Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

OPEC và OPEC+ là viết tắt của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) gồm 12 thành viên và bản mở rộng của nó gồm 23 thành viên. Đây là các tổ chức gồm các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn trên thế giới, có thể kể đến là: Nga, Iran, Iraq, UAE, Ả Rập Xê Út, Venezuela, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, Nam Sudan,.. Mục tiêu chính của OPEC là phối hợp chính sách dầu mỏ giữa các thành viên, điều chỉnh sản lượng để ổn định giá dầu trên thị trường thế giới và bảo vệ lợi ích của các nước sản xuất dầu. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2026, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút khỏi OPEC và OPEC+ sau gần 60 năm tham gia. Trước khi rút khỏi OPEC (trước ngày 1/5/2026), quota sản lượng được quy định cho UAE là khoảng 3.5 triệu thùng/ngày. Đây là mức quota mà UAE cảm thấy quá thấp, vì công suất sản xuất thực tế của họ đã đạt khoảng 4.85 triệu thùng/ngày và đang hướng tới 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027. UAE đã đầu tư rất lớn (hơn 150 tỷ USD) để nâng công suất, nhưng bị ràng buộc bởi quota chỉ cho phép sản xuất ở mức thấp hơn khả năng thực tế khoảng 30%. Lý do chính là họ muốn được tự do sản xuất dầu nhiều hơn theo nhu cầu của bản thân, thay vì phải tuân theo hạn ngạch (quota) do OPEC quy định.

Ali Hosseini Khamenei là một giáo sĩ và chính trị gia người Iran, từng giữ chức Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi bị Israel và Hoa Kỳ ám sát năm 2026.

Chuyển giao trách nhiệm kiểm soát nhập cư (externalization of immigration): chính sách trong đó các quốc gia phát triển chuyển giao việc quản lý biên giới và người di cư sang các nước thứ ba. Thay vì xử lý tại quốc gia đến, các bên tìm cách ngăn chặn, kiểm tra hoặc tiếp nhận người xin tị nạn ở bên ngoài lãnh thổ của họ. Nhiều người di cư và người xin tị nạn từ châu Phi và Trung Đông đi qua Bắc Phi để tới châu Âu, đặc biệt bằng đường biển qua Địa Trung Hải. Để hạn chế số người đến lãnh thổ châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thành viên đã hợp tác với các quốc gia như Libya, Tunisia, Ai Cập, Morocco và Mauritania.

Đồng euro kỹ thuật số là một đồng tiền số được phát hành bởi Ngân hàng Trung Ương châu Âu, có giá trị pháp định như tiền mặt, được sử dụng như một phương tiện thanh toán miễn phí cho tất cả mọi người và được chấp nhận trên tất cả vùng lãnh thổ của Châu Âu. Những đồng tiền này sẽ được giữ trong ví điện tử, và có thể sử dụng cho tất cả các thanh toán điện tử thông thường – tại cửa hàng địa phương, trực tuyến, cho bạn bè – bằng điện thoại hoặc thẻ, cả khi có hoặc không có kết nối mạng.

Quỹ Đầu tư Châu Âu (EIF) là một bộ phận của Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB). Quỹ Đầu tư Châu Âu được thành lập với sứ mệnh hỗ trợ giải quyết các rủi ro về tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) trên khắp Châu Âu. Quỹ Đầu tư này đã góp phần thúc đẩy các mục tiêu của EU trong lĩnh vực khởi nghiệp, tăng trưởng, đổi mới, nghiên cứu và phát triển khu vực,...

Ngày 13/6, Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đã yêu cầu Hungary nộp phạt 200 triệu euro (216 triệu USD) vì không tuân thủ các quy định tị nạn của khối và thêm 1 triệu euro/ngày (1,08 triệu USD/ngày) do nộp chậm. Sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào năm 2020, Chính phủ Hungary đã thông qua luật buộc những người tìm kiếm sự bảo vệ quốc tế phải đến Belgrade (thủ đô của Serbia) hoặc Kiev (thủ đô của Ukraine) để xin giấy phép du lịch tại các đại sứ quán ở đó để vào Hungary. Quyết định này được thực hiện trong bối cảnh Hungary sẽ đảm nhận chức Chủ tịch Hội đồng Liên minh Châu Âu trong vòng 6 tháng từ 1/7/2024

Nam Phi đã âm thầm tiến hành thực hiện hàng loạt nghiên cứu và thử nghiệm hạt nhân vào những năm 1970. Khoảng những năm 1980, quốc gia này đã có khả năng sản xuất được 6 quả bom hạt nhân. Vào năm 1989, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống F.W. de Klerk, Nam Phi trở thành quốc gia đầu tiên và duy nhất tới nay tự nguyện giải trừ hạt nhân bằng cách hủy bỏ chương trình thử nghiệm cũng như tự phá hủy kho vũ khí hạt nhân của nước này. Tới 1991, Nam Phi gia nhập Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).

Sự kiện: - Vào ngày 01/10/2024, Iran đã phóng ước tính gần 200 tên lửa vào các mục tiêu gần Tel Aviv - Israel. Cuộc tấn công đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng tại Israel, với hơn 300 người bị thương và 50 người thiệt mạng, bao gồm cả dân thường. Ngược lại, Israel đáp trả bằng các cuộc không kích vào Tehran, gây ra hơn 100 thương vong. - Tại Iran, quyết định tấn công đã tạo ra một làn sóng tranh cãi nội bộ. Một bộ phận dân chúng ủng hộ vì đây là hành động đáp trả sự khiêu khích từ Israel, nhưng cũng có không ít người lo ngại về nguy cơ Iran bị cô lập kinh tế và quân sự thêm nữa." - Tại Israel, chính phủ của Thủ tướng đương nhiệm đối mặt với áp lực tăng cường an ninh, đồng thời đối mặt chỉ trích vì đã kích động căng thẳng trước đó Bối cảnh chính trị khu vực: - Đây là 1 hành động không có tiền lệ khi Iran đã trực tiếp bắt đầu các cuộc tấn công quân sự vào Israel. Trước đây, mặc dù có nhiều xung đột về chính trị, quân sự, Iran trong gần 4 thập kỉ, đã không trực tiếp ra mặt tấn công Israel. Thay vào đó, Iran đã thành lập và đứng đầu Trục kháng chiến (Axis of Resistance), 1 khối quân sự bao gồm nhiều thành viên là các nhóm vũ trang, quân sự trong khu vực để gián tiếp kiềm tỏa sự ảnh hưởng của các nước phương Tây tới khu vực và đồng thời là kiềm tỏa các hành động của Israel. - Theo dự đoán, cuộc tấn công này được sử dụng để đáp trả những hành động gây hấn gần đây của Israel. Những hành động này bao gồm nhưng không giới hạn ở: Ám sát các thủ lĩnh của các nhóm kháng chiến thuộc Trục kháng chiến (Axis of Resistance) như Hassan Nasrallah: Tổng thư ký Hezbollah (1 nhóm vũ trang lớn ở Lebanon), đặc biệt là , Ismail Haniyeh: Thủ lĩnh chính trị của Hamas, bị ám sát ngay ở chính thủ đô của Iran - Tehran vào tháng 7 năm 2024. Tấn công công nghệ vào nhóm quân sự Hezbollah tại Lebanon, gây thiệt hại nhiều cán bộ cấp cao của nhóm này và nhiều thường dân.

Tại nhiều quốc gia Đông Nam Á, trước khi chịu sự thuộc địa của các nước phương Tây, văn hóa và tín nghĩa bản địa có nhiều đặc điểm đa dạng về giới như: + Tại Việt Nam, hoạt động hầu đồng được thực hiện bởi “đồng cô bóng cậu” - nữ cải nam trang theo căn các cậu Hoàng và ngược lại, nam cải nữ trang theo căn các thánh Mẫu hay Công chúa. Từ thế kỉ 20, trước ảnh hưởng của văn hóa phương Tây cùng "văn minh, tiến bộ", hầu đồng bắt đầu nhận chỉ trích là mê tín dị đoan. + Các xã hội Philippines tiền thuộc địa tôn kính các nhà lãnh đạo tinh thần Babaylan - được cho là sở hữu tính hai mặt về mặt tinh thần, thể hiện cả năng lượng nam tính và nữ tính. Babaylan có thể là nữ, nam, hoặc người liên giới tính. Những người này được cho là có khả năng triệu hồi linh hồn và các vị thần. Sau khi Đế quốc Tây Ban Nha đánh chiếm, Philippines chịu ảnh hưởng Công giáo, khiến phong tục này bị mai một. Trong khi phương Tây thường được định hình là nguyên mẫu của sự "hiện đại" và "tiến bộ" bởi các "bước tiến" về công nhận quyền LGBTQ+, thì phương Đông, trái lại, thường được hiểu là nơi lạc hậu và chưa phát triển cho quyền của người LGBTQ+. Nhiều học giả cho rằng cách định hình này đang sử dụng cách diễn đạt của chủ nghĩa thực dân.

Saudi Pro League là giải đấu bóng đá quốc gia ở Ả Rập Saudi. X là ngôi sao trẻ có tiềm năng ở một trong bốn giải bóng đá hàng đầu châu Âu (Đức, Tây Ban Nha, Ý và Anh) và vừa được một câu lạc bộ ở giải Saudi Pro League mới nổi đề nghị một hợp đồng với mức lương cao hơn đáng kể so với bất kỳ hợp đồng nào khác ở một giải đấu châu Âu.

Xung đột quân sự giữa Nhà nước Israel và Hamas tại dải Gaza kéo dài từ năm 2006, là một phần của xung đột Israel - Palestine. Trong tư tưởng của Hamas, xung đột với Israel được coi là một cuộc "thánh chiến" (jihad), là bổn phận của mọi người Hồi giáo để tuân theo những lời răn của Thiên Chúa. Theo đó, mọi người tử vong trong xung đột với Israel đều được coi là liệt sĩ.

Sự mở rộng lớn nhất của Liên minh châu Âu, xét về số lượng quốc gia và dân số, diễn ra vào ngày 1 tháng 5 năm 2004. Có những quốc gia sau đã gia nhập: Síp, Cộng hòa Séc, Estonia, Hungary, Latvia, Litva, Malta, Ba Lan, Slovakia và Slovenia. Bảy trong số này là một phần của Khối Đông Âu trước đây.

Vương quốc Thịnh vượng chung (The Commonwealth Realm) gồm 15 quốc gia là thuộc địa cũ của Đế chế Anh (gồm Úc, New Zealand, Canada,Jamaica,..). Các quốc gia này ghi nhận người đứng đầu Hoàng gia Anh (hiện là Vua Charles III) là nguyên thủ quốc gia theo hiến pháp của họ. Các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng Anh sẽ nhận được hỗ trợ về mặt kinh tế, chính trị bởi Vương Quốc Anh và công dân những nước này sẽ nhận được những đặc quyền khi đến lãnh thổ Anh quốc. Tuy nhiên, các quốc gia thuộc Vương quốc Thịnh vượng chung trước đó chỉ tuyên bố trung thành với Nữ hoàng Elizabeth II nhờ những nỗ lực gắn kết và giúp đỡ của bà với những nước này. Các quốc gia này phải duy trì chế độ quân chủ với Hoàng gia Anh nên không thể thành lập chính thể cộng hoà và không có nguyên thủ quốc gia riêng (dù người đứng đầu hệ thống chính trị vẫn là công dân từ những nước này). ------------------------------------ Chính thể cộng hòa là hình thức tổ chức nhà nước dân chủ, trong đó quyền lực tối cao của nhà nước thuộc về một cơ quan được bầu ra trong một thời gian nhất định. Quyền lực tối cao của nhà nước theo chính thể cộng hoà không thuộc về một người mà được thực hiện thông qua các cơ quan đại diện do cử tri bầu ra. Điểm khác nhau cơ bản giữa nhà nước cộng hoà và nhà nước quân chủ là ở cách thức thiết lập người đứng đầu nhà nước.

1/ "Tội lỗi Dân tộc", hay Kollektivschuld, là quan niệm/khái niệm về tội lỗi tập thể do nước Đức và mọi người dân nước này gây ra Thảm Sát Holocaust (diệt chủng người Do Thái, Xla-vơ, LGBT, khuyết tật,...) và các hành động tàn bạo khác trong Thế chiến II. Tội lỗi này có ảnh hưởng rất lớn lên với mọi mặt của xã hội Đức, ví dụ ở trong hệ thống giáo dục, họ được dạy rằng họ không được cảm thấy tự hào vì quốc gia mình hay cảm thấy tự hào về lịch sử của dân tộc vì sự liên hệ giữa chủ nghĩa tự tôn dân tộc và chủ nghĩa phát xít xưa cũng như các chủ nghĩa cực đoan. Quan niệm này ảnh hưởng rất lớn đến chính sách đối nội và ngoại của Đức. 2/ Về mặt quan hệ quốc tế trong Liên Minh Châu Âu (EU), tội lỗi này thường được đưa lên bởi các quốc gia Đông Âu mà từng phải hứng chịu nạn diệt chủng của Đức trong Thế chiến II để chỉ trích nước Đức khi không hỗ trợ họ hay khi Đức có động thái gây gợi nhớ lại hành vi của Phát Xít Đức, như khi Đức bắt đầu đầu tư nhiều hơn vào quân đội hay hợp tác với Nga.

Đồng CFA Franc là tên gọi chung của 2 loại tiền tệ được sử dụng trong các phần của các quốc gia Tây và Trung Phi được bảo lãnh bởi kho bạc Pháp. Hai đồng tiền CFA franc là đồng franc Tây Phi CFA và đồng franc Trung Phi CFA. Mặc dù về lý thuyết tách biệt, hai đồng tiền CFA franc có thể hoán đổi cho nhau một cách hiệu quả. Hai đồng tiền tệ này được sử dụng chung bởi 14 quốc gia ở Tây và Trung Phi với đa số là thuộc địa cũ của Pháp. Tỷ giá hối đoái của đồng CFA Franc bị cố định vào đồng Euro, chính vì thế nên trên thực tiễn, chính sách tài khoá (tiền tệ) liên hệ tới đồng CFA Franc được kiểm soát bởi Ngân hàng Trung ương Châu Âu.

Kể từ sau cuộc cách mạng năm 1979, Chính phủ Iran coi việc mang hijab là một biểu tượng tôn giáo và chính trị để duy trì chế độ thần quyền và yêu cầu phụ nữ bắt buộc mang hijab. Một trong những mục tiêu của chính quyền Tổng thống Iran Amini Khamenei là bảo vệ "truyền thống và văn hóa" Iran. Ông tin rằng đảm bảo phẩm giá quốc gia sẽ giúp Iran tránh khỏi các can thiệp từ phương Tây, đặc biệt là Mỹ. Tuy nhiên, hiện nay, tình hình an ninh quốc gia Iran đang bị đe dọa nghiêm trọng. Ngày 16 tháng 9 năm 2022, sự ra đi vĩnh viễn của Mahsa Amini đã dấy lên những cuộc biểu tình đòi quyền của phụ nữ Iran. Sự tham gia của cuộc biểu tình lần này chứng kiến số lượng tăng của cả nam giới và nhiều người đến từ đa dạng tầng lớp xã hội, cũng như sự ủng hộ từ quốc tế. Ngoài việc đòi quyền bình đẳng, các cuộc biểu tình còn kêu gọi lật đổ chính quyền Iran. Các quốc gia trên thế giới cũng kêu gọi lên án chính quyền Iran. Ngày 22 tháng 9, Mỹ đã tuyên bố trừng phạt "cảnh sát đạo đức" và một số lãnh đạo Iran.