Moji Motions

A child prodigy is a young person who demonstrates exceptional talent or ability at an unusually early age (e.g. excelling academically, artistically, or professionally far beyond their peers during childhood). A late bloomer is a person whose talents, success, or personal development emerge significantly later than their peers, often reaching their potential in adulthood rather than early in life.

In recent years, teenagers and young people have become prominent figures in the climate movement. Greta Thunberg initiated Fridays for Future, inspiring global school strikes to demand stronger climate policies. Vanessa Nakate advocates for climate justice in Africa, highlighting the impacts of climate change on vulnerable communities. Other youth activists organize protests, social media campaigns, and directly engage with policymakers to push for urgent climate action.

Việt Nam hiện duy trì cách tiếp cận “không cấm nhưng không công nhận” hôn nhân cùng giới theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, do đó các cặp đôi cùng giới không thể đăng ký kết hôn và không được hưởng các quyền pháp lý gắn với hôn nhân, bao gồm việc cùng đứng tên làm cha mẹ hợp pháp. Trong thực tế, một số gia đình đồng giới vẫn cùng nuôi dưỡng trẻ em, nhưng pháp luật hiện hành thường chỉ công nhận một người là phụ huynh hợp pháp. Điều này dẫn đến các tranh luận về quyền giám hộ, đại diện pháp lý và bảo vệ quyền lợi của trẻ, bao gồm các vấn đề cụ thể như: quyền đại diện pháp lý trong các giao dịch hoặc tranh chấp liên quan đến trẻ; quyền thừa kế tài sản; cũng như quyền tiếp tục chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trong trường hợp người phụ huynh hợp pháp qua đời hoặc mất khả năng chăm sóc. Tại phiên thảo luận về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) tháng 4/2026, Đại biểu Quốc hội Dương Minh Ánh đã đề xuất xem xét việc công nhận đầy đủ cả hai người nuôi dưỡng trong gia đình đồng giới trên giấy tờ hộ tịch, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ quyền lợi của trẻ em, ngay cả khi chưa có sự thay đổi về công nhận hôn nhân. Tuy nhiên, trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các quyền liên quan đến con cái thường gắn chặt với chế định hôn nhân. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Hà Lan, Canada và Mỹ đã công nhận hôn nhân đồng giới trước khi mở rộng đầy đủ quyền làm cha mẹ. Mặc dù Luật Hộ tịch và Luật Hôn nhân & Gia đình là hai hệ thống pháp luật riêng biệt, thế nhưng Luật Hộ tịch chỉ chủ yếu đóng vai trò ghi nhận và quản lý các quan hệ nhân thân, trong khi nhiều quyền liên quan đến gia đình, con cái và cha mẹ trong thực tế vẫn gắn chặt với quan hệ hôn nhân được pháp luật công nhận. Hiện tồn tại hai hướng tiếp cận chính: một là ưu tiên giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến quyền lợi của trẻ em; hai là cho rằng việc thay đổi cần bắt đầu từ công nhận hôn nhân để làm nền tảng pháp lý cho các quyền liên quan.

Nguyên tắc quyền nơi sinh ("jus soli") là một nguyên tắc xác định quốc tịch của một người dựa trên nơi sinh của họ: bạn có quyền có quốc tịch của một quốc gia nếu bạn sinh ra trên lãnh thổ quốc gia đó. Các quốc gia áp dụng jus soli bao gồm Mỹ, Canada, Mexico, v.v. Nguyên tắc quyền huyết thống ("jus sanguinis") là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Quốc tịch nhiều nước trên thế giới. Nội dung của nguyên tắc này có nghĩa là trẻ em sinh ra có quyền được mang quốc tịch của cha và/hoặc mẹ. Các quốc gia áp dụng jus saguinis bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, v.v.

Cụm từ "turn the other cheek" (dịch: "đưa bên má còn lại") xuất phát từ Kinh Thánh, cụ thể trong Phúc Âm Mát-thêu 5:39, một phần của Bài Giảng Trên Núi của Chúa Giê-su: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em: đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa.” Cụm từ này nhằm hướng tới (bao gồm nhưng không giới hạn) các thông điệp như sống khoan dung, từ bi và đối xử tử tế ngay cả khi bị xúc phạm hay đối xử bất công. Các con chiên được khuyến khích sống hòa giải, tin tưởng vào sự công bằng của Thiên Chúa thay vì tự mình tìm cách trả đũa.

Filial piety is a virtue of love and respect for one's parents, elders, and ancestors, particularly within the context of Confucianism and East Asian cultures. It emphasizes the importance of honoring, obeying, and caring for one's parents and elders. Acts of filial piety include obeying one's parent's wishes, taking care of them when they are old, and working hard to provide them with material comforts, such as food, money, or pampering.

Hormone là các chất hóa học do cơ thể sản xuất để gửi “tín hiệu” đến các cơ quan và mô, giúp điều chỉnh nhiều hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phát triển đặc điểm giới tính. Trong chuyển giới, hormone được dùng để điều chỉnh các đặc điểm sinh dục thứ cấp nhằm giúp cơ thể phù hợp với giới tính mà người đó xác định. Ví dụ, người nam → nữ (MTF) dùng estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone để giảm râu, giảm cơ bắp, phát triển ngực, phân bố mỡ kiểu nữ và làm da mềm hơn. Người nữ → nam (FTM) dùng testosterone để giọng trầm, mọc râu, tăng cơ, giảm mỡ ở hông, ngừng kinh nguyệt và thay đổi phân bố mỡ kiểu nam. Ngay cả khi dùng đúng liều, hormone chuyển giới vẫn có thể gây những tác động tiêu cực nhẹ nhưng quan trọng cần theo dõi. Ở người nam → nữ (MTF), estrogen kết hợp thuốc ức chế testosterone có thể làm giảm cơ bắp, giảm hồng cầu, thay đổi lipid máu, tăng nhẹ nguy cơ huyết khối và ảnh hưởng nhẹ đến tâm trạng. Ở người nữ → nam (FTM), testosterone có thể làm tăng hồng cầu, thay đổi lipid máu, gây mụn, rậm lông, giọng trầm không đều và tác động nhẹ đến gan cũng như tâm trạng. Vì vậy, dù sử dụng liều chuẩn, hormone vẫn thay đổi sinh lý toàn thân, nên người chuyển giới cần theo dõi y tế định kỳ để đảm bảo sức khỏe lâu dài.

“Ngôn ngữ trị liệu tâm lý” (therapy speak) đề cập đến việc mở rộng đáng kể việc sử dụng ngôn ngữ và khái niệm của tâm lý học cũng như y học vào đời sống hằng ngày, ra ngoài phạm vi học thuật. Điều này có thể bao gồm, nhưng không giới hạn ở việc: 1) sử dụng các thuật ngữ như “toxic” (độc hại) hay “gaslighting” (thao túng tâm lý) khi nói về các mối quan hệ, tình bạn hoặc tương tác trong những trường hợp thực tế không đáp ứng định nghĩa học thuật của các thuật ngữ này; 2) gọi sự thôi thúc muốn dọn dẹp là “OCD” (rối loạn ám ảnh cưỡng chế), hoặc việc tạm thời mất tập trung là “ADHD” (rối loạn tăng động giảm chú ý); 3) tham gia vào việc chẩn đoán tâm lý mang tính suy đoán đối với người khác, bao gồm cả nhân vật công chúng.

DRAG (Dress Resembling A Girl - Ăn diện giống con gái) là một nét văn hóa trong cộng đồng LGBT, chủ yếu bao gồm những người đồng tính nam (không phải người chuyển giới) ăn mặc hoán giới thành nữ, trang điểm đậm và thể hiện những đặc điểm nữ tính thường được cường điệu hóa

Cộng đồng đồng tính là nơi sinh sống của nhiều nhóm đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính, chuyển giới và người đồng tính (LGBT). Các cộng đồng đồng tính thường có các cơ sở và dịch vụ, chẳng hạn như quán bar, câu lạc bộ đêm, nhà hàng, cửa hàng... dành cho người thuộc nhóm LGBT+

No-kid zone“ có thể hiểu một cách đơn giản là khu vực không dành cho trẻ em. Trào lưu này xuất hiện đa số tại các quán cafe, nhà hàng, đám cưới.

Màn trình diễn ca khúc "Unholy" của Sam Smith và Kim Petras được coi là cột mốc lịch sử của cộng đồng LGBTQIA+ khi đây là sân khấu của nghệ sĩ chuyển giới đầu tiên chiến thắng ở hạng mục lớn của giải thưởng âm nhạc lớn nhất thế giới. Sân khấu đã gây ấn tượng mạnh với khán giả và đặc biệt là các nhà phê bình âm nhạc với hiệu ứng lửa và lồng sắt mô phỏng địa ngục, cũng như màn hóa thân thành quỷ Satan của Sam Smith. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề gây tranh cãi lớn tại Mỹ với các làn sóng phản ứng dữ dội, đặc biệt là từ các cộng đồng tôn giáo lớn.

"Theo nhà tâm lý học Lawrence Kohlberg, hậu quy ước (post convention) là giai đoạn cao nhất của quá trình trưởng thành đạo đức của con người khi ý thức đạo đức của trẻ được xác định theo các nguyên tắc và giá trị trừu tượng hơn. Trẻ được giáo dục để tin rằng luật lệ và quy định là cần thiết, song cần bị loại bỏ nếu đi ngược với quan điểm của chung về tự do và công lý. Trong tinh thần của kiến nghị này, hệ thống hậu quy ước là hệ thống giáo dục cho trẻ thách thức các chuẩn mực và quy tắc xã hội để tự hình thành đạo đức riêng. "

Queer-coding is defined as the process by which characters are depicted as having physical or behavioral traits that are usually associated with the LGBTQ+ community, even though the sexual orientation of the character is not specified. These characteristics usually include traditionally more effeminate traits for male characters and more traditionally masculine characteristics for females ones.