Moji Motions

Sáng 1/3, tình hình Trung Đông leo thang nghiêm trọng sau khi có thông tin lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, thiệt mạng trong một cuộc không kích được cho là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện. Với vai trò là người nắm quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị Iran, ông không chỉ là nguyên thủ tối cao về tôn giáo mà còn là người quyết định các chính sách chiến lược, quốc phòng và định hướng đối ngoại của quốc gia. Vì vậy, việc ông thiệt mạng được nhiều quan chức Iran mô tả như một sự “tử vì đạo”, nhằm củng cố tinh thần đoàn kết và chính danh cho các hành động đáp trả sau đó. Sự kiện này được xem là bước ngoặt lớn, làm bùng phát làn sóng trả đũa dữ dội từ Tehran. Ngay sau đó, Iran đã phóng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời xuất hiện báo cáo về các vụ nổ gần sân bay và cơ sở hạ tầng tại Dubai (UAE), Bahrain, Doha (Qatar), Jordan và Kuwait. Các hệ thống phòng không trong khu vực đã được kích hoạt khẩn cấp, khiến không phận nhiều nơi bị gián đoạn và hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Chính phủ các nước vùng Vịnh lên án mạnh mẽ các hành động quân sự này, đồng thời kêu gọi kiềm chế để tránh chiến tranh lan rộng.

Năm 1919, Chính phủ Liên Xô phát động chiến dịch "Likbez" (Xóa sổ mù chữ) với quy mô chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tại các vùng bộ tộc du mục miền viễn đông và Trung Á, để đạt được mục tiêu phổ cập giáo dục khẩn cấp, chính quyền đã bắt buộc tách hàng triệu trẻ em bản địa khỏi gia đình và đưa vào các trường nội trú tập trung do nhà nước quản lý. Tại đây, trẻ em được nuôi ăn học miễn phí, dạy đọc viết và khoa học hiện đại, nhưng bị cấm tuyệt đối thực hành lối sống du mục, cấm nói tiếng bản địa và cấm tham gia các nghi lễ tôn giáo truyền thống của bộ tộc.

Ngày 28/02/2026, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel vào Tehran đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng giới chóp bu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Sự kiện này tạo ra cục diện hai chiều. Một mặt, đòn tấn công đã làm tê liệt đầu não của Cộng hòa Hồi giáo, suy yếu nghiêm trọng hạ tầng hạt nhân và chặt đứt chuỗi cung ứng vũ khí cho các mạng lưới khủng bố khắp Trung Đông. Mặt khác, khoảng trống quyền lực đột ngột lại tạo cơ hội để tàn dư IRGC thâu tóm toàn bộ nhà nước. Nhóm này nhanh chóng biến Iran thành một nền độc tài quân phiệt, dùng thiết quân luật bóp nghẹt các phong trào dân chủ, đồng thời kích hoạt làn sóng trả đũa kinh tế và khủng bố bất đối xứng trên phạm vi toàn cầu.

Trong nhiều thập kỷ sau khi giành độc lập, nhiều quốc gia châu Phi vẫn duy trì liên kết về ngôn ngữ, hệ thống pháp lý, mô hình giáo dục và quan hệ an ninh - kinh tế với các quốc gia từng đô hộ mình (chẳng hạn như Pháp, Anh, Bỉ hay Bồ Đào Nha). Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột và bất ổn vẫn đang tiếp diễn, ngày càng có nhiều diễn ngôn phê phán kết quả của chủ nghĩa thực dân tại các quốc gia Châu Phi hậu thuộc địa. Những diễn ngôn này cho rằng chủ nghĩa thực dân đã để lại áp bức kéo dài tại châu Phi, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu "phi thực dân hóa" các hệ thống kế thừa từ thời thuộc địa (VD: loại bỏ hệ thống tòa án, tiêu chuẩn quản trị dân chủ)

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Đa dạng thần kinh (neurodiversity) là quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa các cá nhân trong cách nhận thức, học tập, và tương tác xã hội là bình thường và tất yếu, thay vì bị xem là những "rối loạn" (disorders). Các tình trạng thường được xem là nằm trong phổ đa dạng thần kinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở: Rối loạn Tăng động Giảm chú ý (ADHD), Rối loạn Phổ Tự kỷ (ASD), và các dạng khác của sự khác biệt về thần kinh. Thuật ngữ "queer" được dùng để chỉ những bản dạng giới, xu hướng tính dục và cách thể hiện giới nằm ngoài hệ thống dị tính (heteronormativity) và nhị nguyên giới (gender binary).

Vào năm 2013, trong một buổi họp báo trên máy bay từ Rio de Janeiro về Vatican, Giáo hoàng Phanxicô được hỏi về một linh mục có xu hướng đồng tính. Ngài trả lời: “Nếu một người đồng tính đang tìm kiếm Thiên Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét họ?” (Who am I to judge?). Câu nói này được giới truyền thông quốc tế ca ngợi là bước ngoặt về thái độ mục vụ của Giáo hoàng – thể hiện sự khoan dung, giảm nhẹ tính phán xét truyền thống của Giáo hội Công giáo đối với cộng đồng LGBT đồng thời thể hiện xu hướng hạn chế các phát ngôn can thiệp vào các vấn đề tranh cãi toàn cầu của Giáo Hội. Tuy nhiên, Giáo hoàng Phanxicô không thay đổi giáo lý chính thức của Giáo hội, vốn vẫn bảo thủ về hôn nhân và hành vi tình dục.

Thuyết luân hồi là một khái niệm triết học và tôn giáo phổ biến trong nhiều tôn giáo Đông phương, như Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kỳ Na giáo, và một số truyền thống khác. Thuyết này cho rằng linh hồn hoặc tinh thần của một người không chết sau khi thân xác chết đi mà thay vào đó sẽ tái sinh vào một cơ thể mới. Quá trình này được gọi là luân hồi. Các yếu tố chính của Thuyết luân hồi là tái sinh, nghiệp và mục tiêu giải thoát.

Trong mô hình đơn vị đại diện đa số (Single Member Plurality - SMP), mỗi cử tri chỉ được phép bầu chọn cho một ứng cử viên duy nhất từ khu vực bầu cử của họ, và ứng cử viên nhận được số phiếu cao nhất sẽ giành được ghế đại diện cho khu vực đó. Trong một nước được chia ra thành nhiều tỉnh bang, và trong từng tỉnh bang được chia ra thành nhiều quận bầu cử (ví dụ: Canada hiện đang có 338 quận bầu cử), và nhiều ứng cử viên thuộc nhiều đảng chính trị có thể tranh cử trong các quận này. Chỉ ứng viên có số phiếu ủng hộ lớn nhất là người chiến thắng (mỗi quận chỉ có một người). Những ứng cử viên nhận được số phiếu lớn thứ hai và thấp hơn không nhận được ghế. Ví dụ, nếu các ứng cử viên của Đảng Xanh về hai và sau các ứng cử viên của một đảng lớn hơn một khoảng cách rất suýt sao (như 49% và 51% tổng số phiếu bầu) ở tất cả các quận trong tỉnh bang, thì các ứng viên từ đảng lớn hơn vẫn sẽ giành được toàn bộ số ghế ở tỉnh bang đó, và những ứng viên từ Đảng Xanh, dù giành được số phiếu lớn, sẽ không được ghế nào. Mô hình đại diện tỷ lệ (Proportional Representation - PR) là một hệ thống bầu cử thay thế cho SMP. Số ghế mà một đảng nhận được được xác định dựa trên tỷ lệ số phiếu mà đảng có trong tổng thể cuộc bầu cử (thay vì bầu từ quận thì chỉ bầu một lần duy nhất trên phạm vi tỉnh bang). Mỗi tỉnh bang giữ nguyên số ghế hiện tại của mình. Ví dụ, nếu những ứng viên thuộc Đảng Xanh giành được 20% số phiếu trong một tỉnh bang, họ sẽ được trao 20% số ghế được phân bổ cho tỉnh bang đó, không quan trọng Đảng Xanh có chiếm đa số phiếu bầu hay không. Cũng như thế, một đảng lớn hơn có thể dành được 60% số phiếu bầu của tỉnh bang và từ đó có được 60% số ghế được trao cho tỉnh bang ấy.

1. Phong thánh (Canonization) là việc tuyên bố người theo đạo đã khuất là một vị Thánh. Họ sẽ được ghi vào trong sổ bộ các vị thánh của giáo hội và được xem như là "thước đo giá trị chuẩn mực". 2. "Thánh Dân Gian" là những người đã khuất được ghi nhận rộng rãi bởi nhân gian như những vị thánh không được ghi nhận chính thức bởi Nhà thờ Công Giáo. Không như những vị thánh khác, họ sống một cuộc đời được nhà thờ xem là tội lỗi. Họ nổi tiếng ở nhiều khu vực, đặc biệt ở Mỹ La Tinh. Ví dụ như Sarita Colonia đáp lại lời cầu nguyện của người bán dâm và cộng đồng LGBT; Juan Soldado đáp lại lời cầu nguyện của những người phạm tội nhẹ vì tình hình tuyệt vọng tài chính.

"BRICS là một nhóm không chính thức gồm năm quốc gia với nền kinh tế thống nhất mới nổi để tăng cường hợp tác và thúc đẩy phát triển kinh tế. Các nước BRICS đại diện cho ảnh hưởng kinh tế và chính trị đáng kể trong khu vực của họ và trên toàn cầu. Vào năm 2023, nhóm BRICS đã mời Argentina, Ethiopia, Iran, Ả Rập Saudi, Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tham gia thảo luận, có khả năng mở rộng ảnh hưởng và phạm vi của nhóm. Tổng thống Indonesia Joko “Jokowi” Widodo đã tới Johannesburg, Nam Phi vào ngày 24 tháng 8 để tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15. Là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, một số chuyên gia cho rằng Indonesia nên gia nhập nhóm BRIC. Tuy nhiên, Jokowi cho rằng Indonesia vẫn cần xem xét lập trường của mình."

Chủ nghĩa vị tại trong bối cảnh nghiên cứu lịch sử có hai đặc điểm chính: (1) diễn giải quá khứ thông qua góc nhìn của xã hội hiện tại và (2) định hướng nghiên cứu tập trung vào các vấn đề trong thời kỳ đương đại thay vì các vấn đề trong các thời kỳ lịch sử cách xa hiện tại.

Phép ẩn dụ ""Các làn sóng"" (“Waves of feminism"") thường được sử dụng như một cách tiếp cận để giải thích nguồn gốc hình thành và sự phát triển của phong trào nữ quyền qua việc phân định các thời kỳ phát triển của phong trào theo tiến trình thời gian với các đặc trưng khác nhau. Trong đó, sự mô tả các làn sóng từ một đến ba thường lấy bối cảnh chủ yếu từ những đấu tranh và thảo luận về giới tại Mỹ. Những mô tả được công nhận rộng rãi về thời gian và đặc trưng của các làn sóng là như sau: (1) Làn sóng đầu tiên (1840-1920) được miêu tả như một phong trào chính trị đấu tranh cho quyền dân sự và chính trị của phụ nữ qua các hình thức như biểu tình và giảng dạy truyền bá, với thành tựu nổi bật nhất là đạt được quyền bầu cử cho phụ nữ. (2) Làn sóng thứ 2 (1960-1980) bắt nguồn từ giữa thập niên 60 được đặc tính hóa bởi sự lên tiếng chỉ trích vai trò giới đặt lên người nam và nữ, cũng như hệ thống các phân biệt dựa trên giới. (3) Làn sóng thứ 3 (1990 - ?) là những nỗ lực mở rộng các thảo luận về nữ quyền bên ngoài vấn đề giữa nam giới và nữ giới mà bao gồm nhiều danh tính hơn như tuổi tác, tầng lớp, chủng tộc, v.v và đấu tranh cho sự hiện diện của phụ nữ ở các vị trí quyền lực hơn. (4) Làn sóng thứ 4 (được cho là thời kỳ hiện đại) được đặc tính hoá bởi các diễn ngôn đấu tranh diễn ra chủ yếu trên Internet và mạng xã hội, nổi bật nhất là phong trào #MeToo. Ở thời điểm hiện tại, ""Các làn sóng"" được đề cập rất nhiều trong các diễn ngôn nữ quyền ở nhiều quốc gia và bối cảnh khác nhau.

"The African Union (AU) is a continental body consisting of the 55 member states that make up the countries of the African Continent. It was established to promote the unity and solidarity of African countries, defend state sovereignty, eradicate colonialism, promote international cooperation, and coordinate and harmonize Member States’ policies. The AU supports political and economic integration among its 54 member nations. It aims to boost development, eradicate poverty and bring Africa into the global economy. In September 2015, the United Nations General Assembly adopted the 2030 Agenda for Sustainable Development that includes 17 Sustainable Development Goals (SDGs). Building on the principle of “leaving no one behind”, the new Agenda emphasizes a holistic approach to achieving sustainable development for all. These goals include: No poverty, Zero hunger, Gender equality, and Reduced inequality. Despite the wide-ranging goals, anti-racism or anti-Blackness is not one such objective. There is also no mention of the effects of colonisation on the development of countries that were formerly colonised. "

*Chuyển giáo* là hành động khiến ai từ bỏ tín ngưỡng hoặc tôn giáo của họ để theo một tín ngưỡng hoặc tôn giáo khác. Điều này có thể bao gồm việc chủ động lôi kéo những người khác đi theo một tôn giáo, tín ngưỡng.