Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

"Cuối thế kỷ 19, đại dịch tả kinh hoàng đã bùng phát tại một quốc gia bị chia cắt. D là một bác sĩ lâm sàng và nhà dịch tễ học xuất chúng làm việc tại thủ đô phía Nam. Người vợ sắp cưới của D, người mà anh vô cùng yêu thương nhưng đã phải xa cách suốt 5 năm để theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu, hiện đang sống tại một thị trấn xa xôi ở phía Bắc. Sau nhiều năm ròng rã, D vừa hoàn thiện bản thảo và chế tạo thành công một hệ thống lọc nước sinh học di động cùng mẻ thuốc đặc trị thử nghiệm duy nhất có khả năng dập tắt dịch bệnh. Nhưng rồi một tình huống nguy cấp đã xuất hiện: - Tại miền Nam: Đây là trung tâm công nghiệp duy nhất của cả nước, sở hữu các lò phản ứng hóa chất và xưởng cơ khí có thể sản xuất hàng loạt mẻ thuốc cùng hệ thống lọc nước này. Tuy nhiên, chính quyền miền Nam vô cùng bảo thủ. Để bảo vệ lợi nhuận độc quyền từ việc bán nước sạch tinh khiết, giới tinh hoa đã ra lệnh sẽ thiêu rụi phòng thí nghiệm và tiêu hủy toàn bộ nghiên cứu của D vào bình minh ngày mai. - Tại miền Bắc: Đây là vùng nông nghiệp hoàn toàn lạc hậu, không có bất kỳ nền tảng hóa chất hay máy móc nào. Thị trấn của người vợ sắp cưới vừa báo cáo ca nhiễm tả đầu tiên vào chiều nay. Đêm nay, D đứng trước 2 lựa chọn: (1) Ở lại miền Nam: Chấp nhận hy sinh tự do cá nhân để tham gia vào một cuộc đấu tranh chính trị khốc liệt. Với uy tín và bộ óc của D, anh chắc chắn sẽ lật đổ được giới tinh hoa sau khoảng 6 tháng, từ đó đưa bản thảo vào sản xuất hàng loạt và cứu sống hàng chục triệu người trên toàn quốc. Nhưng trong 6 tháng đó, vợ sắp cưới của anh và gia đình cô ở miền Bắc chắc chắn sẽ qua đời vì dịch bệnh. (2) Bỏ trốn ngay trong đêm: Đánh cắp hệ thống lọc và mẻ thuốc duy nhất chạy về phía Bắc. Lượng thuốc và công suất máy là hữu hạn, nhưng vừa đủ để cứu sống người vợ sắp cưới của D và toàn bộ thị trấn của cô. Tuy nhiên, ngay khi anh rời đi, phòng thí nghiệm sẽ bị thiêu rụi, toàn bộ thông tin nghiên cứu sẽ bị thất truyền vĩnh viễn. Hàng chục triệu người khác trên toàn quốc sẽ chết trước khi y học tìm ra phương thuốc thứ hai.

"988 Lifeline" là đường dây nóng (hotline) phi lợi nhuận được tài trợ bởi chính phủ Mỹ, với vai trò ngăn chặn tự sát và chăm sóc các khủng hoảng tâm lí bằng việc lắng nghe, thấu hiểu và trò chuyện với những cá nhân có ý định tự sát. Tại đây, họ được giúp đỡ và khuyên nhủ bởi các chuyên gia tâm lí một cách miễn phí và bảo mật thông tin. Tuy nhiên, tính hiệu quả của hotline 988 vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi. Năm 2020, Quốc hội Mỹ đã thông qua đạo luật yêu cầu 988 Lifeline phải cung cấp dịch vụ và chuyên gia dành riêng cho những người thuộc cộng đồng thiểu số như LGBTQ, hoặc một số nhóm thiểu số khác. Đạo luật này viết rằng, theo thống kê, người trẻ thuộc cộng đồng LGBTQ có nguy cơ tự sát gấp 4 lần bạn bè đồng trang lứa. Khi gọi điện cho hotline, người dùng có thể bấm phím 3 để được gặp chuyên gia tư vấn dành riêng cho nhóm LGBTQ, là những người được đào tạo và có hiểu biết về vấn đề một số người LGBTQ hay gặp trong cuộc sống (bao gồm nhưng không giới hạn ở khó khăn khi come out với người thân, cảm thấy lạc lõng, cảm thấy bị phân biệt, ...). Năm 2025, chính quyền Trump yêu cầu 988 Lifeline chấm dứt cung cấp dịch vụ riêng biệt cho cộng đồng LGBTQ, và thay vào đó là tập trung nguồn lực để giúp đỡ tất cả người dùng hotline. Bất chấp những chỉ trích từ dư luận, chính quyền Trump cho rằng việc chính phủ tài trợ thêm là quá tốn kém cho ngân sách và tất cả người gọi đến hotline nên được tiếp đón một cách bình đẳng.

“Di dời có kiểm soát” (managed retreat) là việc di dời có kế hoạch các công trình, cơ sở hạ tầng hoặc từ bỏ việc sử dụng đất nhằm giảm thiểu và quản lý rủi ro do các hiện tượng thiên tai gây ra.

Trong tương lai, các nhà khoa học đã xác định được "Mã gen X" — một tổ hợp di truyền xuất hiện trong 99% các trường hợp tội phạm giết người hàng loạt có tâm lý biến thái. Chính phủ thiết lập một chương trình đặc biệt: Ngay khi phát hiện trẻ sơ sinh có "Mã gen X", đứa trẻ đó sẽ được tách khỏi gia đình để chịu sự giáo dục, giám sát tâm lý nghiêm ngặt và theo dõi hành vi 24/7 bởi các chuyên gia chính phủ cho đến khi trưởng thành.

Ở trong một thị trường mua bán giấc ngủ, một người có thể bán số giờ ngủ của mình cho người khác để người đó nhận được tác dụng từ số giờ ngủ đó mà không cần phải ngủ.

Đô thị loại đặc biệt là Thủ đô hoặc trung tâm tổng hợp cấp quốc gia, quốc tế về kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, đào tạo, du lịch, y tế, khoa học và công nghệ, đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và có mức phát triển vượt bậc về dân số, tỷ lệ lao động, trình độ phát triển cơ sở hạ tầng và kiến trúc, cảnh quan đô thị, điều kiện sinh sống của cư dân. Hiện nay ở Việt Nam có hai thành phố được Chính phủ xếp loại đô thị đặc biệt là thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Bạn là một con mèo có sự nghiệp là một petfluencer trung bình. Bạn có một con sen yêu chiều, được cung cấp pate đầy đủ mỗi ngày. Bạn có bạn đời mèo và những đứa con ngoan. Sau một ngày quay video mệt mỏi, cả nhà mèo chìm vào giấc ngủ. Bạn nằm trên nêm êm ấm thỏa mãn với cuộc đời của mình, khi bạn lim dìm nhìn vào dĩa pate lấp lánh dưới ánh đèn mờ. Ánh đèn chập chờn, mọi thứ trong thực tế bắt đầu tan vỡ, bạn chợt thức tỉnh và nhận ra rằng hơn một nửa đời mèo mà bạn trải nghiệm đến hiện tại hoàn toàn là trí tưởng tưởng tạo nên trong lúc bạn hôn mê. Dù chỉ hôn mê 1 ngày trong thế giới hiện thực, những cảm nhận bạn có được ở thế giới mèo rất chân thật. Con người ở hiện thực của bạn là một nghệ sĩ vừa ra mắt công chúng. Bạn có tài năng, ngoại hình, và một sự nghiệp dự đoán là đầy triển vọng. Bạn làm việc để chăm lo cho gia đình yêu thương gồm ba mẹ và em trai thuộc tầng lớp trung lưu. Ở thời điểm hiện tại, bạn có thể thức tỉnh và hồi phục lại trạng thái bình thường.

Xã hội hậu lao động là một xã hội trong đó bản chất của công việc đã được biến đổi một cách triệt để và việc làm truyền thống đã trở nên lỗi thời do sự tiến bộ công nghệ. Trong một xã hội hậu lao động, hầu hết mọi người sẽ không cần phải làm việc theo nghĩa truyền thống.

Kiều là một học sinh vừa tốt nghiệp lớp 12 và đứng trước ngưỡng cửa trường đại học với hai lựa chọn. Một, Kiều sẽ ở lại Việt Nam học một đại học tư thục vừa mới thành lập với học bổng 90% ngành quản trị kinh doanh. Hai, Kiều sẽ đi đến Úc học tại một trong những trường Top 8 của Úc (Group of Eight) với học bổng 25% ngành Kỹ thuật. Gia đình Kiều là gia đình trung lưu, nhà có bố mẹ và một em gái, vừa đủ khả năng xoay sở học phí cho ngôi trường tại Úc.

Bạn là một người trẻ quan tâm đến các tiến bộ xã hội (như quyền lợi các nhóm yếu thế, các phong trào xã hội...). Một ngày, bạn tỉnh dậy trong một thế giới nơi ký ức có thể được mua bán như tiền tệ. Trong thế giới giả tưởng này, công nghệ đã cho phép con người trích xuất, lưu trữ và truyền tải ký ức như một loại dữ liệu. Những ký ức này có thể được trải nghiệm lại thông qua thiết bị thần kinh (neural interface), cho phép người mua cảm nhận đầy đủ cảm xúc, hình ảnh và đau đớn như thể chính họ đã trải qua. Một ngành công nghiệp mới mang tên "thị trường đồng cảm" (empathy market) đã ra đời, nơi những ký ức – đặc biệt là những trải nghiệm chấn thương như chiến tranh, kỳ thị chủng tộc, bạo lực tình dục, hay nghèo đói – được rao bán trên các nền tảng trực tuyến. Các tập đoàn truyền thông, bảo tàng ký ức, nghệ sĩ tương tác và nhà sưu tập tư nhân là những khách hàng chính. Một ký ức càng "mạnh", càng hiếm hoặc gắn với sự kiện lịch sử lớn thì càng có giá cao.

Văn hóa cày cuốc (hustle culture) là tư tưởng xã hội cho rằng làm việc chăm chỉ, không ngừng nghỉ là chìa khóa thành công. Theo tư tưởng này, mọi người thường được khuyến khích làm việc quá giờ, ưu tiên công việc hơn nghỉ ngơi, và đo lường thành công bằng năng suất.