Thư viện Kiến nghị Tranh biện Việt Nam

Ngoại giao động vật đề cập đến việc các chính phủ sử dụng động vật sống trong quan hệ quốc tế. Hình thức ngoại giao này đã xuất hiện từ thời cổ đại, thường dưới hình thức trao tặng các loài động vật hoang dã (như sư tử, voi, hươu cao cổ) hoặc thú cưng (như ngựa, chó, chim săn mồi) giữa các nguyên thủ quốc gia như một lễ vật. Từ thế kỷ 20 trở đi, ngoại giao động vật dần được xem như một công cụ quyền lực mềm và được nhiều quốc gia tích hợp vào chiến lược ngoại giao công chúng; trong đó, ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc là ví dụ điển hình nhất.

Cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và hiện đại hóa, các tôn giáo bản địa ở Châu Á (đặc biệt là Phật giáo) đứng trước các phong trào biến đổi sâu rộng với hai khuynh hướng chính. Khuynh hướng phổ biến là khuynh hướng hiện đại, bao gồm nhưng không giới hạn việc: - Giảm bớt các nghi lễ cúng bái, tín ngưỡng dân gian; tập trung vào việc học tập, nghiên cứu giáo lý và kinh điển. - Nhấn mạnh tôn giáo như một hệ thống triết học, đạo đức, có tính logic và phù hợp với khoa học. - Đưa tôn giáo tham gia trực tiếp vào việc mở trường học, làm từ thiện, xuất bản báo chí và các hoạt động xã hội. (Ví dụ: Phong trào Chấn hưng Phật giáo ở Việt Nam, Phật giáo Minh Trị ở Nhật Bản, cải cách của Thiền sư Thái Hư ở Trung Quốc). Ở một vài trường hợp khác, các nhóm tôn giáo địa phương đi theo khuynh hướng bảo tồn hoặc quy nguyên, bao gồm nhưng không giới hạn việc: - Giữ nguyên các nghi lễ truyền thống, hoạt động cúng lễ dân gian và cấu trúc quản lý tâm linh tại các chùa/đền địa phương. - Từ chối việc điều chỉnh giáo lý theo các tiêu chuẩn tư duy hoặc mô hình tôn giáo từ Phương Tây.

During Rodrigo Duterte’s presidency (2016–2022), the Philippine government launched a nationwide anti-drug campaign known as the “War on Drugs. Official police operations resulted in thousands of deaths to "clean up the streets. Support has been mixed. On 11 March 2025, former Philippine President Rodrigo Duterte was arrested pursuant to a warrant issued by the International Criminal Court for alleged crimes against humanity linked to killings during the Philippine “War on Drugs". He was subsequently transferred to The Hague to face ICC proceedings as opposed to trying him in local Philippine courts. The ICC alleges that Duterte bears responsibility for murders committed between 2011 and 2019, covering both his time as Mayor of Davao City and as President.

"Trong những năm gần đây, Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục tiếp nhận người xin tị nạn và người di cư thông qua nhiều tuyến đường khác nhau. Do vị trí địa lý, một số quốc gia tuyến đầu nằm ở biên giới ngoài của EU (Ví dụ: Ý, Hy Lạp, Tây Ban Nha, và Cyprus), hiện đang trong tình trạng quá tải người dân nhập cư. Đỉnh điểm vào cuối tháng 7/2026, khoảng 60.000 người di cư đã vượt biên từ Morocco vào Ceuta, một lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi, chỉ trong khoảng hai ngày. Sự kiện này một lần nữa làm gia tăng các thảo luận về áp lực di cư tại biên giới ngoài của EU và cách phân chia trách nhiệm giữa các quốc gia thành viên. Theo Hiệp ước về Di cư và Tị nạn của EU, EU hiện đang trong nỗ lực giúp đỡ các quốc gia tuyến đầu thông qua Cơ chế Đoàn kết Thường trực (Permanent Solidarity Mechanism) nhằm chia sẻ trách nhiệm giữa các quốc gia thành viên. Theo cơ chế này, mỗi quốc gia được xác định một phần đóng góp tương ứng dựa trên quy mô dân số và GDP. Tuy nhiên, các quốc gia có thể lựa chọn hình thức thực hiện phần đóng góp của mình, bao gồm tiếp nhận người xin tị nạn từ quốc gia thành viên khác, đóng góp tài chính, hoặc cung cấp hỗ trợ về nhân lực và kỹ thuật. Một phương án thay thế đang được thảo luận là hạn ngạch tái phân bổ bắt buộc. Theo mô hình này, EU sẽ xác định số người xin tị nạn cần được chuyển khỏi các quốc gia đang chịu áp lực di cư và phân bổ họ tới các quốc gia thành viên theo một hạn ngạch nhất định. Các quốc gia khi đó sẽ có nghĩa vụ tiếp nhận số người được phân bổ, thay vì có thể thay thế nghĩa vụ này hoàn toàn bằng đóng góp tài chính hoặc các hình thức hỗ trợ khác."

Grammy Awards là giải thưởng âm nhạc uy tín nhất thế giới do The Recording Academy tổ chức từ năm 1959. Các hạng mục chung quan trọng nhất gồm Record of the Year, Album of the Year, Song of the Year và Best New Artist. Bên cạnh đó còn có nhiều hạng mục mang tính khu vực như Best African Music Performance, Best Asian Pop Music Performance, các hạng mục Latin (Best Latin Pop Album, Best Música Urbana Album, Best Música Mexicana Album…), Best Reggae Album và Best Global Music Performance. Viện Hàn lâm thu nhận đề cử từ thành viên và hãng đĩa, sau đó các ủy ban chuyên môn sẽ kiểm tra tính hợp lệ và quyết định xếp vào hạng mục phù hợp. Kết quả cuối cùng do khoảng 15.000 Voting Members (ca sĩ, producer, nhạc sĩ…) bỏ phiếu chọn qua hai vòng và được kiểm phiếu độc lập bởi Deloitte.

STEM stands for Science, Technology, Engineering, and Mathematics. It refers to subjects that focus on scientific inquiry, problem-solving, and technical skills, often prioritized in schools for their perceived importance in innovation and careers.

Vào ngày 18 tháng 6, 2026, Hoa Kỳ và Iran đã ký thỏa thuận tạm hoãn xung đột. Thỏa thuận này bao gồm lệnh ngừng bắn giữa hai bên trong vòng 60 ngày, việc gỡ bỏ tất cả các trừng phạt kinh tế lên Iran từ Hoa Kỳ, việc 300$ tỷ đô (được tài trợ bởi các công ty tư nhân và đồng minh tại Hoa Kỳ và các quốc gia đồng minh) được sử dụng để tái xây dựng tại Iran, việc Iran cho phép các tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, việc Iran được phép phát triển hệ thống tên lửa đạn đạo, và việc Iran sẽ tiếp tục thỏa thuận để phi hạt nhân hóa vũ trang.

Theo Quyết định số 1091/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển công nghệ chiến lược giai đoạn 2026 – 2030, Việt Nam chính thức nâng mục tiêu lọt vào Top 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Để hiện thực hóa điều này, Chính phủ triển khai hai sáng kiến hạ tầng và ứng dụng cốt lõi: Kiến tạo 10 "Sếu đầu đàn" công nghệ nội địa: Hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn (doanh thu trên 1 tỷ USD, trích tối thiểu 3% doanh thu cho R&D, sở hữu bằng sáng chế top 5 thế giới) làm lực lượng nòng cốt nhằm làm chủ tối thiểu 70% công nghệ chiến lược. Hạ tầng và Hệ thống AI đặc thù: Xây dựng thêm ít nhất 5 trung tâm dữ liệu xanh quy mô lớn và phát triển tối thiểu 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu Việt Nam phục vụ các lĩnh vực thiết yếu (tư pháp, tài chính, y tế, giáo dục, nông nghiệp, văn hóa).

Sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc vào thế kỉ 21 thường gắn liền với sự phản kháng đối với toàn cầu hóa, sự xáo trộn kinh tế, áp lực di cư và nỗi lo lắng về văn hóa - cho thấy sự khác biệt với chủ nghĩa dân tộc ở thế kỉ 20 (gắn liền với giải phóng dân tộc và xây dựng nhà nước). Tại nhiều quốc gia, chủ nghĩa dân tộc hiện nay đang giao thoa với chủ nghĩa dân túy (populism), chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) và thái độ hoài nghi đối với các tổ chức quốc tế.

Năm 2021, Trung Quốc ban hành chính sách hạn chế dạy thêm, yêu cầu các cơ sở dạy kèm sau giờ học phải tái cấu trúc thành các tổ chức phi lợi nhuận, cấm niêm yết công khai, chỉ cho phép dạy kèm vào các ngày trong tuần với số giờ giới hạn

UGC (User-Generated Content) là những nội dung do người dùng cá nhân tự tạo ra, đăng tải và lan truyền trên các nền tảng số, thay vì được sản xuất bởi các tổ chức truyền thông, cơ quan chuyên môn hay đơn vị chính thức.

"Tại Trung Quốc, việc tham gia của trẻ vị thành niên vào các hoạt động tôn giáo có tổ chức nhìn chung bị kiểm soát và hạn chế ở nhiều mức độ khác nhau. Ở một số khu vực như Tân Cương, các quy định mang tính pháp lý đặt ra lệnh cấm rõ ràng, trong khi tại nhiều địa phương khác, các cơ quan quản lý áp dụng và diễn giải các quy định theo hướng hạn chế sự tham gia của trẻ em. Trong thực tế, các hạn chế này thường được thể hiện qua việc các cơ sở tôn giáo không tiếp nhận người dưới 18 tuổi, cũng như việc trẻ vị thành niên bị ngăn tham gia các hoạt động như lễ nghi tôn giáo, sinh hoạt thờ phượng, lớp học giáo lý hoặc các chương trình đào tạo tôn giáo."

Nuclear latency (trạng thái đạt ngưỡng hạt nhân) là khả năng của một quốc gia sở hữu đủ công nghệ, chuyên môn kỹ thuật và cơ sở hạ tầng hạt nhân dân sự để nhanh chóng sản xuất vũ khí hạt nhân, nhưng chưa thực sự chế tạo chúng. Những quốc gia đạt ngưỡng hạt nhân, bao gồm nhưng không giới hạn, là: Nhật Bản, Đức, Brazil, Canada và Hà Lan.

PactePacted transitions (chuyển đổi có thương lượng) là quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài quân sự sang dân chủ thông qua đàm phán giữa các elites của chế độ cũ (đặc biệt là quân đội) và lực lượng đối lập ôn hòa, nhằm đảm bảo một quá trình chuyển đổi hòa bình, có kiểm soát thay vì lật đổ bằng bạo lực. Những quá trình này thường bao gồm các thỏa thuận chính trị giữa hai bên, diễn ra dần dần để tránh sự sụp đổ đột ngột của nhà nước, đồng thời đi kèm với các điều khoản ân xá (amnesty) dành cho quân đội và quan chức chế độ cũ, đặc biệt liên quan đến các vi phạm nhân quyền. d transitions (chuyển đổi có thương lượng) là quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài quân sự sang dân chủ thông qua đàm phán giữa các elites của chế độ cũ (đặc biệt là quân đội) và lực lượng đối lập ôn hòa, nhằm đảm bảo một quá trình chuyển đổi hòa bình, có kiểm soát thay vì lật đổ bằng bạo lực. Những quá trình này thường bao gồm các thỏa thuận chính trị giữa hai bên, diễn ra dần dần để tránh sự sụp đổ đột ngột của nhà nước, đồng thời đi kèm với các điều khoản ân xá (amnesty) dành cho quân đội và quan chức chế độ cũ, đặc biệt liên quan đến các vi phạm nhân quyền.

Si mê là trạng thái tâm lý cực đoan, nơi một cá nhân bị ám ảnh cưỡng chế bởi một người thương cụ thể, khao khát được đáp lại tình cảm đến mức đau đớn thể xác và tinh thần. Trong bối cảnh này, bạn đang bị giam cầm trong trạng thái đó, nhưng mối quan hệ thực tế chỉ là một chuỗi những sự lạnh nhạt, mập mờ và tàn nhẫn; bạn biết rõ người thật sẽ không bao giờ yêu bạn. Một công nghệ thần kinh mang tên Pygmalion ra đời, cung cấp một giải pháp triệt để: một kén nuôi dưỡng sinh học cho phép ý thức con người di cư vĩnh viễn vào một thực tại mô phỏng. Tại đây, hệ thống kiến tạo một Bản sao Tâm thức của người thương với ngoại hình và ký ức y hệt bản gốc, nhưng được lập trình để thấu hiểu và yêu bạn vô điều kiện, xóa bỏ mọi sự bất định của thế giới thực. Khi lựa chọn kích hoạt, cơ thể vật lý của bạn sẽ rơi vào trạng thái thực vật vĩnh viễn và được duy trì sự sống trong kén bằng dung dịch dinh dưỡng. Trong khi đó, ý thức của bạn sẽ hoàn toàn cắt đứt liên kết với thực tại; bạn sẽ quên mất rằng đây là một thế giới giả lập và sống trọn kiếp người trong hạnh phúc bên cạnh người tình hoàn hảo đó.

Trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến xu hướng tách rời nền kinh tế (economic decoupling), khi các quốc gia hay khu vực dần giảm mức độ phụ thuộc kinh tế lẫn nhau hoặc các nước lớn vì các lý do an ninh, địa chính trị và chiến lược. Một số ví dụ cho chiến lược tách rời nền kinh tế có thể bao gồm nhưng không giới hạn việc tăng cường đa dạng hoá thương mại, mở rộng giao thương trong khu vực thay cho thương mại toàn cầu, định vị quốc gia hoặc khu vực là trung tâm sản xuất trung lập, v.v.

Nguyên tắc Ưu tiên của Luật Liên minh châu Âu (EU) (Principle of Primacy/Supremacy of EU Law) là nguyên tắc cốt lõi trong hệ thống pháp luật EU, khẳng định luật EU có quyền cao hơn luật quốc gia của các nước thành viên khi có xung đột, đảm bảo luật EU được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên toàn khối, được xác lập bởi Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) và được các thành viên tôn trọng, dẫn đến việc các cơ quan tư pháp và hành pháp quốc gia phải ưu tiên luật EU hơn luật nội địa.

Chuyển giao trách nhiệm kiểm soát nhập cư (externalization of immigration): chính sách trong đó các quốc gia phát triển chuyển giao việc quản lý biên giới và người di cư sang các nước thứ ba. Thay vì xử lý tại quốc gia đến, các bên tìm cách ngăn chặn, kiểm tra hoặc tiếp nhận người xin tị nạn ở bên ngoài lãnh thổ của họ. Nhiều người di cư và người xin tị nạn từ châu Phi và Trung Đông đi qua Bắc Phi để tới châu Âu, đặc biệt bằng đường biển qua Địa Trung Hải. Để hạn chế số người đến lãnh thổ châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thành viên đã hợp tác với các quốc gia như Libya, Tunisia, Ai Cập, Morocco và Mauritania.

Hiện nay, có 5 quốc gia thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc gồm: Mỹ, Anh, Pháp, Nga, và Trung Quốc. Các quốc gia này có quyền phủ quyết, cho phép họ chặn mọi nghị quyết, kể cả trong các trường hợp khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. "Hạn chế quyền phủ quyết” có thể bao gồm: + Không cho phủ quyết trong các vụ việc diệt chủng / tội ác chiến tranh + Yêu cầu giải trình khi sử dụng quyền phủ quyết + Thay đổi cơ chế biểu quyết

Nguyên tắc quyền nơi sinh ("jus soli") là một nguyên tắc xác định quốc tịch của một người dựa trên nơi sinh của họ: bạn có quyền có quốc tịch của một quốc gia nếu bạn sinh ra trên lãnh thổ quốc gia đó. Các quốc gia áp dụng jus soli bao gồm Mỹ, Canada, Mexico, v.v. Nguyên tắc quyền huyết thống ("jus sanguinis") là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Quốc tịch nhiều nước trên thế giới. Nội dung của nguyên tắc này có nghĩa là trẻ em sinh ra có quyền được mang quốc tịch của cha và/hoặc mẹ. Các quốc gia áp dụng jus saguinis bao gồm Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, v.v.