Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Nhân vật "thay trời hành đạo" có thể hiểu là những nhân vật tự ý sử dụng bạo lực hoặc hành động ngoài vòng pháp luật để trừng phạt cái ác, thay vì thông qua hệ thống tư pháp chính thức. Trong các tác phẩm điện ảnh, họ thường được xây dựng như người hùng chính diện, khiến khán giả đồng cảm, ngưỡng mộ hoặc xem hành động của họ là chính đáng. Một số nhân vật tiêu biểu có thể kể đến như Batman (The Dark Knight), John Wick, V for Vendetta, Death Wish.

Theo Lee Edelmen trong tác phẩm No Future, toàn bộ chính trị và xã hội loài người đều xoay quanh hình ảnh 'Đứa trẻ' (The Child). Mọi thứ chúng ta làm (tiết kiệm, bảo vệ môi trường, xây dựng luật pháp) đều được biện minh là 'vì thế hệ tương lai'. Theo Edelman, cộng đồng LGBTQ+ nên chấp nhận vị thế 'không có tương lai' để phá vỡ sự áp đặt của xã hội thay vì cố gắng chứng minh khả năng nuôi con tốt.

Người ngoài chính trị là một người chưa từng đảm nhận vị trí quan trọng trong lĩnh vực chính trị. Họ có thể xuất thân từ các lĩnh vực như kinh doanh, hoạt động xã hội, giải trí, hoặc các lĩnh vực khác ngoài chính trị.

James Talarico và Jasmine Crockett là hai ứng viên tranh suất đề cử của đảng Dân chủ Mỹ để tranh cử Thượng nghị sĩ đại diện cho bang Texas vào tháng 11 năm nay. Nếu giành được ghế Thượng nghị sĩ bang Texas, đảng Dân chủ có khả năng cao giành được quyền kiểm soát cả 2 viện trong Quốc hội Mỹ, qua đó tạo thế đối trọng với quyền lực hành pháp của Tổng thống Donald Trump. Hai ứng viên có lập trường chính sách giống nhau, đều ủng hộ các chính sách tiến bộ, trung tả. Trong quá trình tranh cử, Talarico và Crockett đã xây dựng hai nhân cách và phong cách chính trị gần như đối lập với nhau. Talarico đã tận dụng bản dạng cá nhân là một người đàn ông da trắng, một sinh viên chủng viện theo Giáo hội Trưởng lão, một nhánh nhỏ của Thiên Chúa Giáo. Anh theo đuổi phong cách “chính trị của tình yêu”, nhấn mạnh sự hòa giải, thống nhất, thương yêu và thấu cảm lẫn nhau. Trong khi đó, Crockett, với tư cách là một người phụ nữ da màu, gây chú ý với những nỗ lực tấn công và đối đầu công khai với các chính trị gia Cộng hòa nhằm vận động những cử tri nhiệt thành và bất mãn. Talarico đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ vào ngày 3/3. Mới đây, vào ngày 26/5, đảng Cộng hoà đã bầu chọn Ken Paxton, một ứng cử viên có phong cách tương đồng với Crockett, làm đối thủ của anh.

Lập trường mang tính truyền thống có thể tồn tại ở nhiều mức độ khác nhau dựa trên bối cảnh, nhưng cơ bản đều có điểm chung nhất định: đề cao giá trị gia đình và mô hình gia đình 1 vợ 1 chồng truyền thống, đề cao vai trò giới và sự khác biệt tự nhiên giữa nam với nữ (VD: truyền tải thông điệp rằng phụ nữ có thể làm lãnh đạo mà không từ bỏ thiên chức làm mẹ, đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ sinh con đối với gia đình truyền thống, khuyến khích phụ nữ sinh đẻ và đóng góp nhiều hơn vào cuộc sống trong gia đình, không ủng hộ việc mở rộng quyền hôn nhân đồng giới,...)

Bóng bầu dục là bộ môn phổ biến và được theo dõi nhiều nhất tại Mỹ. Trong đó, trận Super Bowl, trận chung kết của Giải Bóng Bầu dục Mỹ (National Football League) thường xuyên là chương trình TV có nhiều lượt xem nhất trong năm, với trung bình khoảng hơn 100 triệu người xem trực tiếp chỉ tại Mỹ. Vì thế, trận Super Bowl không chỉ đơn thuần là một sự kiện thể thao, mà là một sự kiện văn hóa quan trọng với người dân Mỹ. Chương trình Halftime Show là chương trình âm nhạc giải trí diễn ra vào giờ nghỉ giữa giờ của mỗi trận Super Bowl, kéo dài khoảng 15 phút và thường được biểu diễn bởi những nghệ sĩ nổi tiếng nhất. Đây cũng thường xuyên là một trong những sự kiện âm nhạc lớn nhất trong năm, với lượt người xem tương đương trận Super Bowl. Tuy nhiên trong những năm gần đây, chương trình Halftime Show đang có xu hướng chính trị hóa, khi các màn trình diễn và thể hiện đang chứa nhiều thông điệp, phong cách, và quan điểm chính trị của cá nhân nghệ sĩ mạnh mẽ hơn. Xu hướng này có thể được nhận thấy qua màn trình diễn của Kendrick Lamar vào năm 2025 với các thông điệp về phân biệt chủng tộc, tính định danh của người Mỹ Phi, và cấu trúc quyền lực - xã hội Hoa Kỳ; hay qua màn trình diễn của Bad Bunny năm 2026 hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha với thông điệp về tính định danh của người Mỹ - Latin và Puerto Rican, chống chủ nghĩa thực dân, và bất bình đẳng xã hội.

Năm 1904, Phan Bội Châu thành lập Duy Tân hội, tôn Kỳ Ngoại hầu Cường Để làm minh chủ, hướng tới mục tiêu đánh đuổi thực dân Pháp và xây dựng thể chế Quân chủ lập hiến theo mô hình của Nhật Bản lúc bấy giờ. Tuy nhiên, bối cảnh chính trị khu vực sau đó có nhiều biến động: Nhật Bản thỏa hiệp với Pháp trục xuất phong trào Đông Du (1908) và Cách mạng Tân Hợi nổ ra lật đổ chế độ phong kiến, lập ra nhà nước Trung Hoa Dân Quốc (1911). Trước những sự kiện này, vào tháng 5/1912, Phan Bội Châu cùng các cộng sự tuyên bố giải tán Duy Tân hội để thành lập Việt Nam Quang Phục hội. Tổ chức mới chính thức từ bỏ mục tiêu Quân chủ lập hiến, đề ra tôn chỉ: "Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam".

Thuyết hư vô chính trị là niềm tin cho rằng hệ thống chính trị hiện tại đã thâm căn cố đế trong sự bất toàn đến mức mọi nỗ lực tham gia theo cách chính thống (như đi bầu cử, vận động hành lang, biểu tình ôn hòa) đều trở nên vô nghĩa. Những người theo chủ nghĩa này tin rằng sự tham gia của người dân không mang lại thay đổi thực chất, mà chỉ đang vô tình khoác lên một lớp áo "chính danh giả tạo" để duy trì quyền lực cho giới cầm quyền. Một nền dân chủ bất toàn là nơi hệ thống chính trị vẫn đảm bảo các cơ chế dân chủ nền tảng (bầu cử tự do, đa đảng phái), nhưng bị khiếm khuyết nghiêm trọng về mặt thực chất, và tồn tại những rào cản hệ thống như sự thao túng của các nhóm lợi ích, tham nhũng, hay văn hóa chính trị yếu kém.

Trong kiến nghị này, "Cái chết dần dần của Chúa" không được hiểu theo nghĩa đen là sự tồn tại của Chúa chấm dứt, mà là khái niệm triết học của Friedrich Nietzsche nhằm mô tả sự suy tàn của niềm tin tôn giáo.

"Phổ chính trị tả - hữu là một thước đo các quan điểm và tư tưởng chính trị, sắp xếp chúng từ khuynh hướng tự do và cấp tiến (tả) đến bảo thủ và truyền thống (hữu). Nói cách khác, phổ này không nói ai đúng hay sai, mà cho thấy mức độ thay đổi xã hội mà một người hoặc một nhóm mong muốn: Càng về bên tả, càng muốn thay đổi và cải cách xã hội; Càng về bên hữu, càng muốn duy trì trật tự và giá trị hiện có."

Chủ nghĩa hư vô là một trào lưu tư tưởng khẳng định rằng thế giới không tồn tại ý nghĩa, giá trị hay chân lý tuyệt đối nào. Theo tinh thần này, mọi chuẩn mực đạo đức, tín ngưỡng hay hệ thống chính trị – xã hội đều chỉ là sản phẩm của con người và không dựa trên một chân lý phổ quát, bất biến nào. Chủ nghĩa hư vô thường được sử dụng để diễn giải hay đặt vấn đề về tính chắc chắn của tri thức, sự hợp pháp của quyền lực, cũng như sự ổn định của các giá trị truyền thống.

"Cho đến ngày 11/04/2025, tỉ giá đồng Đô-la Mỹ so với 6 đồng tiền của các nền kinh tế hàng đầu khác đã giảm khoảng 8% so với đầu năm 2025 (theo Forbes, dựa trên số liệu theo dõi tỉ giá DXY). Một mặt, Trump từng nhiều lần khẳng định mong muốn phá giá đồng Đô-la Mỹ, điều đang được thể hiện qua tỉ giả hối đoái của USD hiện nay -- vốn là hệ quả của các chính sách kinh tế Trump đưa ra từ khi nhậm chức ngày 20/01/2025. Cụ thể hơn về vấn đề này, trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg vào tháng 07/2024, Trump cho rằng: ""Nước Mỹ có một vấn đề về tỉ giá quá cao,"" dẫn đến thâm hụt thương mại giữa Mỹ và các quốc gia khác vì ""không ai muốn mua hàng Mỹ bởi nó quá đắt."" Mặt khác, cho đến nay, Trump tiếp tục khẳng định mong muốn đồng USD là đồng tiền dự trữ chung của thế giới. Vào tháng 1 năm 2025, Trump đã đe doạ các nước thuộc nhóm BRICS bằng thuế quan lên tới 100% nếu các nước này không từ bỏ tham vọng tạo ra một đồng tiền dự trữ mới thay thế đồng Đô-la. BRICS bao gồm 10 nước thành viên: ban đầu bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi; đã được mở rộng vào năm 2023 sau khi kết nạp Ai Cập, Iran, Ethiopia và UAE. Như được tuyên bố tại cuộc Họp Thượng đỉnh vào tháng 8 năm 2023, một trong các mục tiêu chính của BRICS là ""tạo ra một đồng tiền mới nhằm 'soán ngôi' đồng Đô-la Mỹ."" Tuy nhiên, vào ngày 20/05/2025, Giám đốc phụ trách chính sách tiền tệ Nilton David của Brazil, nước đương kim chủ tịch khối BRICS, thừa nhận rằng: “Hiện tại không có lượng tài sản nào được định danh theo BRICS đủ lớn để thay thế đồng USD. Tôi nghĩ điều đó sẽ không thay đổi trong thập kỷ tới.” (theo Reuters) Đồng USD là đồng tiền được dự trữ và lưu thông nhiều nhất trên thế giới cho đến thời điểm hiện tại. Trong suốt 3 thập kỷ qua, chính sách tiền tệ chủ đạo và nhất quán của Ngân khố Hoa Kỳ là giữ một đồng Đô-la Mỹ mạnh. Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ Robert Rubin đã từng phát biểu năm 1994: ""Một đồng Đô-la mạnh phục vụ cho lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ."" Hiện nay, các nhà kinh tế học vẫn đang tranh luận xem những chính sách của chính quyền Trump sẽ ảnh hưởng đến đồng Đô-la Mỹ như thế nào trong lâu dài, cũng như mong muốn cuối cùng của chính quyền Trump đối với tỷ giá hối đoái là gì. "

Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD) là một dự án thủy điện khổng lồ được Trung Quốc tài trợ và xây dựng tại Ethiopia trên sông Nile Xanh, với mục đích chính là sản xuất điện để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng của Ethiopia cũng như xuất khẩu điện sang các nước láng giềng như Sudan, Ai Cập,... Con đập này có khả năng cao làm giảm lưu lượng nước chảy xuống hạ lưu, vốn chiếm lượng lớn nước cung cấp cho Ai Cập và Sudan, khiến hai quốc gia này bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cách vận hành của đập. Hiện tại, Ai Cập và Sudan muốn một thỏa thuận ràng buộc quy định Ethiopia phải xả một lượng nước trong đập mỗi năm, đặc biệt là trong mùa hạn hán, tuy nhiên việc này ảnh hưởng trực tiếp và làm giảm sản lượng điện của đập Đại Phục Hưng. Việc không ký kết thỏa thuận có thể đảm bảo cho Ethiopia nhiều quyền tự chủ về quá trình vận hành của đập, nhiều nước trong hồ chứa để sản xuất điện hơn, nhưng cũng dấy lên nhiều lo ngại về bất ổn khu vực của chính Ethiopia.

Kênh đào Funan Techno dài khoảng 180 km, nối sông Mekong tại Phnom Penh tới biển vịnh Thái Lan ở tỉnh Kep. Kênh đào này được cho là có sứ mệnh giúp Campuchia thoát khỏi sự phụ thuộc vào các cảng biển của Việt Nam, qua đó tăng tự chủ cho Campuchia trong lĩnh vực Logistic. Hơn nữa kênh đào này được cho sẽ giảm chi phí vận chuyển xuống khoảng hơn 30%, cũng như là sẽ tạo ra nhiều công ăn việc làm và thúc đẩy kinh tế nội địa tại Campuchia Mặc dù kênh đào Funan Techo được kỳ vọng mang lại lợi ích kinh tế lớn, thách thức tài chính vẫn là một yếu tố đáng kể. Với tổng vốn đầu tư khoảng 1,7 tỷ USD, Campuchia hiện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn vốn và kỹ thuật từ Trung Quốc. Tuy nhiên, mức độ cam kết dài hạn của Trung Quốc vẫn gây tranh cãi khi Trung Quốc liên tục chậm giải ngân và có những quyết định không quyết liệt. Ngoài ra, rủi ro tài chính xuất phát từ khả năng chi phí phát sinh vượt dự toán, chậm tiến độ, và sự phụ thuộc vào lợi nhuận thương mại trong tương lai khiến việc hoàn vốn chưa thực sự chắc chắn.

Năm 2240, Liên minh Thiên Hà (Galactic Alliance) đang bước vào năm thứ 10 của cuộc chiến chống lại Đế chế Aethon – một cường quốc hiếu chiến đã tàn phá hàng trăm hành tinh. Một nhóm tình báo vừa xác định được vị trí căn cứ trung tâm của Aethon – nơi đặt bộ điều khiển chiến lược có thể chấm dứt toàn bộ hệ thống chiến tranh tự động của họ. Nếu căn cứ bị phá huỷ, chiến tranh sẽ kết thúc ngay lập tức. Cơ hội này có thể sẽ chỉ tới 1 lần, nếu thất bại theo phân tích sẽ có thể mất tới hàng chục năm chiến tranh tiếp tục. Tuy nhiên, căn cứ này được ngụy trang bên dưới một thành phố dân sự mà Aethon đã chiếm đóng từ lâu. Hàng nghìn dân thường vô tội hiện đang sinh sống bên trên mà không hề biết gì. Một cuộc tấn công sẽ tiêu diệt toàn bộ căn cứ – nhưng cũng giết chết phần lớn người dân.

Singapore đã triển khai Chính sách Hội nhập Sắc tộc (Ethnic Integration Policy) nhằm thiết lập hạn ngạch sắc tộc cho các khu nhà ở công cộng, trong đó một tỷ lệ căn hộ nhất định trong mỗi khu vực được phân bổ cho người Mã Lai, người Hoa, người Ấn và các nhóm thiểu số khác. Chủ sở hữu được tự do mua bán căn hộ cho bất kỳ sắc tộc nào, miễn là các giới hạn sắc tộc của khu vực được duy trì.

Nam Phi là một quốc gia từng trải qua chế độ Apartheid kéo dài từ năm 1948 đến năm 1994. Trong thời kỳ này, người da đen và các nhóm sắc tộc không phải da trắng bị tước quyền công dân, bị loại khỏi các cơ hội giáo dục, y tế, quyền sở hữu đất và quyền tham gia vào các hoạt động kinh tế quan trọng. Sau khi chế độ Apartheid chấm dứt, chính phủ Nam Phi đã triển khai một loạt các chính sách được gọi là Black Economic Empowerment (BEE) nhằm khắc phục bất bình đẳng lịch sử. BEE tập trung vào việc trao quyền kinh tế cho người da đen, người da màu và người Ấn Độ. Chính sách này yêu cầu các doanh nghiệp ưu tiên người da đen trong quyền sở hữu, quản lý, tuyển dụng, đào tạo và chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp sẽ được chấm điểm BEE, điểm số càng cao thì càng có lợi trong đấu thầu hợp đồng nhà nước. Ngoài ra, chính sách cũng khuyến khích các công ty đầu tư vào phát triển cộng đồng người da đen. Tính đến năm 2025, dù thu nhập của các hộ gia đình người da đen đã tăng mạnh (46 % từ 2006 đến 2023), mức thu nhập trung bình của người da trắng vẫn gấp gần năm lần người da đen. Tuy nhiên, các đảng đối lập và Ngân hàng Thế giới đang cho rằng BEE cản trở thu hút đầu tư, trong khi Mỹ yêu cầu Nam Phi miễn áp dụng BEE với các doanh nghiệp Mỹ như một điều kiện để thúc đẩy quan hệ thương mại