Moji Motions

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

"Nền kinh tế vừa đủ" là một triết lý kinh tế do cố Quốc vương Bhumibol Adulyadej của Thái Lan khởi xướng, tập trung vào việc đáp ứng vừa đủ các nhu cầu thiết yếu của con người theo hướng bền vững và tự chủ, nhằm đạt được sự hài hòa giữa xã hội, kinh tế, và môi trường. Triết lý này đề cao sự vừa đủ trong tiêu dùng, tức là con người nên sống giản dị, tiêu thụ vừa đủ theo nhu cầu, tránh lãng phí và lòng tham, tăng cường việc chia sẻ và hợp tác trong cộng đồng.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (BEPS) vào tháng 6/2013 quy định về mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15% được áp dụng đối với các công ty đa quốc gia.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 nước ASEAN. Đây là hiệp định thương mại lớn nhất thế giới, có hiệu lực từ năm 2022, tạo ra khu vực thương mại tự do chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 1/3 dân số thế giới. RCEP nhằm giảm thuế quan, thúc đẩy đầu tư, mở rộng chuỗi cung ứng, và tăng tính gắn kết kinh tế khu vực. Ấn Độ từng tham gia đàm phán RCEP trong nhiều năm, nhưng đến năm 2019 đã tuyên bố rút lui. Lý do chính là lo ngại thâm hụt thương mại gia tăng, đặc biệt với Trung Quốc, nếu mở cửa thị trường theo RCEP. Các ngành nông nghiệp và công nghiệp nhỏ ở Ấn Độ sợ không cạnh tranh nổi với hàng hóa giá rẻ từ nước ngoài. Chính phủ Ấn Độ cho rằng việc tham gia RCEP có thể gây hại.

Bản vị vàng (Gold Standard) là một hệ thống tiền tệ trong đó đơn vị tiền tệ của một quốc gia được liên kết với một lượng vàng cố định. Điều này có nghĩa là chính phủ hoặc ngân hàng trung ương cam kết đổi tiền giấy lấy vàng theo tỷ lệ nhất định. Chẳng hạn, nếu 1 kilogram vàng có giá 1.200 USD, chính phủ sẽ đổi 1.200 USD lấy 1 kilogram vàng. Do đó, ngân hàng trung ương chỉ được phép phát hành tiền tương ứng với lượng vàng dự trữ. Hiện nay, hầu hết các quốc gia đã từ bỏ bản vị vàng và chuyển sang sử dụng tiền pháp định (fiat money), tức là loại tiền không được bảo chứng bằng vàng, mà có giá trị dựa vào niềm tin vào chính phủ và nền kinh tế.

Samsung là tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc, đóng góp khoảng 20-25% GDP và gần 20% kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Là một chaebol điển hình, Samsung có mạng lưới công ty con đa ngành và mối quan hệ mật thiết với chính phủ. Tập đoàn từng vướng nhiều bê bối tham nhũng, lách luật và can thiệp chính trị. Gần đây, Samsung đối mặt khủng hoảng toàn diện: lợi nhuận Samsung Electronics quý 1/2025 giảm 21%, mảng chip AI và foundry thua lỗ, thị phần smartphone giảm (từ 19,7% còn 18,3%), và tụt lại sau SK Hynix, TSMC trong ngành bán dẫn (từ 16% còn 10%)."

Quỹ kền kền (vulture fund) là một quỹ đầu tư mua lại các khoản nợ của chính phủ mà chính phủ đó đang từ chối thanh toán (nợ xấu). Quỹ này mua lại khoản nợ đó từ chủ nợ ban đầu với giá chiết khấu hơn (60cent/1$), sau đó theo đuổi một cách quyết liệt (thường thông qua kiện tụng) để buộc chính phủ thanh toán khoản nợ với giá cao hơn so với mức giá mà quỹ kền kền đã bỏ ra để mua nợ.

Bắt đầu từ ngày 3/6/2024, 4 ngân hàng quốc doanh bao gồm BIDV, Vietcombank, Vietinbank, Agribank trực tiếp bán vàng miếng mang thương hiệu Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn. Người dân chỉ được phép mua 1 lượng vàng, không được phép bán lại cho ngân hàng. Ngân hàng Trung Ương Việt Nam lý giải rằng việc bán vàng trên là nhằm tăng cung vàng cho thị trường, giảm áp lực từ việc giá vàng tăng liên tục trong thời gian vừa qua. Tuy nhiên, điều này vấp phải sự chỉ trích của các chuyên gia kinh tế do lo ngại về áp lực tỷ giá và sự gia tăng của hiện tượng "vàng hóa".

Ngày 13/6, Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đã yêu cầu Hungary nộp phạt 200 triệu euro (216 triệu USD) vì không tuân thủ các quy định tị nạn của khối và thêm 1 triệu euro/ngày (1,08 triệu USD/ngày) do nộp chậm. Sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào năm 2020, Chính phủ Hungary đã thông qua luật buộc những người tìm kiếm sự bảo vệ quốc tế phải đến Belgrade (thủ đô của Serbia) hoặc Kiev (thủ đô của Ukraine) để xin giấy phép du lịch tại các đại sứ quán ở đó để vào Hungary. Quyết định này được thực hiện trong bối cảnh Hungary sẽ đảm nhận chức Chủ tịch Hội đồng Liên minh Châu Âu trong vòng 6 tháng từ 1/7/2024

Quỹ Đầu tư Châu Âu (EIF) là một bộ phận của Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB). Quỹ Đầu tư Châu Âu được thành lập với sứ mệnh hỗ trợ giải quyết các rủi ro về tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) trên khắp Châu Âu. Quỹ Đầu tư này đã góp phần thúc đẩy các mục tiêu của EU trong lĩnh vực khởi nghiệp, tăng trưởng, đổi mới, nghiên cứu và phát triển khu vực,...

Hộ chiếu vàng Đảo Síp được coi là hộ chiếu quyền lực và đắt nhất thế giới hiện tại, nằm trong chương trình đầu tư quốc tịch của chính phủ quốc gia này. Để trở thành công dân của đảo Síp, bạn phải đầu tư vào bất động sản, quỹ đầu tư hay các chương trình thiện nguyện trợ cấp cho người dân nơi đây (tối thiểu 2,5 triệu đô la mỹ). Đổi lại, chính phủ cam kết với người dân rằng họ sẽ không bị dẫn độ sang bất cứ một quốc gia nào.

"Nguyên tắc không can thiệp" trong kiến nghị này đề cập đến các nguyên tắc hoạt động được viết trong Hiến chương ASEAN, bao gồm: - Không can thiệp vào công việc nội bộ của các Quốc gia thành viên ASEAN; - Tôn trọng quyền của các Quốc gia thành viên được quyết định vận mệnh của mình mà không có sự can thiệp, lật đổ và áp đặt từ bên ngoài

Chinatown tại Úc là một khu phố đông đúc, sầm uất và phong phú về văn hóa và ẩm thực Trung Quốc. Nơi đây có những ngôi đền và chùa lớn, các cửa hàng, nhà hàng, quán cà phê và siêu thị chuyên về thực phẩm châu Á. Không chỉ là một địa điểm thu hút du khách, Chinatown còn là nơi sinh hoạt của cộng đồng người Hoa tại Úc. Hiện nay, các hình thức phân biệt chủng tộc ở Úc vẫn còn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm sự kỳ thị, phân biệt đối xử trong công việc và giáo dục, và các hành vi phân biệt chủng tộc trên mạng xã hội và truyền thông. Vương Tú Anh là một cô gái người Hoa hiện đang sống tại Chinatown, nơi gia đình cô đang sở hữu một nhà hàng dimsum vô cùng nổi tiếng. Bố mẹ cô kỳ vọng rằng cô sẽ tiếp quản nhà hàng trong tương lai. Tuy nhiên, cô không hề mong muốn điều này mà định hướng sẽ đi làm tại các tập đoàn lớn nằm ngoài khu vực Chinatown.

Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax - GMT), được Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đề xuất, nhằm thiết lập sự công bằng về thuế. Thuế tối thiểu toàn cầu là loại thuế đánh vào các doanh nghiệp lớn, công ty đa quốc gia có doanh thu lớn, nhưng lại đầu tư vào những nước có mức thuế suất thấp nhằm trốn thuế, tiềm ẩn nguy hại về cạnh tranh không lành mạnh.

Hiện nay có nhiều nhà đầu tư từ các quốc gia Ả Rập (ví dụ: Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) có mục tiêu đa dạng hoá doanh thu ngoài dầu mỏ cũng như cải thiện hình ảnh quốc gia và cá nhân trên trường quốc tế. Để thực hiện việc này, nhóm người này có hai chiến lược đầu tư: 1) Mua đội bóng ở các giải đấu lớn (VD: Mua câu lạc bộ Newcastle và Manchester City ở giải Ngoại hạng Anh, câu lạc bộ Paris-Saint Germain ở giải Bóng đá Vô địch Quốc gia Pháp). 2) Mua các cầu thủ nổi tiếng về các câu lạc bộ thuộc giải quốc nội của mình (VD: Cristiano Ronaldo gia nhập Al Nassr, Karim Benzema gia nhập Al-Ittihad, ...)

Vương quốc Thịnh vượng chung (The Commonwealth Realm) gồm 15 quốc gia là thuộc địa cũ của Đế chế Anh (gồm Úc, New Zealand, Canada,Jamaica,..). Các quốc gia này ghi nhận người đứng đầu Hoàng gia Anh (hiện là Vua Charles III) là nguyên thủ quốc gia theo hiến pháp của họ. Các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng Anh sẽ nhận được hỗ trợ về mặt kinh tế, chính trị bởi Vương Quốc Anh và công dân những nước này sẽ nhận được những đặc quyền khi đến lãnh thổ Anh quốc. Tuy nhiên, các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng chung trước đó chỉ tuyên bố trung thành với Nữ hoàng Elizabeth II nhờ những nỗ lực gắn kết và giúp đỡ của bà với những nước này. Các quốc gia này phải duy trì chế độ quân chủ với Hoàng gia Anh nên không thể thành lập chính thể cộng hoà và không có nguyên thủ gia riêng (dù người đứng đầu hệ thống chính trị vẫn là công dân từ những nước này). ------------------------------------ Chính thể cộng hòa là hình thức tổ chức nhà nước dân chủ, trong đó quyền lực tối cao của nhà nước thuộc về một cơ quan được bầu ra trong một thời gian nhất định. Quyền lực tối cao của nhà nước theo chính thể cộng hoà không thuộc về một người mà được thực hiện thông qua các cơ quan đại diện do cử tri bầu ra. Điểm khác nhau cơ bản giữa nhà nước cộng hoà và nhà nước quân chủ là ở cách thức thiết lập người đứng đầu nhà nước.

B3W là một sáng kiến của nhóm G7, dẫn đầu bởi Hoa Kỳ, với mục tiêu là đối trọng với dự án BRI (Vành đai – Con đường) được khởi xướng bởi nước CHND Trung Hoa. Với mục tiêu tương đối giống với BRI, B3W hướng đến rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các quốc gia trong nhóm đang phát triển bằng khoản chi hơn 40 ngàn tỷ USD cho các hoạt động cải thiện cơ sở hạ tầng, cũng như hỗ trợ các hoạt động y tế, văn hóa, xã hội cho bắt kịp xu hướng phát triển đó. B3W chủ yếu dựa vào khu vực tư nhân để có thể huy động tài chính.

1/ "Tội lỗi Dân tộc", hay Kollektivschuld, là quan niệm/khái niệm về tội lỗi tập thể do nước Đức và mọi người dân nước này gây ra Thảm Sát Holocaust (diệt chủng người Do Thái, Xla-vơ, LGBT, khuyết tật,...) và các hành động tàn bạo khác trong Thế chiến II. Tội lỗi này có ảnh hưởng rất lớn lên với mọi mặt của xã hội Đức, ví dụ ở trong hệ thống giáo dục, họ được dạy rằng họ không được cảm thấy tự hào vì quốc gia mình hay cảm thấy tự hào về lịch sử của dân tộc vì sự liên hệ giữa chủ nghĩa tự tôn dân tộc và chủ nghĩa phát xít xưa cũng như các chủ nghĩa cực đoan. Quan niệm này ảnh hưởng rất lớn đến chính sách đối nội và ngoại của Đức. 2/ Về mặt quan hệ quốc tế trong Liên Minh Châu Âu (EU), tội lỗi này thường được đưa lên bởi các quốc gia Đông Âu mà từng phải hứng chịu nạn diệt chủng của Đức trong Thế chiến II để chỉ trích nước Đức khi không hỗ trợ họ hay khi Đức có động thái gây gợi nhớ lại hành vi của Phát Xít Đức, như khi Đức bắt đầu đầu tư nhiều hơn vào quân đội hay hợp tác với Nga.

Đồng CFA Franc là tên gọi chung của 2 loại tiền tệ được sử dụng trong các phần của các quốc gia Tây và Trung Phi được bảo lãnh bởi kho bạc Pháp. Hai đồng tiền CFA franc là đồng franc Tây Phi CFA và đồng franc Trung Phi CFA. Mặc dù về lý thuyết tách biệt, hai đồng tiền CFA franc có thể hoán đổi cho nhau một cách hiệu quả. Hai đồng tiền tệ này được sử dụng chung bởi 14 quốc gia ở Tây và Trung Phi với đa số là thuộc địa cũ của Pháp. Tỷ giá hối đoái của đồng CFA Franc bị cố định vào đồng Euro, chính vì thế nên trên thực tiễn, chính sách tài khoá (tiền tệ) liên hệ tới đồng CFA Franc được kiểm soát bởi Ngân hàng Trung ương Châu Âu.

Tiền tệ dự trữ (hoặc tiền tệ neo) là một loại ngoại tệ được các ngân hàng trung ương hoặc các cơ quan quản lý tiền tệ khác nắm giữ giữ với định lượng đáng kể. Tiền tệ dự trữ có thể được sử dụng trong các giao dịch quốc tế, đầu tư quốc tế và tất cả các khía cạnh của nền kinh tế toàn cầu, và có thể được sử dụng trong trường hợp khẩn cấp khi đồng tiền của quốc gia bị mất giá trị. Đồng tiền dự trữ toàn cầu hiện tại là đô la Mỹ. Đơn vị tiền tệ tổng hợp là đơn vị tiền tệ toàn cầu có giá trị được tính từ nhiều loại tiền tệ hàng đầu tổng hợp.