Moji Motions

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

PLO: - Vào năm 1964, Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) được thành lập bởi Yasser Arafat, hoạt động chủ yếu ở Ai Cập. Mục tiêu ban đầu của tổ chức này là tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh. - Sau các cuộc chiến và ám sát không thành công lãnh đạo của Israel, PLO phải tháo chạy sang các nước láng giềng (sau khi tháo chạy, cuối cùng PLO đã sơ tán đến Tunisia) - Đến đầu những năm 1990, các nỗ lực quốc tế để giải quyết cuộc xung đột đã bắt đầu. - Hiệp định Oslo năm 1993 được coi là bước tiến lớn trong tiến trình hòa bình. Theo điều khoản của hiệp định, PLO thừa nhận sự tồn tại của Nhà nước Israel và cam kết từ bỏ đấu tranh bạo lực. Đổi lại, Israel cũng công nhận PLO là đại diện của người dân Palestine. Ngoài ra, PLO cũng được phép di dời khỏi Tunisia và thành lập Chính quyền Quốc gia Palestine ở Bờ Tây và Dải Gaza. => lần đầu tiên PLO chấp nhận giải pháp hai nhà nước, tức họ không còn đòi hỏi chủ quyền đối với toàn bộ vùng đất Palestine nữa. Slide 2 HAMAS: - HAMAS (“Phong trào Kháng chiến Hồi giáo”) là phong trào Hồi giáo Sunni và là đảng chính trị ở Palestine, thành lập năm 1988. Hiện nay nó kiểm soát toàn bộ Dải Gaza và đã đẩy lùi các phong trào và tổ chức khác của người Palestine ra khỏi vùng đất này. Nền tảng tư tưởng đảng này là tiêu diệt Israel để thành lập một nước cộng hòa Hồi giáo trên lãnh thổ của nhà nước Do Thái và các vùng lãnh thổ Palestine. - HAMAS đã theo đuổi mục tiêu này thông qua các cuộc tấn công vào binh lính, người định cư và dân thường Israel ở cả các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của người Palestine và ở Israel. - HAMAS không công nhận hiệp định Oslo và tư cách nhà nước của Israel. Slide 3: Mâu thuẫn giữa HAMAS và FATAH (đảng chính của Chính quyền Palestine) đã gây ra đổ máu ở Dải Gaza - năm 2006. Một năm sau, vào tháng 6/2007, HAMAS nắm toàn bộ quyền lực ở Dải Gaza và đuổi FATAH khỏi vùng đất này. Israel tuyên bố Dải Gaza là thù địch, và bắt đầu bao vây kinh .

Vào ngày 18 tháng 6, 2026, Hoa Kỳ và Iran đã ký thỏa thuận tạm hoãn xung đột. Thỏa thuận này bao gồm lệnh ngừng bắn giữa hai bên trong vòng 60 ngày, việc gỡ bỏ tất cả các trừng phạt kinh tế lên Iran từ Hoa Kỳ, việc 300$ tỷ đô (được tài trợ bởi các công ty tư nhân và đồng minh tại Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh) được sử dụng để tái xây dựng tại Iran, việc Iran cho phép các tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, việc Iran được phép phát triển hệ thống tên lửa đạn đạo, và việc Iran sẽ tiếp tục thỏa thuận để phi hạt nhân hóa vũ trang.

Từ năm 1989, Iran đã được cai trị bởi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người không chỉ nắm quyền cao nhất trong hệ thống chính trị Iran mà còn là nguyên thủ tối cao về tôn giáo. Đồng thời, ông cũng là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Trong suốt gần 40 năm ông giữ các chức vụ này, tuy có sự hưởng ứng từ một bộ phận người dân nhất định, Khamenei chịu nhiều chỉ trích đáng kể cả từ nội bộ quốc gia và từ cộng đồng quốc tế về. Những chỉ trích này bao gồm nhưng không giới hạn ở việc vi phạm nhân quyền, phát triển vũ khí hạt nhân, và sử dụng không hợp lý tài nguyên quốc gia. Vào ngày 1/3/2026, có thông tin từ một số đáng kể các kênh thông tin chính thống của Iran rằng Khamenei đã chết sau khi thủ đô Tehran của Iran bị Mỹ và Israel ném bom. Lập tức, Iran phản hồi mãnh liệt bằng việc phóng tên lửa và UAV nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Trong các ngày sau, đã xuất hiện nhiều thông tin cho rằng Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến quyết liệt nhằm đánh sập chính quyền ở Tehran.

Sự kiện: - Vào ngày 01/10/2024, Iran đã phóng ước tính gần 200 tên lửa vào các mục tiêu gần Tel Aviv - Israel. Cuộc tấn công đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng tại Israel, với hơn 300 người bị thương và 50 người thiệt mạng, bao gồm cả dân thường. Ngược lại, Israel đáp trả bằng các cuộc không kích vào Tehran, gây ra hơn 100 thương vong. - Tại Iran, quyết định tấn công đã tạo ra một làn sóng tranh cãi nội bộ. Một bộ phận dân chúng ủng hộ vì đây là hành động đáp trả sự khiêu khích từ Israel, nhưng cũng có không ít người lo ngại về nguy cơ Iran bị cô lập kinh tế và quân sự thêm nữa." - Tại Israel, chính phủ của Thủ tướng đương nhiệm đối mặt với áp lực tăng cường an ninh, đồng thời đối mặt chỉ trích vì đã kích động căng thẳng trước đó Bối cảnh chính trị khu vực: - Đây là 1 hành động không có tiền lệ khi Iran đã trực tiếp bắt đầu các cuộc tấn công quân sự vào Israel. Trước đây, mặc dù có nhiều xung đột về chính trị, quân sự, Iran trong gần 4 thập kỉ, đã không trực tiếp ra mặt tấn công Israel. Thay vào đó, Iran đã thành lập và đứng đầu Trục kháng chiến (Axis of Resistance), 1 khối quân sự bao gồm nhiều thành viên là các nhóm vũ trang, quân sự trong khu vực để gián tiếp kiềm tỏa sự ảnh hưởng của các nước phương Tây tới khu vực và đồng thời là kiềm tỏa các hành động của Israel. - Theo dự đoán, cuộc tấn công này được sử dụng để đáp trả những hành động gây hấn gần đây của Israel. Những hành động này bao gồm nhưng không giới hạn ở: Ám sát các thủ lĩnh của các nhóm kháng chiến thuộc Trục kháng chiến (Axis of Resistance) như Hassan Nasrallah: Tổng thư ký Hezbollah (1 nhóm vũ trang lớn ở Lebanon), đặc biệt là , Ismail Haniyeh: Thủ lĩnh chính trị của Hamas, bị ám sát ngay ở chính thủ đô của Iran - Tehran vào tháng 7 năm 2024. Tấn công công nghệ vào nhóm quân sự Hezbollah tại Lebanon, gây thiệt hại nhiều cán bộ cấp cao của nhóm này và nhiều thường dân.

Kể từ sau cuộc cách mạng năm 1979, Chính phủ Iran coi việc mang hijab là một biểu tượng tôn giáo và chính trị để duy trì chế độ thần quyền và yêu cầu phụ nữ bắt buộc mang hijab. Một trong những mục tiêu của chính quyền Tổng thống Iran Amini Khamenei là bảo vệ "truyền thống và văn hóa" Iran. Ông tin rằng đảm bảo phẩm giá quốc gia sẽ giúp Iran tránh khỏi các can thiệp từ phương Tây, đặc biệt là Mỹ. Tuy nhiên, hiện nay, tình hình an ninh quốc gia Iran đang bị đe dọa nghiêm trọng. Ngày 16 tháng 9 năm 2022, sự ra đi vĩnh viễn của Mahsa Amini đã dấy lên những cuộc biểu tình đòi quyền của phụ nữ Iran. Sự tham gia của cuộc biểu tình lần này chứng kiến số lượng tăng của cả nam giới và nhiều người đến từ đa dạng tầng lớp xã hội, cũng như sự ủng hộ từ quốc tế. Ngoài việc đòi quyền bình đẳng, các cuộc biểu tình còn kêu gọi lật đổ chính quyền Iran. Các quốc gia trên thế giới cũng kêu gọi lên án chính quyền Iran. Ngày 22 tháng 9, Mỹ đã tuyên bố trừng phạt "cảnh sát đạo đức" và một số lãnh đạo Iran.