tế. Ví dụ bao gồm nhưng không giới hạn: đe dọa sử dụng bom nguyên tử, thể hiện ý định chiến tranh, etc.

"Cho đến ngày 11/04/2025, tỉ giá đồng Đô-la Mỹ so với 6 đồng tiền của các nền kinh tế hàng đầu khác đã giảm khoảng 8% so với đầu năm 2025 (theo Forbes, dựa trên số liệu theo dõi tỉ giá DXY). Một mặt, Trump từng nhiều lần khẳng định mong muốn phá giá đồng Đô-la Mỹ, điều đang được thể hiện qua tỉ giả hối đoái của USD hiện nay -- vốn là hệ quả của các chính sách kinh tế Trump đưa ra từ khi nhậm chức ngày 20/01/2025. Cụ thể hơn về vấn đề này, trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào tháng 07/2024, Trump cho rằng: ""Nước Mỹ có một vấn đề về tỉ giá quá cao,"" dẫn đến thâm hụt thương mại giữa Mỹ và các quốc gia khác vì ""không ai muốn mua hàng Mỹ bởi nó quá đắt."" Mặt khác, cho đến nay, Trump tiếp tục khẳng định mong muốn đồng USD là đồng tiền dự trữ chung của thế giới. Vào tháng 1 năm 2025, Trump đã đe doạ các nước thuộc nhóm BRICS bằng thuế quan lên tới 100% nếu các nước này không từ bỏ tham vọng tạo ra một đồng tiền dự trữ mới thay thế đồng Đô-la. BRICS bao gồm 10 nước thành viên: ban đầu bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi; đã được mở rộng vào năm 2023 sau khi kết nạp Ai Cập, Iran, Ethiopia và UAE. Như được tuyên bố tại cuộc Họp Thượng đỉnh vào tháng 8 năm 2023, một trong các mục tiêu chính của BRICS là ""tạo ra một đồng tiền mới nhằm 'soán ngôi' đồng Đô-la Mỹ."" Tuy nhiên, vào ngày 20/05/2025, Giám đốc phụ trách chính sách tiền tệ Nilton David của Brazil, nước đương kim chủ tịch khối BRICS, thừa nhận rằng: “Hiện tại không có lượng tài sản nào được định danh theo BRICS đủ lớn để thay thế đồng USD. Tôi nghĩ điều đó sẽ không thay đổi trong thập kỷ tới.” (theo Reuters) Đồng USD là đồng tiền được dự trữ và lưu thông nhiều nhất trên thế giới cho đến thời điểm hiện tại. Trong suốt 3 thập kỷ qua, chính sách tiền tệ chủ đạo và nhất quán của Ngân khố Hoa Kỳ là giữ một đồng Đô-la Mỹ mạnh. Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ Robert Rubin đã từng phát biểu năm 1994: ""Một đồng Đô-la mạnh phục vụ cho lợi ích gia của Hoa Kỳ."" Hiện nay, các nhà kinh tế học vẫn đang tranh luận xem những chính sách của chính quyền Trump sẽ ảnh hưởng đến đồng Đô-la Mỹ như thế nào trong lâu dài, cũng như mong muốn cuối cùng của chính quyền Trump đối với tỷ giá hối đoái là gì. "

Ngày 12-6, Ủy ban châu Âu (EC) thông báo sẽ áp thêm mức thuế từ 17,4% lên 38,1% với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ ngày 4-7. EC tuyên bố điều này là nhằm cân bằng lợi thế giữa xe điện Trung Quốc, được cho là hưởng ưu thế bất công về giá, với xe điện của EU. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định điều này sẽ ảnh hưởng nặng nề tới doanh thu các công ty xe điện của Trung Quốc, đồng thời "châm ngòi" cho cuộc chiến tranh thương mại giữa EU và Trung Quốc. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc là nhà sản xuất than chì hàng đầu thế giới với 67% nguồn cung của toàn cầu ở dạng tự nhiên - một trong những nguyên liệu quan trọng trong sản xuất xe điện. Cùng với các ưu thế khác về nguồn tài nguyên và hỗ trợ từ chính phủ, các xe điện của Trung Quốc thường có giá rẻ hơn đáng kể so với thị trường.

Trong lịch sử, Hội Tam Hoàng là một tổ chức bí mật được thành lập vào cuối thế kỷ 17 ở Trung Quốc để chống lại triều đại Mãn Thanh và phục hưng triều đại nhà Minh. Tổ chức này ban đầu đề cao tinh thần yêu nước, duy trì bản sắc văn hóa Trung Hoa, chống lại sự biến chất văn hóa người Hán của nhà Thanh (vd. bắt người Hán phải cạo trọc nửa đầu, tết tóc đuôi sam..) Tuy nhiên, tổ chức này dần phát triển thành các băng nhóm tội phạm có cấu trúc và quy mô lớn. Ngày nay, Hội Tam Hoàng được nhìn nhận như một tổ chức vừa mang tính lịch sử với tinh thần đấu tranh bảo vệ văn hóa Trung Hoa, vừa là nguồn gốc của các băng nhóm tội phạm có tổ chức, làm phức tạp thêm vấn đề an ninh xã hội thời điểm bấy giờ.

Ngoại giao Kênh I là hình thức ngoại giao liên quan đến các quy trình chính thức của chính phủ và các tương tác giữa các nhà ngoại giao, đại sứ và bộ ngoại giao của các quốc gia khác nhau. Đây được coi là công cụ chính cho các vấn đề hòa bình và an ninh vì nó ảnh hưởng đến các cấu trúc quyền lực chính trị. Ngoại giao kênh I cũng có thể mang lại nhiều công nhận hơn cho các mục tiêu chính trị, tăng tính phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguồn lực ủng hộ. Hậu phương chiến lược có nhiệm vụ cung cấp các nguồn lực, động viên, cổ vũ tinh thần các lực lượng vũ trang tác chiến trên một hướng chiến lược hoặc chiến trường nhằm đạt mục tiêu chiến lược nhất định; là nơi xây dựng và dự trữ tiềm lực chủ yếu cả về chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa, khoa học kỹ thuật được huy động cho các lực lượng vũ trang theo kế hoạch tác chiến chiến lược. Trong xung đột, tỉ lệ phụ nữ tham gia ít hơn vào vai trò đàm phán, ngoại giao trực tiếp thường thấp hơn nhiều so với nam giới. Phụ nữ thường được khắc họa như những người đóng góp "sau hậu trường", đóng góp cho sự thành công trong các chiến dịch.

Trong trận tranh biện này, "'Hôn nhân giả" đề cập đến cuộc hôn nhân giữa một người đồng tính nam và một phụ nữ đồng tính nữ nhằm mục đích tạo ra vẻ ngoài là người dị tính và trốn tránh sự kỳ thị của xã hội đối với nhóm LGBTQIA+. Chúng đặc biệt phổ biến ở Trung Quốc.

"BRICS là một nhóm không chính thức gồm năm quốc gia với nền kinh tế thống nhất mới nổi để tăng cường hợp tác và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các nước BRICS đại diện cho ảnh hưởng kinh tế và chính trị đáng kể trong khu vực của họ và trên toàn cầu. Vào năm 2023, nhóm BRICS đã mời Argentina, Ethiopia, Iran, Ả Rập Saudi, Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tham gia thảo luận, có khả năng mở rộng ảnh hưởng và phạm vi của nhóm. Tổng thống Indonesia Joko “Jokowi” Widodo đã tới Johannesburg, Nam Phi vào ngày 24 tháng 8 để tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15. Là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, một số chuyên gia cho rằng Indonesia nên gia nhập nhóm BRIC. Tuy nhiên, Jokowi cho rằng Indonesia vẫn cần xem xét lập trường của mình."

Cầu thủ X là một cầu thủ xuất sắc hàng đầu của nền bóng đá Việt Nam. Với khả năng chuyên môn tốt và phong độ ổn định, cầu thủ X đã được mời sang thi đấu cho một câu lạc bộ có tiếng tại Nhật Bản. Tuy nhiên, vì tính chất cạnh tranh và sự chênh lệch về mặt kĩ năng so với các cầu thủ Nhật Bản, cầu thủ X có rất ít cơ hội để được ra sân thi đấu chính thức tại Nhật Bản. Hiện tại, có rất nhiều câu lạc bộ bóng đá trong nước đang muốn mời cầu thủ X quay trở về Việt Nam thi đấu cho giải vô địch quốc gia.

Phép ẩn dụ ""Các làn sóng"" (“Waves of feminism"") thường được sử dụng như một cách tiếp cận để giải thích nguồn gốc hình thành và sự phát triển của phong trào nữ quyền qua việc phân định các thời kỳ phát triển của phong trào theo tiến trình thời gian với các đặc trưng khác nhau. Trong đó, sự mô tả các làn sóng từ một đến ba thường lấy bối cảnh chủ yếu từ những đấu tranh và thảo luận về giới tại Mỹ. Những mô tả được công nhận rộng rãi về thời gian và đặc trưng của các làn sóng là như sau: (1) Làn sóng đầu tiên (1840-1920) được miêu tả như một phong trào chính trị đấu tranh cho quyền dân sự và chính trị của phụ nữ qua các hình thức như biểu tình và giảng dạy truyền bá, với thành tựu nổi bật nhất là đạt được quyền bầu cử cho phụ nữ. (2) Làn sóng thứ 2 (1960-1980) bắt nguồn từ giữa thập niên 60 được đặc tính hóa bởi sự lên tiếng chỉ trích vai trò giới đặt lên người nam và nữ, cũng như hệ thống các phân biệt dựa trên giới. (3) Làn sóng thứ 3 (1990 - ?) là những nỗ lực mở rộng các thảo luận về nữ quyền bên ngoài vấn đề giữa nam giới và nữ giới mà bao gồm nhiều danh tính hơn như tuổi tác, tầng lớp, chủng tộc, v.v và đấu tranh cho sự hiện diện của phụ nữ ở các vị trí quyền lực hơn. (4) Làn sóng thứ 4 (được cho là thời kỳ hiện đại) được đặc tính hoá bởi các diễn ngôn đấu tranh diễn ra chủ yếu trên Internet và mạng xã hội, nổi bật nhất là phong trào #MeToo. Ở thời điểm hiện tại, ""Các làn sóng"" được đề cập rất nhiều trong các diễn ngôn nữ quyền ở nhiều gia và bối cảnh khác nhau.

Nền văn hóa Âu - Mỹ là hệ thống các tư tưởng và quan điểm theo góc nhìn của phương Tây về các phương diện văn hóa, chính trị, dân chủ, nhân quyền, v.v. Sự lan tỏa nền văn hóa này chủ yếu xuất phát từ những cuộc xâm lược của thực dân châu Âu thế kỷ XV - XVI, các cuộc chiến tranh thế giới, xu hướng tập hợp lực lượng trong và sau Chiến tranh Lạnh và sự phát triển sức mạnh mềm của các quốc gia. Trong thế giới hiện đại, nền văn hóa này và sức ảnh hưởng của nó còn được thể hiện qua sự thống trị về mặt truyền thông và văn hóa đại chúng qua các nền tảng công nghệ, âm nhạc, thời trang, v.v

Các công nghệ kỹ thuật địa lý là những nỗ lực quy mô toàn cầu nhằm biến đổi môi trường, với mục tiêu làm chậm hoặc đảo ngược quá trình biến đổi khí hậu. Một số những lý thuyết về các công nghệ này đã được đề xuất bao gồm: Đổ bụi sắt xuống biển để kích thích tảo biển mọc nhằm giảm thiểu CO2; Phun loại sương đặc biệt lên trời hoặc tiêm nước biển vào mây để chắn ánh mặt trời.

"Trong bộ phim ""Hạ cánh khẩn cấp"", những người trên một chuyến máy bay đã gặp khủng bố sinh học. Kẻ khủng bố đã tự vẫn, và tất cả những người trên máy bay đều đã nhiễm bệnh. Căn bệnh họ nhiễm phải là một loại virus có tốc độ lây lan nhanh gây chóng mặt, không thể nhìn bằng mắt thường, bay trong không khí. Người nhiễm phải virus chỉ có thể duy trì sự sống sau 3 - 5 giờ tùy theo thể trạng mỗi người. Dưới mặt đất, lực lượng an ninh đã tìm ra được một loại kháng thể có khả năng tiêu diệt virus mà mọi người nhiễm trên máy bay. Tuy nhiên, khả năng chữa được là không chắc chắn do kháng thể này chưa từng được thử nghiệm trên cơ thể người, cũng như chưa từng được thử nghiệm với loại virus mà tất cả hành khách đang nhiễm phải. Điều này khiến người dân lo ngại nếu máy bay hạ cánh, dịch bệnh sẽ lây lan nhanh chóng không thể kiểm soát được."

Hỗ trợ phát triển chính thức, hay ODA, là một hình thức đầu tư nước ngoài, thường cho nhà nước vay. Đầu tư trực tiếp nước ngoài, hay FDI, là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh.Cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lí cơ sở sản xuất kinh doanh này.